Kamica moczowa

BMI

Obliczanie wskaźnika masy ciała

Wskaźnik masy ciała (BMI) to prosty, bezwymiarowy wskaźnik klasyfikujący masę ciała w odniesieniu do wzrostu. Oblicza się go, dzieląc masę ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach. BMI służy jako przybliżona wskazówka relacji masy do wzrostu, ale nie uwzględnia składu ciała ani rozmieszczenia tłuszczu.

kolkowy

Jakość bólu kolkowego

Kolkowy opisuje ból występujący falami: fazy wysokiego natężenia przeplatają się z fazami względnej ulgi. Charakterystyczne są nagłe, kurczowe napady bólu o zmiennym natężeniu, często o dużej, lecz nieciągłej intensywności.

Okolica lędźwiowa

Okolica lędźwiowa

Okolica lędźwiowa odnosi się do bocznego obszaru brzucha pomiędzy dolnym brzegiem klatki piersiowej (obszar żeber) a obręczą miednicy. W tej okolicy znajdują się m.in. nerki i struktury zaotrzewnowe oraz tkanki miękkie ściany brzucha. Klinicznie ból w okolicy lędźwiowej jest istotnym objawem lokalnym, który może wskazywać na przyczyny nerkowe, zaotrzewnowe lub mięśniowo-szkieletowe.

Pochwa

Pochwa (vagina)

Pochwa to mięśniowo-elastyczny przewód rozciągający się od narządów płciowych zewnętrznych (przedsionek) do szyjki macicy. Stanowi połączenie między powierzchnią ciała a macicą i pełni m.in. funkcje podczas stosunku płciowego, menstruacji oraz jako kanał porodowy.

Okolica pachwinowa

Okolica pachwinowa

Okolica pachwinowa (krocze) znajduje się po obu stronach na przejściu między dolnym brzuchem a udem. Ważne struktury obejmują więzadło pachwinowe, kanał pachwinowy przebiegający nad nim z powrózkiem nasiennym u mężczyzn lub więzadłem obłym macicy u kobiet oraz nerwy i węzły chłonne pachwinowe. Pod więzadłem pachwinowym przebiegają m.in. t. i ż. udowa oraz n. udowy. Klinicznie okolica jest szczególnie istotna w przypadku przepuklin pachwinowych i udowych, powiększonych węzłów chłonnych, badania tętna udowego i dostępu naczyniowego.

Krwiomocz

Krwiomocz

Odnosi się do obecności krwi w moczu. Wyróżnia się krwiomocz makroskopowy, w którym krew jest widoczna gołym okiem, oraz krwiomocz mikroskopowy wykrywany jedynie w laboratorium.

Dysuria

Dysuria

Opisuje bolesne lub utrudnione opróżnianie pęcherza. Chorzy często zgłaszają pieczenie, uczucie ucisku lub zwiększone parcie na mocz podczas mikcji.

Alguria

Alguria

Odnosi się do bólu związanego z oddawaniem moczu. Dolegliwości mogą być odczuwane jako pieczenie, kłucie lub ucisk i często występują razem z dysurią lub krwiomoczem.

Nudności

Nudności

Subiektywne odczucie nudności i chęć wymiotów bez konieczności wydalenia treści żołądkowej. Często towarzyszy temu dyskomfort w nadbrzuszu i utrata apetytu, może poprzedzać wymioty.

Wymioty

Wymioty

Ostry proces wydalenia treści żołądkowej przez usta i przełyk, medycznie określany jako wymioty. Klinicznie może wystąpić pojedynczo lub wielokrotnie; w opisie stwierdzono pojedynczy epizod z resztkami pokarmu.

Pollakiuria

Pollakiuria

Zwiększona częstotliwość oddawania moczu, zwykle związana z niewielkimi objętościami moczu przy każdym mikcji. Zazwyczaj chorzy odczuwają potrzebę częstszego oddawania moczu; w przedstawionym przypadku zgłoszono także subiektywnie małą ilość moczu i pięć mikcji od rana.

Nadmierne pocenie

Nadmierne pocenie

Nadmierne pocenie się przekraczające ilość oczekiwaną w regulacji termicznej. Może mieć charakter miejscowy lub uogólniony i w raporcie opisano je jako zwiększone ogólne pocenie się.

Nagłe parcie

Nagłe parcie na mocz (silne parcie)
Krótki opis: Nagła, trudna do powstrzymania potrzeba oddania moczu.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu
Definicja: Mimowolna utrata moczu o różnym nasileniu.
Przyczyny i diagnostyka różnicowa: Przyczynami są m.in. nietrzymanie związane z naglącym parciem w przebiegu pęcherza nadreaktywnego lub zakażeń układu moczowego, zaburzenia zwieracza, przyczyny neurogenne oraz problemy funkcjonalne lub anatomiczne. Konkretna klasyfikacja (wysiłkowe, parciowe, spływowe lub funkcjonalne) zależy od wywiadu i badań.

Osłabiony lub przerywany strumień moczu

Osłabiony lub przerywany strumień moczu
Opis: Zmniejszona siła lub przerywany strumień moczu podczas mikcji.
Główne przyczyny: Takie objawy często wskazują na przeszkodę odpływu moczu; łagodny rozrost gruczołu krokowego jest częstą przyczyną u starszych mężczyzn, a także przyczyną mogą być zwężenia cewki moczowej lub zaburzenia opróżniania pęcherza.

