Apandisit – Klinik, Tanı, Tedavi

Selamlama

İyi günler, sayın Profesör Doktor …,

Size şimdi hasta Monika Zenker’i sunmak istiyorum.

35 yaşında, 169 cm boyunda ve yaklaşık 64 kg ağırlığındadır. vücut kitle indeksi (BMI) 22.4 (normal aralık).

Başvuru öyküsü

Hasta karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvurdu. Ağrı yaklaşık 7 saattir mevcut olup ilk olarak göbek çevresi ve yaygın idi ve şimdi sağ alt karına göç etmiştir. Ağrının niteliği keskin ve artıcı olarak tanımlanıyor.

Hasta şu an ağrıyı yaklaşık 7 olarak derecelendirdi.

Eşlik eden semptomlar arasında bulantı, tek bir sulu dışkılamaepizodu, sağ alt karında bastonla hassasiyet ve dünden beri genel bir halsizlik hissi vardır.

Hasta bildirilen aksiller ölçülen vücut ısmasının 37.7 °C .

Aşağıdaki klinik belirti ve bulgular gözlenmedi:

hipovolemiye dair bulgu, kusma, hematemez, melena, hematokezi, tenezmüs, potansiyel olarak kontamine olmuş gıdaların tüketimi ile ilgili anamnestik kanıtlar ve tanıdıklarda benzer şikayetler, yeni başlayan tanıdıklarda, yeni başlayan jinekolojik veya ürolojik

Hasta son zamanlarda seyahat etmemiş olup kocasıyla birlikte başvurmuştur.

Otonomik öykü

Otonomik öykü, dünden beri azalmış iştah dışında normaldir.

Önceki hastalık öyküsü

Bilinen önceki hastalıkları aşağıdaki gibidir:

Hasta gastroözofageal reflühastalığına sahiptir, özellikle pyrosis (mide ekşimesi) ile..

İkinci doğumundan 7 yıl sonra stres üriner inkontinansolmuş; pelvik taban egzersizleri ile tedavi edildi. Şu anda şikayeti yoktur.

Yaklaşık on yıldır hipotiroidisi vardır, daha kesin olarak Hashimoto-tiroiditi.

12 yaşında rekürren tonsillit ve devam eden boğaz ağrıları nedeniyle bir tonsillektomi geçirdi.

Geçmiş cerrahiler

Bir yıl önce kolesistit nedeniyle bir kolesistektomi yapıldı. Öncesinde sağ üst kadranda şiddetli ağrı vardı. İşlem laparoskopik olarak komplikasyonsuz gerçekleştirildi.

Üç yıl önce sağ fallop tüpünde ektopik gebelik mevcuttu. Şiddetli ağrı ve kanama nedeniyle açık ameliyat ile. Şiddetli ağrı ve kanama nedeniyle açık cerrahi ile sağ salpenjektomi yapıldı.

Not: Eğer bir ifade tıbbi muayene ile nesnel olarak doğrulanabiliyorsa – örneğin görünür skarlar ile – geniş zaman (indikatif) uygundur. (Uzman sözlü sınavında fizik muayene yapılmaz.)

Jinekoloji

Bir yıldır hasta düzenli olarak oral kontraseptif Jaz kullanıyor. Son adet yaklaşık iki buçuk hafta önce oldu.
Yedi ve dokuz yıl önce iki spontan doğum yapmıştır.
Yaklaşık altı ay önce bir önlem olarak bir mamografi önerilmişti. Muayene olağan bulgular gösterdi.

İlaçlar

Hasta şu anda aşağıdaki ilaçları kullanmaktadır:

Euthyrox® 50 µg günde bir

Valerianstres için tablet, gerektiğinde

Jaz® (oral kontraseptif), düzenli

Pantoprazol 20 mg 1

Not: Eğer bir ifade tıbbi gözlemle nesnel olarak doğrulanabiliyorsa – örneğin bir reçete ile – geniş zaman (indikatif) uygundur.

Alerjiler

Hasta aşağıdaki alerji veya intoleransları bildirmiştir:

Bilinen bir ev tozu alerjisi vardır. Anamneze göre eskiden sık hapşırma ve kaşıntılı döküntüleri vardı. Bir hiposensitizasyon süreci sırasında semptomlar belirgin şekilde düzeldi; şu anda sadece ara sıra hafif hapşırma mevcuttur.

Noksalar

Hasta 15 yıldır günde yaklaşık 15 sigara içmektedir; bu yaklaşık 11–12 paket-yıl.

Hasta alkolü yalnızca ara sıra, örneğin kutlamalarda bir bardak bira şeklinde tükettiğini belirtiyor.

Hasta hiç uyuşturucu kullanmadığını ifade ediyor.

Sosyal öykü

Hasta ev hanımıdır, ailesiyle yaşamaktadır ve iki sağlıklı çocuğu vardır.

Aile öyküsü

Baba 65 yaşında ve sağlıklıdır. Anne bir yıl önce inme geçirdi ve Apopleksi o zamandan beri sağ tarafı etkileyen hemiparezi var, bu yüzden bakımını baba sağlıyor.

Bir köpeği var.

Şüphelenilen ve ayırıcı tanılar

Bana göre öykü, özellikle ağrının periumblikal bölgeden sağ alt karına göç etmesi, en güçlü şekilde bir Apandisit.

Ayırıcı tanı olarak mezenterik lenfadenit de düşünülmelidir. Bu genellikle üst karın veya sağ alt karında başlayan ağrı ile başlar ve zamanla sağ tarafa lokalize olur, ancak apandisit kadar kesin değildir.

Hernide obstrüktif semptomlar, kolik tarzı ağrı ve kasık bölgesi veya alt karın gibi bir kitle görünümü bekleriz.

Meckel divertiküliti, çok benzer bir klinik tablo oluşturabileceği için apandisitin önemli bir ayırıcı tanısıdır. Güvenilir ayırım genellikle klinik olarak mümkün değildir ve genellikle görüntüleme veya intraoperatif olarak yapılır. Meckel divertikülüne işaret edebilecek bulgular özellikle apandisit için atipik olan gastrointestinal kanama olabilir.

Oral kontraseptif kullanımı nedeniyle ektopik gebelik daha az olasıdır. Yine de β-hCG tayini gereklidir. Yumurta kisti veya over kistitorsiyonu ayrımını ekarte etmek için bir ultrason yapılmalıdır.

İdrar yolu enfeksiyonu veya nefrolitiazis bulgusu yok.

Crohn hastalığı, ülseratif kolit ve terminal ileit ayırıcı düşüncelerdir, ancak bu olguda daha az olasıdır; çünkü bunlar tipik olarak rekürren şikayetler, ishal (ülseratif kolitte sıklıkla kanlı), kilo kaybı ve sistemik semptomlarla kronik bir seyir izler, bunlar burada yok.

Mezenterik iskemi bu olguda olası değildir, çünkü tipik olarak ani, çok şiddetli ağrı (“ağrı ile orantısız”), genellikle kardiyovasküler risk faktörleri olan yaşlı hastalarda görülür; oysa burada genç bir hastada yavaş, göç eden bir ağrı seyri var.

Sigmoid divertiküliti bir ayırıcı olmasına rağmen, burada sağ taraflı ağrı lokalizasyonu, hastanın genç yaşı ve başlangıçta periumblikal olup daha sonra sağ alt karına göç eden tipik ağrı seyri nedeniyle daha az olasıdır.

Tanısal çalışmalar

Akut batın nedeniyle hasta yatırılmalı, açlık korunmalı ve cerrahi konsültasyon başlatılmalıdır.

fizik muayene

Öyküyü takiben kapsamlı bir fizik muayene yapılır; bunun başlangıcı şu hayati bulguların değerlendirilmesini içerir: kalp hızı, tansiyon, solunum hızı, oksijen satürasyonu ve ateş.

İnspeksiyon genellikle belirgin bir bulgu vermez.

Palpasyonda McBurney noktasında hassasiyet vardır. Peritonit varlığında ayrıca defans ve rebound hassasiyeti saptanır.

perküsyonda genellikle anormallik görülmez.

Auskültasyonda genellikle normoakif barsak sesleri duyulur. İleusta başlangıçta yüksek perdeli, tinkling tarzı sesler olur; daha sonra barsak sesleri tamamen yok olabilir. Eşlik eden bir bulgu olarak taşikardi sıklıkla saptanır.

McBurney noktasından başlamayın – yani her zaman ağrıdan uzak noktadan başlayın!

McBurney noktası, anterior superior iliak spine ile göbek arasındaki mesafenin üçte birinde yer alır ve anatomik olarak normal pozisyondaki apendiksli hastalarda sıklıkla en fazla hassasiyetin olduğu noktadır.

Anatomie

normale Lage

Zoom

Lanz noktası, her iki anterior superior iliak spini birleştiren hattın sağ üçte birinde yer alır; burada ortaya çıkan hassasiyet apandisite işaret eder ve alternatif bir apendiks yerleşimini gösterir.

Apendiks yerleşimine işaret edebilecek birkaç klinik bulgu vardır:

• Rovsing işareti: sol alt karına bası sonrası sağ alt karında ağrı (normal pozisyon).

• Dunphy işareti: öksürme ile ağrı (retrokekal pozisyon).

• Obturator işareti: kalçanın iç rotasyonuyla ağrı (pelvik apendiks).

• İliopsoas işareti: kalçanın kaldırılması/fleksiyonuyla ağrı (retrokekal pozisyon).

Rektal muayene rektal muayene apandisit şüphesinde yapılabilir!, özellikle belirsiz semptomlarda veya pelvik apendiks şüphesinde, ancak zorunlu değildir.

Sınanılan Blumberg işareti muayeneyi yapanın karın duvarına yavaşça bası uygulayıp aniden bırakmasıyla test edilir; bırakma sırasında ağrı – karşı tarafta bile olsa – peritoniti gösterir.

Değerlendirilen Douglas ağrısı rektal muayene sırasında Douglas boşluğunun palpasyonu ile değerlendirilir; ortaya çıkan ağrı derin veya pelvik irritasyona işaret eder, bu da apandisitte görülebilir.

O Sherrenüçgeni sağ anterior superior iliak spine, göbek ve symphysis arasında hayali bir üçgeni tanımlar; bu alandaki hassasiyet birkaç tipik apandisit bası noktasına işaret eder.

Anatomik tanı

Laboratuvar testleri

Aşağıdaki laboratuvar testlerini isteriz: küçük tam kan sayımı, renal fonksiyon parametreleri, karaciğer enzimleri (ALT, AST, GGT, ALP, bilirubin), C-reaktif protein , β-hCG, TSH ve serbest T4, idrar tetkiki, elektrolitler, koagülasyon (INR, PTT), kan grubu ve crossmatch.

elektrokardiyogram

Elektrokardiyogram genellikle preoperatif kardiyak değerlendirme veya cerrahiye onay için yapılır.

Görüntüleme yöntemleri

Abdominal ultrason (ilk tercih)

Ultrason, iç yapıları göstermek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanan bir görüntüleme yöntemidir. Radyasyon içermez, genellikle özel bir hazırlık gerektirmez ve sadece birkaç dakika sürer. Hasta muayene yatağına yatar, jel uygulanır ve prob deri üzerinde gezdirilir. Şüpheli apandisitte tipik bulgular elde edilebilir; bunlar arasında çapı > 6 mm olan kalınlaşmış, kompresyona uğramayan apendiks, duvar kalınlaşması, enine kesitte hedef/rozet görünümü, peristaltizmin olmaması ve çevre yağ dokusunda artmış ekojenite sayılabilir. Ayrıca serbest sıvı veya apendikolit tespit edilebilir.

Ultrasonun duyarlılığı %85 ve özgüllüğü %90’dır. BT’den daha ucuz ve daha kolay erişilebilirdir ve radyasyon içermez. Ancak operatöre bağlıdır ve obez hastalarda veya atipik apendiks yerleşiminde sınırlı tanısal değere sahiptir.

Sonografie

Appendizitis

Zoom

Bilgisayarlı tomografi (BT)

Kontrastlı BT, akut apandisit için %95’in üzerinde duyarlılık ve özgüllüğe sahiptir.

Bilgisayarlı tomografi (BT), iç organların ayrıntılı kesitsel görüntülerini oluşturmak için X-ışınları kullanan bir görüntüleme tekniğidir. Hasta tübüler bir tarayıcıya yerleştirilir ve muayene sırasında hareketsiz yatmalıdır. Daha doğru betimleme için bazen kontrast madde verilir. Muayene ağrısızdır ve sadece birkaç dakika sürer. Kontrastlı görüntülemeden önce yeterli sıvı alınması önemlidir. Metformin gibi bazı ilaçlar önceden kesilmelidir. Nadir durumlarda kontrast maddeye alerjik reaksiyon olabilir (ama endişe etmeyin: hazırlıklıyız ve gerekli tüm ilaçlar ile önlemler elimizde mevcut).

Apandisiti düşündüren BT bulguları arasında çift duvar katlanmasıyla genişlemiş lümen (> 6 mm), duvar kalınlaşması (> 2 mm), periappendisial yağ strandingi, apendiks duvarında kalınlaşma ve apendikolit varlığı sayılır.

Appendizitis

Zoom

Konsültasyonlar

Cerrahi

Tedavi:

Komplike olmayan apandisitli hastalarda tercih edilen yaklaşım apendektomidir.

Bu genellikle acil bir girişim olarak yapılır.

Laparoskopik apendektomi daha kısa hastanede kalış, günlük aktivitelere daha hızlı dönüş ve özellikle obez hastalarda daha düşük yüzeyel yara yeri enfeksiyonu oranları ile sonuçlanır.

Transüretral kateter (Foley kateter) yerleştirilmesi apendektomi için isteğe bağlıdır ancak zorunlu değildir.

Preoperatif olarak, antibiyotikler deri insizyonundan en az 30–60 dakika önce verilmelidir. Komplike olmayan apandisit için sefoxitin veya metronidazolle kombinasyon halinde sefazolin uygundur. β-laktam alerjisi durumunda klindamisin ile bir kinolon kombinasyonu verilebilir.

Laparoskopik apendektomi uygulanan hastalar supin pozisyondadır ve sol kol gövdeye sabitlenir, bu daha iyi erişim sağlar.

Laparotomi genellikle sadece difüz peritonit, yaygın intraabdominal kontaminasyonla birlikte perfore apandisit veya büyük absesler ya da belirgin flemon gibi komplike seyirlerde veya yetersiz görüntüleme ya da teknik zorluklar nedeniyle intraoperatif dönüşüm gerektiren durumlarda uygulanır.

Komplikasyonlar:

Perfore veya gangrenöz apandisit ile abse veya flemon oluşumu komplike seyirler olarak kabul edilir. Bunlar tipik olarak yüksek ateş, belirgin yükselmiş inflamasyon belirteçleri, defans, abdominal muayenede palpabl direnç ve sepsis bulguları ile ortaya çıkar. Postoperatif dönemde özellikle yara enfeksiyonları ve intraabdominal abseler komplikasyon olarak görülebilir.

Ek bilgi

• Apendiks, kalın bağırsağın tüm histolojik katmanlarını içerdiği için çekumun gerçek bir divertikülüdür. Ortalama uzunluğu 6–9 cm’dir. Genellikle intraperitoneal ve retrokekal olup, yaklaşık üçte bir olguda pelvik ve neredeyse %10’da retroperitoneal yerleşim gösterebilir.

• Apandisit nüfusun yaklaşık %10’unda görülür, en sık 10–30 yaşları arasında ortaya çıkar. Başlangıç için ortalama yaş 22’dir. Erkek-kadın oranı yaklaşık 3:2’dir ve yirmili yaşların ortalarına kadar bu eğilim vardır, 30 yaşından sonra eşitlenir.

• Hastadan ve pediatrik hastalarda bakım verenlerden ayrıntılı bir öykü almak önemlidir.

• Bölgesel bir inflamasyon ayrıca ileus, ishal, ince bağırsak obstrüksiyonu ve hematüri ile de kendini gösterebilir. Ayrıca diğer karın ağrısı nedenlerini dışlamak için olumsuz öykü öğeleri (menstrüel öykü dahil) hakkında hedefli bir sorgulama gereklidir.

Patofizyoloji

Apandisit genellikle apendiks lümeninin fekalit, lenfoid hiperplazi veya daha nadir olarak yabancı cisimler veya tümörler nedeniyle daralması veya obstrüksiyonu sonucu ortaya çıkar.

Obstrüksiyon sonucunda salgı birikimi ve apendiks lümeninde basınç artışı olur. Bu, duvarın perfüzyonunun azalmasına yol açar ve mukoza hasar görür.

Bunun ardından bakteriyel aşırı çoğalma meydana gelir ve bu da inflamatuar bir yanıtı tetikler. İlerleyen süreçte iltihap tüm duvarı etkileyebilir, iskemi, nekroz ve nihayetinde perforasyona yol açabilir.

Appendiks karsinomu

Appendiks karsinomu, çekumun çıkıntısı olan appendiksin nadir görülen bir malign tümörüdür. Birçok olguda, hastalık sıklıkla asemptomatik olduğundan veya çeşitli tıbbi değerlendirmeler sonrasında teşhis edildiğinden, appendektomi sonrası tesadüfi bir ameliyat sonrası bulgu olarak ortaya çıkar.

En sık histolojik tip nöroendokrin tümördür ve daha genç hastalarda daha sık görülür. Buna karşılık, appendiks adenokarsinomu tipik olarak daha ileri yaştaki hastaları etkiler.

Ayrıca appendikste müsinöz neoplazmlar vardır; bunlar psödomiksoma peritonei gelişimi için özel bir risk taşır.

Ek

İsimler:

Bayan Becker, Martina Walser

Meslekler:

Memur (ticari personel)

Önceden var olan durumlar:

10 yıldır arteriyel hipertansiyon – Enalapril 5 mg

Sorular

1. Benim ne hastalığım var?

Bunu şu anda kesin olarak söyleyemem. Bunun için daha ileri tetkikler yapmamız gerekiyor. Ancak mevcut yakınmalarınız olası bir apandisit lehine düşündürmektedir. Bu nedenle size hastanede yatarak tedaviyi şiddetle tavsiye ediyorum.

2. Gerçekten ameliyat olmam gerekiyor mu?

Tanı doğrulanırsa, apandisit çok muhtemel olduğu için ameliyat öneriyoruz. İşlem yapılmazsa iltihap kötüleşebilir ve en kötü durumda perforasyona yol açabilir.

3. Ameliyat nasıl yapılıyor?

Genellikle iltihaplı appendiksi minimal invaziv olarak, yani laparoskopi ile çıkarıyoruz. Karın duvarında küçük kesiler açılır. Nadir durumlarda açık cerrahi gerekebilir.

4. Hangi riskler var?

Her ameliyatta olduğu gibi kanama, enfeksiyon veya komşu organların yaralanması gibi riskler vardır. Bu komplikasyonlar nadirdir. Genel olarak appendektomi rutin bir işlemdir.

5. Hastanede ne kadar kalacağım?

Genellikle operasyondan sonra hastanın seyrine bağlı olarak iki ila beş gün kadar yatarak tedavi görmesi gerekir. Sonrasında günlük hayata kademeli olarak dönebilirsiniz.

6. Şimdi hangi muayeneleri yapacaksınız? (Piyelonefrit)

Karın muayenenizi palpasyonla yapacağım ve özellikle renal açıları inceleyeceğim. Flank hassasiyeti veya böbrek üzerine perküsyon ağrısı olabilir; bu piyelonefrit için tipiktir. Ayrıca ateşi ölçeceğim ve kalp ile akciğerleri kontrol edeceğim.

7. “Yapışıklık” terimi ne demek, lütfen açıklar mısınız?

Yapışıklıklar, ameliyat veya iltihap sonrası oluşabilen skar dokusu bantlarıdır. Normalde birbirine yapışmaması gereken organ veya dokuları, örneğin karın içindeki farklı organ veya dokuları birbirine bağlarlar. Bu yapışıklıklar ağrı, hareket kısıtlılığı veya örneğin bağırsaklarda tıkanma gibi sorunlara yol açabilir.

8. İki intraperitoneal ve iki ekstraperitoneal organ adı veriniz.

İntraperitoneal: mide, dalak

Ekstraperitoneal: böbrekler, rektum (alt bölüm)

9. Safra taşları nasıl oluşur, oluşumlarını ne kolaylaştırır ve hangi maddelerden oluşurlar?

Safra taşları, safranın bileşimindeki dengesizlik nedeniyle oluşur; örneğin kolesterol veya bilirubin ile aşırı doygunluk ya da safra kesesi boşalım bozuklukları. Risk faktörleri arasında yüksek yağlı diyet, fazla kilo, kadın cinsiyeti, ileri yaş ve bazı altta yatan hastalıklar bulunur. Safra taşları genellikle kolesterol, bilirubin (pigment taşlar) veya her iki bileşenin karışımından oluşur.

10. Kaç kuadrant vardır ve karın nasıl bölünür?

Karın dört kuadranta bölünebilir:

• Sağ üst kuadrant (RUQ)

• Sol üst kuadrant (LUQ)

• Sağ alt kuadrant (RLQ)

• Sol alt kuadrant (LLQ)

11. Apandisiti nasıl sınıflandırırsınız?

Apandisit temelde komplike olmayan ve komplike seyir olarak ikiye ayrılabilir.
Komplike olmayan formlar katarral ve seropürülan apandisiti içerir.
Komplike formlar ülseroflegmonöz, gangrenöz ve perfore apandisiti içerir.

12. Katarral ve seropürülan apandisit ile ne kastedilir?

Katarral apandisit, esas olarak mukoza etkilendiği ve hafif bir inflamatuar reaksiyon olduğu erken bir iltihap evresini tanımlar.
Seropürülan apandisit, iltihabın appendiksin tüm duvarını zaten tuttuğu ve pürülan eksudasyonun bulunduğu daha ileri bir evreyi temsil eder.

Tıbbi emir – Akut apandisit şüphesi

Hasta: Monika Zenker, 35 yaş

Tarih/Saat: kabul ile birlikte hemen

Genel önlemler

• Cerrahi servise yatarak kabul

• Açlık (NPO)

• Yatak istirahati önerilir

İzlem

• Hayati bulgular (BP, nabız, ateş, SpO₂) her 6 saatte bir

• Ağrı skalasını belgeleyin (NRS)

• Karın seyrini izleyin (distansiyon, karın sertliği, peritonizm)

Venöz erişim / sıvılar

• IV erişim (periferik, geniş deliikli, örn. 16–18G, tercihen önkolun basilic veni üzerine)

• Ringer solüsyonu başlangıçta 500–1000 ml IV, daha sonra gerektiği kadar

Laboratuvar

• Kan sayımı (incl. lökositler, hemoglobin, trombositler)

• CRP

• β-hCG

• Sodyum, potasyum, klorür

• Kreatinin, üre

• Glukoz

• AST, ALT, γ-GT, ALP, bilirubin

• Lipaz

• INR, aPTT

• Kan grubu (AB0, rhesus)

• Antikor tarama testi (indirekt Coombs)

• Laktat (komplike seyirde / şüpheli sepsiste)

İdrar

İdrar analizi

Görüntüleme

Abdomen ve pelvis ultrasonu

İlaçlar

Metamizol 1 g IV gerektiğinde (veya …, hastane standardına göre)

Ondansetron 4 mg IV yavaş olarak gerektiğinde (bulantı)

Konsültasyon

Cerrahi konsültasyon: zamanında! → cerrahi endikasyonu değerlendirin

Diğer

• Aydınlatılmış onamı hazırlayın (appendektomi mümkün)

• Kötüleşme olursa derhal hekimi bilgilendirin

Notlar

Vücut Kitle İndeksi

Vücut Kitle İndeksi (BKİ)

Tanım: Vücut kitle indeksi, vücut ağırlığının boyla ilişkili olarak değerlendirilmesinde kullanılan basit bir ölçüdür. Kilogram cinsinden ağırlığın metre cinsinden boyun karesine bölünmesiyle hesaplanır.

periumbilical

Umbilikal çevresi

Anlamı: Umbilikal çevresi, göbek deliğinin hemen çevresindeki bölgeyi ifade eder.

Nausea

Bulantı

Tanım: Bulantı, kusma isteği ile birlikte görülen subjektif rahatsızlık hissidir.

Defecation

Dışkılama

Tanım: Dışkılama, dışkının anüs yoluyla bağırsaktan atılma sürecini ifade eder.

axillary

Aksiller

Anlamı: Aksiller, koltukaltı bölgesini (omuz eklemi altı bölge) ifade eder ve sıklıkla vücut ısısının ölçüldüğü bir yer olarak kullanılır.

°C

Santigrat derece (°C)

Tanım: °C, Santigrat ölçeğindeki sıcaklıkların birimidir ve tıbbi raporlarda vücut veya ortam sıcaklığını belirtmek için kullanılır.

Hypovolemia

Hipovolemi

Tanım ve nedenleri: Dolaşımdaki kan veya plazma hacminin azalmasıdır; örneğin akut kan kaybı, belirgin sıvı kayıpları (kusma, ishal) veya yetersiz alım gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.

Klinik önemi: Hacim kaybı kardiyovasküler sistemde kompansatuar reaksiyonlara yol açar; erken bulgu olarak hızlı kalp atımı (taşikardi) görülebilir. Daha şiddetli vakalarda hipoperfüzyon ve dolaşım çökmesine kadar gidebilir.

Hematemesis

Terim açıklaması: Hematemesis, kan veya kanlı içerikli maddenin kusulmasını ifade eder.

Kanın görünümünün önemi: “Kahve telvesi kusmuğu” koyu kahverengi, pıhtılaşmış veya kısmen parçalanmış kanı tanımlar ve tipik olarak üst gastrointestinal kanama kaynağını düşündürür, ancak kesin lokalizasyon konusunda mutlak özgüllük taşımaz.

Melena

Terim açıklaması: Melena, bağırsakta kan bileşenlerinin parçalanması sonucu siyah, zift kıvamında dışkının geçişidir.

Klinik sınıflandırma: Siyah, parlak dışkı genellikle üst gastrointestinal kanal veya proksimal ince bağırsakta kanama kaynağına işaret eder, ancak istisnai durumlarda daha distal kanama kaynaklarından yavaş geçiş sonucu da oluşabilir.

Hematochezia

Hematokezya

Terim açıklaması: Hematokezya, dışkıyla parlak taze kanın geçişidir.

Klinik sınıflandırma: Parlak kan karışımı genellikle alt gastrointestinal kanal (kolon, rektum) kaynaklı bir kanamayı işaret eder; ancak çok şiddetli kanamalarda üst GI kaynağı da kırmızı kana yol açabilir.

Tenesmus

Terim açıklaması: Tenesmus, sıkıntı verici, genellikle ağrılı ve acil dışkılama isteğidir; sıklıkla tam boşalamama hissi eşlik eder.

Klinik bağlam: Tenesmus tipik olarak rektal veya kolorektal hastalıklarda, örneğin iltihabi süreçler veya yer kaplayan lezyonlarda görülür ve distal bağırsak bölgesinde lokalize iritasyonu ifade eder.

Consumption of potentially contaminated

Potansiyel olarak kontamine olabilecek yiyecek veya içeceklerin tüketimi enterokolitise yol açabilir.

Similar complaints

Yakındaki kişilerde benzer gastrointestinal şikayetlerin bulunması ortak bir gıda zehirlenmesine işaret edebilir.

gynecological

Jinekolojik şikayetler
Kadın genital yolu semptomlarını ifade eder. Tipik örnekler arasında adet arası kanama (metroraji) ve anormal vajinal akıntı (vaginal akıntı) bulunur. Metroraji normal menstruasyon dışındaki kanamayı; akıntı ise miktar, kıvam, renk veya koku bakımından değişmiş vajinal sekretleri ifade eder. Bu bulgular enfeksiyonlar, hormonal bozukluklar veya diğer jinekolojik hastalıkları işaret edebilir ve hedefe yönelik değerlendirme gerektirir.

urological

Ürolojik şikayetler
Üriner sistem semptomlarını ifade eder. Dizüri idrar yaparken ağrı veya yanmayı tanımlar. Hematüri idrarda kan varlığını, gözle görülebilir veya yalnızca laboratuvarda saptanabilir şekilde ifade eder. Bu semptomlar enfeksiyonlar, taşlar, tümörler veya diğer ürolojik hastalıkları düşündürebilir ve daha ileri tanısal adımları haklı çıkarır.

Reflux

Reflü
Mide içeriğinin, genellikle alt özofagus sfinkterinin fonksiyon bozukluğu nedeniyle özofagusa geri kaçışını ifade eder. Tipik şikayetler asit regürjitasyonu ve bazen yanma hissidir. Tekrarlayan veya devam eden reflü özofagus mukozasında hasara yol açabilir ve daha ileri tanısal değerlendirme gerektirebilir.

Pyrosis

Pirozis
Göğüs kemiğinin arkasında yanma hissi olarak algılanan subjektif mide yanması hissini ifade eder. Pirozis genellikle asit reflüsü ile tetiklenir ve gastroözofageal reflü hastalığının tipik bir semptomudur, ancak başka nedenleri de olabilir.

Stress urinary incontinence

Stres üriner inkontinans

Tanım: Öksürme, hapşırma, gülme veya fiziksel efor sırasında artan abdominal basınçla ortaya çıkan istemsiz idrar kaybıdır. Özelliği, önceden yoğun bir işeme ihtiyacının olmamasıdır.

Nedenler: Pelvik taban zayıflığı veya üretral kapanış mekanizması yetersizliği yaygın tetikleyicilerdir; örneğin doğum sonrası, jinekolojik girişimler sonrası veya yaş ve hormonel doku gevşekliği nedeniyle oluşabilir.

Tedavi: Öncelikle hedefe yönelik pelvik taban egzersizi ve fizyoterapi gibi konservatif önlemler; yardımcı aletler veya davranış değişiklikleri tamamlayıcı olarak faydalı olabilir. Seçilmiş olgularda farmakolojik tedaviler mümkündür. Süregelen veya şiddetli şikayetlerde subüretral şeritler (ör. TVT) gibi cerrahi girişimler düşünülebilir.

Tonsillectomy

Tonsillektomi

Tanım: Palatin tonsillerin cerrahi olarak çıkarılmasıdır.

Endikasyonlar: Başlıca tekrarlayan tonsillitler, peritonsiller alanda apse oluşumu, belirgin tonsil hipertrofisi ile uyku apnesi tıkanıklığı veya malign dönüşüm şüphesidir.

Komplikasyonlar: Temel riskler arasında postoperatif kanama, ağrı ve yara iyileşme bozuklukları; daha az sıklıkla enfeksiyonlar veya komşu yapıların yaralanması görülebilir.

Hashimoto-

Hashimoto

Hashimoto tiroiditi, bağışıklık sisteminin tiroid dokusuna saldırdığı kronik otoimmün bir tiroid hastalığıdır. Bu sıklıkla hipotiroidizme yol açar. Hipotiroidizmin tipik semptomları yorgunluk, kilo alma, soğuğa tahammülsüzlük, saç dökülmesi, depresif ruh hali ve kabızlıktır. Tanı özellikle TSH, fT4 ve TPO antikorları gibi kan testleri ile konur ve gerekirse ultrason ile desteklenir. Manifeste hipotiroidizmde hormon eksikliği levotiroksin alımı ile telafi edilir; tedavi genellikle ömür boyudur.

Cholecystectomy

Kolesistektomi

Tanım: Safra kesesinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır; sıklıkla minimal invaziv (laparoskopik) olarak gerçekleştirilir.

Endikasyonlar: Semptomatik safra taşı hastalığı, akut veya kronik safra kesesi iltihabı, ayrıca daha büyük safra kesesi polipleri veya malignite şüphesi için endikedir.

Komplikasyonlar: Olası istenmeyen etkiler arasında postoperatif kanama, safra kaçağı, safra yolları veya komşu organ yaralanması ve postoperatif enfeksiyonlar sayılabilir.

Ectopic pregnancy

Dış gebelik (tubal gebelik)

Tanım: Uterin kavite dışında yerleşen gebeliktir; implantasyon en sık fallop tüpü segmentlerinde görülür.

Yerleşim ve sıklık: Bu gebeliklerin büyük çoğunluğu tubaldir; over, abdominal veya servikal yerleşimler daha az görülür.

Tedavi yaklaşımları: Klinik bulgulara bağlı olarak konservatif tıbbi tedavi veya organ koruyucu (salpingotomi) ya da çıkarmaya yönelik (salpingektomi) cerrahi girişimler değerlendirilebilir.

Komplikasyonlar: Önemli tehlikeler arasında tüpün rüptürü ile iç kanama, hemorajik şok ve gelecekteki fertilitenin etkilenme riski bulunur.

Fallopian tube

Fallop tüpü

Fallop tüpü, ovaryumu uterin kaviteye bağlayan ve ovumu taşıyan yapı olup döllenmenin sıklıkla meydana geldiği yerdir. Klinik açıdan tüpler enfeksiyonlar, adezyonlar ve sık rastlanan dış gebelik yerleri nedeniyle önem taşır.

Salpingectomy

Salpingektomi

Salpingektomi, bir veya her iki fallop tüpünün cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Operasyon komplikasyonlu dış gebelik, ciddi enfeksiyonlar veya profilaktik endikasyonlar gibi durumlarda uygulanır. Çıkarılması bir veya her iki tüpteye bağlı olarak fertiliteyi etkileyebilir.

Mamografi

Mamografi, kitleleri, kalsifikasyonları ve diğer yapısal değişiklikleri tespit etmek için memenin X-ışını görüntüleme yöntemidir. Hem tarama hem de şüpheli bulguların değerlendirilmesi için kullanılır. İnceleme düşük doz radyasyon kullanır ancak her zaman kesin sonuç vermez; özellikle çok yoğun meme dokusunda ek görüntüleme teknikleri gerekebilir.

Euthyrox

Euthyrox, aktif madde olarak levotiroksin içeren, sentetik bir tiroid hormonu (T4) preparatıdır. Hipotiroidizmde yerine koyma tedavisi ve tiroidektomi sonrası takviye veya bazı guatr formlarının tedavisinde kullanılır. Önemli noktalar arasında laboratuvar takibinin gerekliliği (ör. TSH), aşırı dozda kardiyak yan etkiler olabileceği ve emilim veya etkiyi etkileyebilecek diğer ilaçlarla etkileşimler yer alır.

Kediotu

Kediotu, ekstraktları geleneksel olarak hafif uyku bozukluklarının kısa süreli giderilmesi ve sinirsel huzursuzluğun yatıştırılması için kullanılan bir tıbbi bitkidir. Bilimsel kanıtlar karışık etkilere işaret etmektedir; preparatlar çeşitli dozaj formlarında mevcuttur. Diğer merkezî sinir sistemi baskılayıcılarla veya alkolle birlikte alındığında dikkatli olunmalıdır; yan etkiler arasında gastrointestinal yakınmalar veya baş ağrısı olabilir.

Jaz®

Jaz®, östrojen ve progestin içeren kombine oral kontraseptiftir. Kontrasepsiyonda ovulasyonun önlenmesi, servikal mukusun değişimi ve endometriyumdaki değişiklikler katkıda bulunur. Olası advers etkiler baş ağrısı veya bulantı gibi hafif şikayetlerden tromboz eğiliminde artış gibi daha ciddi risklere kadar değişir; kontrendikasyonlar arasında aktif tromboembolik hastalık, belirli karaciğer hastalıkları ve bilinen meme kanseri yer alır. Enzim indükleyici maddelerle etkileşim etkinliği azaltabilir.

Pantoprazol

Pantoprazol — Sınıf ve etki mekanizması
Pantoprazol, proton pompa inhibitörleri (PPI) grubuna aittir. Mide parietal hücrelerindeki asit üretimini inhibe ederek gastrik asit sekresyonunu azaltır.
Endikasyonlar
Üst gastrointestinal sistemle ilişkili asit kaynaklı bozukluklar, örneğin mide ülserleri veya reflü semptomlarında kullanılır.
Önemli riskler ve yan etkiler
Olası advers etkiler arasında sindirim yakınmaları, baş ağrısı ve alerjik reaksiyonlar bulunur. Uzun süreli kullanımda bireysel değerlendirme gerektiren ek riskler olabilir. Uygulama önerileri değişkenlik gösterir; genellikle dozlama yemeklerle ilişkili planlanır ve kesin talimatlar preparata ve tıbbi yönlendirmeye bağlıdır.

Alerjen immünoterapi

Alerjen immünoterapisi (desensitizasyon)
Terim ve amaç
Desensitizasyon, aynı zamanda alerjen immünoterapisi olarak da adlandırılır ve IgE aracılı alerjiler için hedefe yönelik bir tedavidir. Amaç, belirli bir alerjene karşı immün yanıtı modüle etmek ve böylece alerji semptomlarını kalıcı olarak azaltmaktır.
Etkime mekanizması ve seyir
Tetikleyici alerjenin artan dozlarda tekrarlayan uygulanması yoluyla bağışıklık sisteminde tolerans gelişimi hedeflenir. Terapi genellikle uzun süreli uygulanır.

Paket yılı

Paket yılı — Tanım ve hesaplama
Terimin açıklaması
Paket yılı, kümülatif tütün maruziyetinin kaydedilmesi için kullanılan bir birimdir.
Formül ve örnek
( Günde içilen sigara sayısı ÷ 20 ) × içilen yıl sayısı olarak hesaplanır. Günde 15 sigara ve 15 yıl için bu, 15/20 × 15 = 11.25 paket yılına (yaklaşık 11–12 paket yılı) karşılık gelir.

İnme

İnme
Terim ve nedenler
İnme, serebral kan akımının akut bozulmasıdır. Nedenler tipik olarak bir serebral damar tıkanıklığı (iskemik inme) veya beyin dokusuna kanama (hemorajik inme) olabilir.
Klinik önemi
İnme, hemiparezi, konuşma bozuklukları veya bilinç değişikliği gibi fokal nörolojik defisitlere yol açar ve acil tıbbi değerlendirme ve tedavi gerektirir.

Apendisit

Apendisit (vermiform apendiksin iltihabı)
Terim ve kısa tanım
Apendisit, vermiform apendiksin iltihaplanmasını ifade eder. Halk arasında bu durum sıklıkla apandisit olarak adlandırılır.
Klinik ipuçları
Tipik olarak başlangıçta spesifik olmayan göbek çevresi ağrısı olur ve bu ağrı daha sonra sağ alt kadrana kayabilir; hastalık genellikle bulantı veya sağ alt kadranda defans gibi semptomlarla birlikte görülür.

Torsiyon

Tanım: Torsiyon, organın vasküler pedikül de dahil olmak üzere bağlantısı etrafında akut dönmesi anlamına gelir ve bu durum dolaşım bozukluklarına hatta iskemiye yol açabilir.

Jinekolojik önem: Jinekolojide bu durum sıklıkla overi veya kistin olduğu bir adnexal over tümörünü etkiler; bu da pedikül torsiyonu riskini artırır.

Klinik tablo ve yönetim: Tipik özellikler bulantı veya kusmayla birlikte ani başlayan şiddetli tek taraflı alt karın ağrısıdır. Tanı, klinik tablo ve görüntüleme (ör. Dopplerli ultrason) ile desteklenir; Doppler akımının olmaması torsiyonu destekleyebilir ancak kesin dışlamaz. Torsiyon şüphesinde acil cerrahi değerlendirme gereklidir.

Kalp hızı

Tanım: Kalp hızı, dakikadaki kalp atışı sayısını gösterir ve merkezi bir vital parametredir.

Normal aralık ve önemi: Yetişkinlerde dinlenme halindeki kalp hızı genellikle yaklaşık 60–100 atım/dakika aralığındadır. Sapmalar fiziksel efor, ateş, ağrı, ilaç etkileri veya kardiyolojik ya da sistemik hastalıkların bir göstergesi olabilir.

Kan basıncı

Tanım: Kan basıncı, dolaşımdaki kanın damar duvarlarına uyguladığı kuvveti tanımlar. İki değerle ifade edilir: sistolik (kalbin ejeksiyon anındaki basınç) ve diyastolik (gevşeme fazındaki basınç).

Ölçüm ve birim: Manşonlu bir ölçüm cihazı (manuel veya otomatik) gibi noninvaziv yöntemler kullanılır; değerler milimetre cıva (mmHg) ile verilir.

Klinik önemi: Kan basıncı kardiyovasküler sağlığın önemli bir göstergesidir; yukarı veya aşağı yöndeki sapmalar tedavi veya akut durum gerektirebileceğini gösterir ve klinik bağlamda yorumlanmalıdır.

Solunum hızı

Tanım: Solunum hızı, dakikadaki solunum sayısıdır ve temel vital parametrelerden biridir.

Normal aralık ve önemi: Yetişkinlerde dinlenme halindeyken normal solunum hızı tipik olarak yaklaşık 12–20 solunum/dakika arasındadır. Değişiklikler solunum veya metabolik bozuklukların, ağrı, ateş veya zehirlenmelerin erken işaretleri olabilir ve klinik olarak değerlendirilmelidir.

Oksijen satürasyonu

Tanım: Oksijen satürasyonu, arteriyel kanda toplam hemoglobine göre oksijenle yüklü olan hemoglobin yüzdesini gösterir.

Ölçüm ve normal değerler: Noninvaziv ölçüm genellikle parmak veya kulak memesi üzerinden pulse oksimetri ile yapılır. Oda havası soluyan sağlıklı yetişkinlerde değerler genellikle yüksek aralıktadır (çoğunlukla yaklaşık %95–100 civarı).

Klinik önemi: Satürasyon değerlerinin düşmesi oksijenasyon bozukluğunu işaret eder ve ilave değerlendirme ile gerekirse tedavi önlemleri gerektirir.

dijital rektal muayene

Dijital rektal muayene (DRE)

Dijital rektal muayene, yağlanmış ve eldivenli bir parmağın rektuma yerleştirilerek distal rektumun ve bitişik yapıların pozisyonu, kıvamı ve hassasiyetinin değerlendirilmesi ile yapılan klinik bir muayenedir. Endikasyonlar arasında rektal kanama değerlendirilmesi, rektal alandaki palpabl bulgular veya prostat hastalığı şüphesi yer alır; ayrıca belirsiz alt karın yakınmalarında yardımcı bir yöntem olarak da uygulanabilir. Muayene kısa sürer ve rahatsız edici olabilir; bulgular her zaman genel klinik bağlamda yorumlanmalıdır.

kan sayımı

Lökositoz (kan sayımında)

Lökositoz, kan sayımında artmış beyaz kan hücresi sayısını ifade eder. İnflamatuar veya enfeksiyöz süreçlerin spesifik olmayan bir göstergesidir, ancak stres yanıtları, belirli ilaçlar veya hematolojik bozukluklar da neden olabilir. Lökositozun önemi diferansiyel kan sayımı, diğer laboratuvar parametreleri ve klinik durum ile birlikte değerlendirilmelidir.

böbrek fonksiyon parametreleri

Böbrek fonksiyon parametreleri

Böbrek fonksiyonunun yaygın rutin belirteçleri arasında kreatinin ve üre bulunur. Kreatinin genellikle glomerüler filtrasyon hızını tahmin etmek için kullanılır, ancak konsantrasyonu kas kütlesi ve diğer faktörlere de bağlıdır. Üre, böbrek fonksiyonunun yanı sıra protein metabolizması ve hidrasyon durumunu da yansıtır ve diyet veya katabolizma tarafından etkilenebilir. Her iki değer de birlikte ve genel klinik bağlamda yorumlanmalıdır.

ALT

ALT (alanin aminotransferaz)

ALT, öncelikle karaciğer hücrelerinde bulunan ve hepatositler zarar gördüğünde kana salınan bir enzimdir. Yükselmiş ALT değerleri başlıca hepatosellüler hasarı işaret eder ve öykü, diğer karaciğer testleri ve görüntüleme bulguları ile birlikte yorumlanmalıdır. ALT, bazı diğer transaminazlara kıyasla göreli olarak karaciğere özgü bir belirteç olarak kabul edilir.

AST

AST (aspartat aminotransferaz)

AST, karaciğerde bulunmasının yanı sıra kalp kası, iskelet kası ve diğer dokularda da bulunan bir enzimdir. Bu nedenle yükselmiş AST düzeyleri karaciğer hastalığını gösterebilir, ancak AST karaciğere ALT kadar özgü değildir; kas yaralanması veya miyokardiyal hasar da artışa neden olabilir. AST yükselmesinin nedeni ek bulgularla açıklığa kavuşturulmalıdır.

GGT

GGT (gamma-glutamil transferaz)

GGT, başlıca karaciğer hücrelerinde ve safra kanalı epitel hücrelerinde bulunan bir enzimdir. Serum seviyelerinin yükselmesi kolestatik süreçler veya biliyer çıkış obstruksiyonu gibi hepatobiliyer sistemin hasarını veya bozulmasını gösterir. GGT bazı transaminazlardan daha organ-spesifik olmayabilir, alkol veya ilaç etkileriyle de yükselebilir ve bu nedenle karaciğer ve biliyer hastalıkların değerlendirilmesinde laboratuvar profiline dahil edilir.

C-reaktif protein

C-reaktif protein (CRP)

CRP, başlıca karaciğerde üretilen bir akut faz proteinidir. Serum konsantrasyonu sistemik inflamatuar reaksiyonlar, enfeksiyonlar ve doku hasarında yükselir ve bu nedenle inflamatuar aktivitenin değerlendirilmesi ve seyirin izlenmesi için spesifik olmayan bir laboratuvar parametresi olarak kullanılabilir. CRP spesifik bir etiyoloji vermez, ancak genel olarak inflamatuar bir yanıtın varlığını ve dinamiklerini gösterir.

koagülasyon (INR, PTT), kan grubu ve çapraz eşleşme

Preoperatif koagülasyon testleri ve kan grubu ile çapraz eşleşme belirlenmesi

Koagülasyon testleri (ör. INR ve PTT), ekstrensek, intrinsik ve ortak koagülasyon yollarının işlevi hakkında bilgi verir ve elektif işlemler öncesinde artmış kanama riskini saptamak için kullanılır. Kan grubu belirlenmesi (Rh faktörü dahil) ve çapraz eşleşme, uyumlu donör kanının teminini sağlamak için yapılır ve kan transfüzyonunun muhtemel veya mümkün olduğu cerrahi girişimler öncesinde önem taşır.

Download PDF

Hasta

Hitap: Bay/Bayan Uzman doktor ………..,

Hastayı, Monika Zenker’i size sunmak istiyorum.

Tarih

24/08/2025

Yaş25 yaş

Kilo64 kg

Boy169 cm

Alerjiler (kilit kelimeler)

Ev tozu alerjisi (hiposensitizasyon sonrası düzeldi, şu anda sadece hafif hapşırma)

Madde kullanımı / ilaçlar (kilit kelimeler)

Sigara içmiyor

Alkol: nadiren, ara sıra partilerde 1 bardak bira

Uyuşturucu yok

Sosyal öykü (kilit kelimeler)

Bekar, partneriyle yaşıyor

Evcil hayvan: köpek

Aile öyküsü (anahtar kelimeler)

Baba: 65 yaşında, sağlıklı

Anne: 1 yıl önce felç, sağ taraf hemiparezi

İlaçlar (anahtar kelimeler)

Euthyrox® 50 µg 1-0-0

Pantoprazol 20 mg 1-0-0

Jaz® 1-0-0

İhtiyaç halinde valerian draje

Öykü (tam cümleler)

Hastanın yaklaşık 7 saattir karın ağrısı şikayeti ile acil servise başvurduğu bildirildi.

Ağrının başlangıçta diffuse ve umbilikal olduğu, daha sonra sağ alt karına göç ettiği belirtildi.
Ağrıyı bıçaklanır tarzda, artıcı olarak, şiddetini 7/10 şeklinde tarif ediyor.
Eşlik eden semptomlar arasında bulantı, tek bir sulu dışkılama atağı, sağ üst karında hassasiyet ve bir gündür süren genel halsizlik hissi bulunuyor.
Koltuk altı sıcaklığı 37.7 °C.

Hipovolemi, gece terlemeleri, kusma, hematemez, melena, hematokezya, tenesmus, hemoroidler, anal fissürler, sarılık, pruritus, gıda zehirlenmesi, temasla bulaşan enfeksiyonlar, yakın zamanda geçirilmiş solunum yolu enfeksiyonları, jinekolojik veya üriner şikayetler belirtilmemiştir.
Yurt dışı seyahati yok.

Otonom öykü olağan.

Geçmiş hastalıklar

Gastroözofageal reflü (pyroz)

Hashimoto tiroiditi (~10 yıldır, replasman tedavisi alıyor)

2. doğum sonrası stres üriner inkontinans (pelvik taban egzersizi, şu anda belirtisiz)

Tekrarlayan tonsillit → 12 yaşında tonsillektomi

Önceki ameliyatlar

Ektopik gebelik nedeniyle sağ salpingektomi (7. gebelik haftası, 3 yıl önce, açık cerrahi)

Çocuklukta tonsillektomi

Jinekolojik öykü

1 yıldır oral kontraseptif Jaz® kullanıyor

Düzenli adet, son menstruasyon yaklaşık 2,5 hafta önce

6 ay önce yapılan tarama mamografisi, patoloji saptanmadı

Önerilen tanı – Ayırıcı tanılar (tam cümleler)

Büyük olasılıkla bu akut apandisit.

Ayırıcı tanı olarak mezenterik lenfadenit olası.

Over kisti veya over torsiyonu da mümkün.

Ektopik gebelik de dışlanmalıdır.

İlerleyiş – Tedavi (tam cümleler)

Ağızdan yemekten kesilerek yatış önerildi

Fizik muayene

Karın ve pelvik ultrason (jinekolojik ayırıcı tanıyı, serbest sıvıyı, apendiks görüntülenmesini dışlamak için)

β-hCG tayini

İnflamatuar belirteçler (CRP, lökositler)

Apandisit dışlanması için cerrahi konsültasyon

Gerektiğinde analjezi

Gerekirse intravenöz sıvı replasmanı

Ön yüz

1. Yaş

2. ana yakınma

1. Zirve: çoğunlukla ergenlik ve genç erişkinlik döneminde (yakl. 15–25 yaş)

Çocuklar <5 yaş: nadir, ancak genellikle daha ağır seyir

50 yaş üstü: daha az yaygın, ancak sıklıkla atipik semptomlar → daha yüksek perforasyon oranı veya tümör ilişkili lümen tıkanması

2. Karın ağrısı + bulantı/kusma + ateş yükselmesi

3. Seyir/özellik

4. Kötüleştirici faktörler

5. Eşlik eden semptomlar

3. İlk olarak göbek üstünde veya orta karında, daha sonra sağ alt karında

Yaklaşık 12–24 saat içinde

Orta dereceli

Küt, çekici

4. Öksürme, derin inspirasyon/nefes alma, pozisyon değişikliği

5. İştah kaybı, bulantı, sulu dışkılama, genel halsizlik

6. Önemli negatifler

6. Aşırı terleme, gastrointestinal kanama bulguları, sarılık/ koyu idrar, pruritus

olası jinekolojik şikayetler

Gastrointestinal viral enfeksiyon belirtileri

7. yer değiştirmiş apendiks

7. Retrocekal / retroperitoneal apendiks: sağ fleksiyon veya sırt

Apendiksin düşük pelvik pozisyonu: alt karında derin

8. Ayırıcı tanılar

fachleiterinfo@gmail.com

instagram.com/fachleiterinfo

Mezenterik lenfadenit: Başlangıç: üst karın veya sağ alt karın, seyir: ağrının sağa göçü, apandisite göre daha az lokalize

Divertikülit: Sol alt karında ağrı, sıklıkla defekasyondan sonra düzelme, ateş

Ektopik gebelik (EUG): β-hCG ölçümü zorunlu, kontraseptifler? / Over kisti torsiyonu

Üriner sistem enfeksiyonu / nefrolitiazis: şu anda belirti yok

9. Fizik
Muayene

9. Vital bulgular, ateş var mı?

Guanrding: perforasyon → peritonit (rebaund hassasiyeti)

McBurney noktasında hassasiyet

Auskültasyon: taşikardi, normal aktif bağırsak sesleri

10. McBurney noktası

11. Rovsing belirtisi

12. Dunphy belirtisi

10. Lokalizasyon:

Mesafenin 1/3’ü arasında

Spina iliaca anterior superior ↔ Göbek

baskıda maksimum hassasiyet

normal pozisyondaki apendiks için tipik

11. Bası: sol alt karın

Ağrı: sağ alt karın

Not: apendiksin normal pozisyonu

12. Öksürürken ağrı

Not: retrocekal pozisyon

13. Obturator belirtisi

14. İliopsoas belirtisi

15. Laboratuvar testleri

13. Kalça içe döndürme sırasında ağrı

Not: apendiksin pelvik pozisyonu

14. Kalça fleksiyonu / bacağı kaldırma sırasında ağrı

Not: retroçekal pozisyon

15. Tam kan sayımı, böbrek fonksiyon parametreleri, karaciğer değerleri (ALT, AST, GGT, AP, bilirubin), C-reaktif protein, β-hCG, idrar analizi, elektrolitler, koagülasyon (INR, PTT), kan grubu ve crossmatch

16. Abdominal ultrasonografi

16. Kalınlaşmış, sıkıştırılamayan apendiks, çapı > 6 mm, duvar kalınlaşması, kesitte hedef (bull’s-eye) görünümü, peristalsisin olmaması ve çevre yağ dokusunda artmış ekojenite ± serbest sıvı

Aydınlatılmış onam?

17. Bilgisayarlı tomografi (BT)

17. Çift katlı duvarlı genişlemiş lümen (> 6 mm), duvar kalınlaşması (> 2 mm), periappendiks yağ bantlanması, apendiks duvarı kalınlaşması ve apendikolitin varlığı

Aydınlatılmış onam?

18. Tedavi

fachleiterinfo@gmail.com

instagram.com/fachleiterinfo

18. Apandektomi, komplikasyonsuz apandisit için tercih edilen yaklaşım, sıklıkla acil girişim

Antibiyotik profilaksisi: Uygulama: cilt insizyonundan 30–60 dakika önce, sefoxitin/sefazolin + metronidazol

19. Komplikasyonlar

19. perfore apandisit

gangrenöz apandisit

apselerle birlikte apandisit

flegmonlu apandisit

yüksek ateş, belirgin derecede yükselmiş inflamatuar belirteçler, defans, karında palpabl rezistans, sepsis bulguları

20. Anatomi

20.

çekumun gerçek divertikülü

tüm histolojik duvar katmanlarını içerir

Uzunluk: yaklaşık 6–9 cm

Yerleşim:

çoğunlukla intraperitoneal, retroçekal

pelvik (~vakaların 1/3’ü)

retroperitoneal (~%10)

21. Apendiks karsinomu

apendiksin nadir malignitesi

sıklıkla apendektomi sonrası (postoperatif) tesadüfi bulgu, çoğunlukla asemptomatik

nöroendokrin tümör (NET): en sık tip, genellikle daha genç hastalar

Adenokarsinom: daha çok yaşlı hastalar

müsinöz neoplazmlar, risk: psödomiksoma peritonei

22. Şimdi hayal edin: Tipik olarak bir apandisit raporunu nasıl yazardınız?

Hasta yaklaşık 7 saatlik karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor.

Hastanın belirttiğine göre ağrı başlangıçta diffuse ve umbilikal çevresindeydi ve sonrasında sağ alt karına göç etti.
Ağrıyı bıçak saplanır tarzında, artan ve 7/10 şiddetinde tanımlıyor.

23. Şimdi hayal edin: Tipik olarak bir apandisit raporunu nasıl yazardınız?

Eşlik eden semptomlar arasında bulantı, tek bir sulu dışkılama atağı, sağ üst karında basıda hassasiyet ve önceki günden beri genel bir halsizlik hissi bulunmaktadır.
Aksiller vücut sıcaklığı 37.7 °C’dir.

Bilgi kartlarını PDF olarak indir

Yapay zekâ simülasyonu için istemli PDF dosyasını indirip ChatGPT gibi bir uygulamaya yükleyin.

İstemsiz PDF

İstemli PDF

Metinde ara…

Sayfa 1 · 1–20 / 64

DOKTOR: Merhaba,
benim adım Dr. Becker.
Bugün serviste asistan doktor olarak çalışıyorum.
Sizinle bir tıbbi öykü almak istiyorum.
Bir şeyi anlamazsanız veya sorunuz olursa lütfen bana söyleyin.
Önce bazı kişisel bilgileri almam gerekiyor, sonra devam edebiliriz.
Adınız nedir?

HASTA: Benim adım Monika Zenker.

DOKTOR: İlk ve soyadınızı yavaşça hecelemenizi rica edebilir miyim?

HASTA: Tabii,
ilk adım: M, O, N, I, K, A
Ve soyadım: Z, E, N, K, E, R

DOKTOR: Öncelikle, ağrı veya şikayetleri tolere edilebilir bulup bulmadığınızı öğrenmek istiyorum.

HASTA: Gerçekten çok acıyor, son birkaç saatte kötüleşti.

DOKTOR: Ağrıda ciddi olduğunuzu görüyorum.
Bununla hemen ilgileneceğiz.
Birkaç dakika içinde rahatlatıcı bir şey alacaksınız.
Ama önce size birkaç kısa soru sormam gerekiyor, sonra sakin bir şekilde devam edebiliriz.
Kaç yaşındasınız Bayan Zenker?

HASTA: 25 yaşındayım.

DOKTOR: Tam olarak ne zaman doğdunuz?

HASTA: 9 Temmuz 2001 doğumluyum.

DOKTOR: Boyunuz kaç?

HASTA: 1 metre altmış dokuzum.

DOKTOR: Kilonuz ne kadar?

HASTA: Yaklaşık 64 kilogramım.

DOKTOR: Aile hekimimin adı nedir?

HASTA: Aile hekimim Dr. Karla Scholz.

DOKTOR: Bugün bizi buraya getiren nedir?

HASTA: Şey, karın ağrısı yaklaşık yedi saat önce aniden başladı.
İlk başta göbek çevresindeydi, ama giderek sağ alt karına kaydı.

DOKTOR: Hamile olma ihtimaliniz olabilir mi?

HASTA: Hayır, sanmıyorum.
Yaklaşık yarım yıldır düzenli olarak Jaz adlı doğum kontrol hapını alıyorum.
Son adetim yaklaşık iki buçuk hafta önceydi.
Hapı almaya başladıktan sonra kanama daha kısa ve daha hafif oldu.

DOKTOR: Dokunulduğunda karında gerçekten sertleşme, defans fark ettiniz mi?

HASTA: Hayır, fark etmedim.

DOKTOR: Herhangi bir kanama fark ettiniz mi?
Örneğin kusmukta kan, idrarda kan, dışkıda kan veya olağandışı genital kanama?

HASTA: Hayır, o değil.

DOKTOR: Karın bölgesinde herhangi bir darbe veya travma geçirdiniz mi?

HASTA: Hayır, hiç yok.

DOKTOR: Aşırı susuzluk, çarpıntı, hızlı kalp atışı veya baş dönmesi yaşadınız mı?

HASTA: Dünden beri genel olarak kendimi kötü hissediyorum ve iştahım yok.
Bu yüzden bugün kahvaltı yapmadım.
Bu sabah beri mide bulantısı hissediyorum, ama şimdiye kadar kusmadım.

DOKTOR: Ağrıyı nasıl tarif edersiniz?
Daha çok donuk, çekici, yanma şeklinde mi yoksa kramp tarzı mı?

HASTA: İlk başta ağrı daha çok donuktu ve yerini zor buluyordum.
Zamanla daha şiddetli oldu.
Şimdi bıçak saplanır gibi, zonklayıcı; hareket etmekle, öksürmekle veya karına bastırıldığında daha da kötüleşiyor.

DOKTOR: Ağrı başka bir yere yayılıyor mu?

HASTA: Hayır, ağrı yayılmıyor.
Sağ alt karnın içinde kalıyor.

DOKTOR: Ağrıyı hafifleten veya kötüleştiren bir şey var mı – örneğin dışkılama veya belirli bir vücut pozisyonu?

HASTA: Bugün bir kez sulu dışkı oldu, ama miktar çok azdı.
Bunun ağrıda bir iyileşme sağladığını fark etmedim.
Ayrıca vücut pozisyonu pek yardımcı olmuyor – oturunca, yatarak ya da hareket ederken ağrı devam ediyor ve çoğunlukla kötüleşiyor.

DOKTOR: Ağrının şiddetini 1 ile 10 arasında bir skalada, 1 çok hafif ve 10 dayanılmaz ağrı olacak şekilde nasıl değerlendirirsiniz?

HASTA: Şu anda ağrıyı yaklaşık 7 olarak değerlendiririm.

DOKTOR: Bunun için herhangi bir şey denediniz mi?

HASTA: Hayır, şu ana kadar bunun için hiçbir şey yapmadım.

DOKTOR: Daha önce böyle bir ağrı yaşadınız mı?
Belki yemekle ilgili miydi?

HASTA: Hayır, bu ağrı tamamen yeni.
Ama uzun zamandır mide ekşimesi yaşıyorum.
Özellikle yedikten sonra, uzandığımda kötüleşiyor.
O zaman göğüs kemiğinin arkasında yanma hissediyorum ve bazen ağzımda ekşi bir tat oluyor.
Pratisyen hekimim buna pantoprazol verdi – ve bana çok iyi geliyor.

DOKTOR: Sağ alt karında belirgin hassasiyet var mı?

HASTA: Evet, merak edip kendim bastırdım – ve çok ağrıdı.

Sayfa 2 · 21–40 / 64

DOKTOR: Rektumda kramp tarzı ağrı olurken acil dışkılama ihtiyacı hissediyor musunuz?

HASTA: Hayır, tuvalete gitme ihtiyacı acil değil.

DOKTOR: Son zamanlarda dışkı veya bağırsak alışkanlıklarınızda bir değişiklik fark ettiniz mi?

HASTA: Hayır, herhangi bir değişiklik fark etmedim.

DOKTOR: Anal bölgede ağrı veya kaşıntı var mı?

HASTA: Hayır, orada ne ağrı ne de kaşıntı var.

DOKTOR: Deride veya göz aklarında sararma fark ettiniz mi, ya da idrarınız normalden daha koyu mu?

HASTA: Hayır, böyle bir şey fark etmedim.

DOKTOR: Vücutta yaygın kaşıntı veya döküntü var mı?

HASTA: Hayır, ne kaşıntı ne de döküntü var.

DOKTOR: Karın çevresinde (göbek çevresi) hacim artışı oldu mu son zamanlarda?

HASTA: Hayır

DOKTOR: Karında veya kasıkta herhangi bir şişlik fark ettiniz mi?

HASTA: Hayır, böyle bir şey fark etmedim.

DOKTOR: Hiç karın ameliyatı oldunuz mu?

HASTA: Evet, bir kez hamile kaldım. Ektopik gebelikti ve cerrahi gerektirdi. Çocuğum yok.

DOKTOR: Adet döneminizle ilişkili benzer ağrılarınız oldu mu?

HASTA: Adet sancılarım sıra dışı değil, daha çok normal.

DOKTOR: Orta döngü ağrısını biliyor musunuz?
Yani döngünün ortasında, ovulasyon gerçekleştiğinde ortaya çıkan ağrı — bunu hiç yaşadınız mı?

HASTA: Hayır, daha önce böyle bir şey fark etmedim.

DOKTOR: Son zamanlarda pelvik enfeksiyon geçirdiniz mi veya vajinal akıntı fark ettiniz mi?

HASTA: Hayır, öyle bir şey yaşamadım.

DOKTOR: İdrar yaparken yanma gibi problemler yaşadınız mı?

HASTA: Hayır, idrar normaldi.

DOKTOR: Son zamanlarda soğuk algınlığı veya grip geçirdiniz mi?

HASTA: Hayır, son zamanlarda nezle olmadım ve grip de geçirmedim.

DOKTOR: Son zamanlarda seyahat ettiniz mi?

HASTA: Hayır, son zamanlarda seyahat etmedim.

DOKTOR: Aynı şeyi yiyen diğer kişilerde benzer semptomlar görüldü mü?

HASTA: Hayır, aynı şeyi yiyen diğerlerinde hiç böyle bir şey olmadı.

DOKTOR: Son zamanlarda hijyeni tam olarak tatmin edici olmayabilecek lokanta veya yiyecek tezgâhlarında yemek yediniz mi?

HASTA: Hayır, orada olağan dışı bir şey fark etmedim.

DOKTOR: Hastaneye nasıl geldiniz?

HASTA: Sevgilim arabayla buraya getirdi.

DOKTOR: Ateş, gece terlemesi, üşüme veya aniden terleme gibi şikayetleriniz var mı?

HASTA: Normalden daha sıcak hissediyorum ama gerçek bir ateşim olmadı. Evde koltuk altından bir ölçüm yaptım, 37.7 dereceydi.

DOKTOR: İştahınız normalde nasıl?

HASTA: Genellikle iyi iştahım olur. Genel olarak neredeyse her şeyi severim ve yemekle ilgili sorun yaşamam.

DOKTOR: Uykuya dalma veya uykuda kalma güçlüğü yaşıyor musunuz?

HASTA: Hayır, hiç — bebek gibi uyurum.

Sayfa 3 · 41–60 / 64

DOKTOR: Stresle nasıl başa çıkıyorsunuz?

HASTA: Bazen valerian tabletleri alıyorum — bu biraz yardımcı oluyor, beni biraz sakinleştiriyor.

DOKTOR: İdrar yapma veya dışkılama zorluğunuz var mı?

HASTA: Özel bir şey yok.

DOKTOR: Bilmem gereken önemli bir kronik hastalığınız var mı?

HASTA: Evet, 12 yaşındayken bademciklerim alındı. Sürekli boğaz ağrısı ve tonsillit geçiriyordum, bu yüzden ameliyat yapıldı. O zamandan beri bununla ilgili bir sorunum olmadı.

DOKTOR: Bademcik ameliyatından sonra hastanede ne kadar kaldığınızı hatırlıyor musunuz?

HASTA: Yaklaşık iki-üç gün kadar.

DOKTOR: Tıbbi geçmişinizde başka önemli bir şey var mı?

HASTA: Evet. Yaklaşık on yaşındayken aniden vücudumun her yerinde kaşıntılı döküntüler ve ateş oldu. Doktor o zamanlar su çiçeği olduğunu söyledi. Diğer sınıf arkadaşlarım da etkilenmişti. Hastalık komplikasyonsuz geçti ve sonra her şey tekrar iyi oldu.

DOKTOR: Hiç kaza geçirdiniz mi?

HASTA: Yaklaşık üç yıl önce bir keresinde parmağımı kapıda sıkıştırdım.

DOKTOR: Hangi el ve hangi parmak etkilenmişti?

HASTA: Sağ el, işaret parmağı.

DOKTOR: O zamanlar nasıl tedavi edildi?

HASTA: Konservatif olarak tedavi edildi; atel takıldı ve ağrı kesici verildi. Ameliyat gerekmedi.

DOKTOR: Daha önce hamileliğiniz oldu mu?

HASTA: Hayır, şu ana kadar olmadı.

DOKTOR: Düzenli ya da gerektiğinde başka ilaçlar — kimyasal veya bitkisel — kullanıyor musunuz?

HASTA: Hayır, başka ilaç yok. Bazen örneğin borago (yabani semizotu) çayı gibi bir bitki çayı içerim.

DOKTOR: İlaçlarınız için reçeteniz var mı?

HASTA: Evet, var.

DOKTOR: Tam aşılı mısınız, yani çocukluğunuzdan beri tüm aşıları oldunuz mu?

HASTA: Corona döneminde üç aşı oldum. Dürüst olmak gerekirse diğer aşıları tam olarak hatırlamıyorum — o çok uzun zaman önceydi ve o zamanlar hala çocuktum.

DOKTOR: Haklısınız, en iyisi bunu aile hekiminize sormak. Bilinen alerji ve intoleranslarınız var mı, örneğin yiyeceklere, ilaçlara, hayvanlara veya diğer maddelere karşı?

HASTA: Evet, ev tozu alerjim var. O zamanlar çok hapşırmak zorunda kalıyordum ve özellikle yatağa gittiğimde kaşıntılı döküntüler oluyordu. Bana vücudun yavaşça alıştırıldığı bir tedavi uygulandı. Şimdi sadece ara sıra hafif hapşırıyorum. Ve baklagiller, örneğin fasulye yediğimde gazlanma oluyor.

DOKTOR: Sigara kullanıyor musunuz? Günlük kaç tane içiyorsunuz ve ne zamandır?

HASTA: Hayır, düzenli sigara içmiyorum. Ara sıra belki bir sigara.

DOKTOR: Alkol hakkında ne dersiniz?

HASTA: Sadece ara sıra, örneğin partilerde bir bardak bira.

DOKTOR: Aşırı alkol tüketimine bağlı zehirlenme belirtileri yaşadınız mı hiç?

HASTA: Hayır, şimdiye kadar hiç başıma gelmedi.

DOKTOR: İzninizle sormak istiyorum, daha önce uyuşturucu kullandınız mı hiç?

HASTA: Birkaç kez esrar içtim.

DOKTOR: Ne iş yapıyorsunuz?

HASTA: Yakın zamanda Abiturumu bitirdim.
Açıkçası çok stresli bir dönemdi.
Şu anda toparlanmak için kısa bir ara verdim.
Bundan sonra muhtemelen üniversiteye başlamak istiyorum,
ama hangi alana yöneleceğime hâlâ karar veriyorum.

DOKTOR: Medeni durumunuz nedir?

HASTA: Bir erkek arkadaşım var.

DOKTOR: Kiminle yaşıyorsunuz?

HASTA: Ailemle.