Nowo występująca zmiana nawyków jelitowych

Nowo występująca zmiana nawyków jelitowych
Definicja: Każda niedawna zmiana częstotliwości, konsystencji, koloru lub objawów towarzyszących wypróżnieniom.
Możliwe przyczyny i znaczenie: Takie zmiany mogą wskazywać na różne choroby, w tym nowotwory jelita grubego, przewlekłe choroby zapalne jelit, zaburzenia czynnościowe, jak zespół jelita drażliwego, lub zakaźne enteritidy; priorytet diagnostyczny zależy od objawów towarzyszących i czynników ryzyka.
Postępowanie: Przy istotnych zmianach rozpocząć ukierunkowany wywiad, badanie fizykalne i w razie potrzeby dalszą diagnostykę.

Patologiczne krwawienie z pochwy

Patologiczne krwawienie z pochwy

Nieprawidłowe krwawienie z pochwy występujące poza prawidłową miesiączką lub o nietypowej intensywności bądź czasie trwania. Takie krwawienia mogą mieć różne przyczyny ginekologiczne. Do ważnych rozpoznań różnicowych należą łagodne mięśniaki macicy, obecność tkanki endometrium poza macicą (endometrioza) oraz ciąża ektopowa. W przypadku wystąpienia klinika musi wyjaśnić te i inne przyczyny.

Wydzielina z narządów rodnych

Wydzielina z narządów rodnych

Odnosi się do nieprawidłowej wydzieliny z pochwy różniącej się od fizjologicznej wydzieliny pod względem koloru, zapachu lub ilości. Częstymi przyczynami są zapalenia pochwy (vaginitis), zapalenie szyjki macicy (cervicitis) oraz procesy zapalne narządów przydatków (adnexitis). Charakter wydzieliny może naprowadzić na przyczynę i powinien być uwzględniony w ocenie klinicznej.

Duszność

Duszność

Opisuje subiektywne odczucie braku tchu lub trudności w oddychaniu. Duszność może wskazywać na problemy płucne, sercowe, krążeniowe lub zaburzenia metaboliczne i jest ważnym parametrem oceny stanu ogólnego. Przy jej wystąpieniu należy zwrócić uwagę na nasilenie, objawy towarzyszące i możliwe powikłania ogólnoustrojowe.

Tachykardia

Tachykardia

Oznacza zwiększoną częstość akcji serca powyżej wartości oczekiwanej w spoczynku. Tachykardia może być objawem zaburzeń krążenia, reakcją kompensacyjną lub wynikiem choroby ogólnoustrojowej i dostarcza informacji o sytuacji hemodynamicznej. Ocena kliniczna powinna uwzględniać częstość serca w kontekście objawów i możliwych powikłań.

Obrzęk

Obrzęk — definicja i cechy kliniczne

Obrzęk powstaje w wyniku patologicznego nagromadzenia płynu w przestrzeni śródmiąższowej lub zewnątrzkomórkowej tkanki, a nie wewnątrz naczyń krwionośnych. Przyczyny mogą obejmować zwiększone ciśnienie hydrostatyczne, zmniejszone ciśnienie onkotyczne, zaburzenia odpływu limfatycznego lub zwiększoną przepuszczalność naczyń. Klinicznie obrzęk objawia się widocznym i wyczuwalnym powiększeniem, możliwym odleśnym wcięciem i typowym rozkładem (np. obwodowy, uogólniony, krzyżowy). W przedstawionym kontekście obrzęk został wykluczony.

Bezsenność

Bezsenność — cechy i kontekst

Bezsenność opisuje utrzymujące się trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub wczesnym budzeniem się z pogorszeniem funkcjonowania w ciągu dnia. Przyczyny są różne i obejmują stres psychologiczny. W przedstawionej historii występują zaburzenia snu związane ze stresem wpływające zarówno na zasypianie, jak i utrzymanie snu, opisane w związku ze stresem rodzinnym z powodu rozwodu. Reszta wywiadu autonomicznego: bez odchyleń.

Powikłania

Powikłania cukrzycy — przegląd

W cukrzycy mellitus zwykle wyróżnia się powikłania mikro- i makronaczyniowe. Powikłania mikroangiopatyczne obejmują retinopatię cukrzycową, nefropatię cukrzycową i polineuropatię cukrzycową. Konsekwencje makronaczyniowe to m.in. choroba wieńcowa, choroby naczyń mózgowych oraz miażdżyca naczyń obwodowych.

mmHg

mmHg — znaczenie jednostki

Skrót mmHg oznacza “milimetr słupa rtęci”.

Zapalenie pochewki ścięgna (tenosynowitis)

Zapalenie pochewki ścięgna

Definicja i przyczyna: Zapalenie pochewki ścięgna odnosi się do zapalenia pochewki otaczającej ścięgno i umożliwiającej jego gładki poślizg. Częstymi czynnikami wywołującymi są powtarzające się obciążenia, monotonne ruchy lub miejscowe przeciążenie.

Terapia i przebieg: Leczenie opiera się głównie na odpoczynku dotkniętych struktur, celowanej fizjoterapii w celu przywrócenia funkcji ścięgna oraz miejscowych zabiegach przeciwbólowych. W razie potrzeby stosuje się ortezy lub stabilizatory do odciążenia. W wybranych przypadkach można rozważyć dalsze interwencje, takie jak miejscowe zastrzyki z kortykosteroidów. Dla czysto objawowego leczenia przeciwbólowego należy zwrócić uwagę, że metamizol ma przede wszystkim działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ale nie wykazuje tak wyraźnego działania przeciwzapalnego jak NLPZ.

Półpasiec

Półpasiec (herpes zoster)

Przyczyna i rozwój:
Reaktywacja wirusa Varicella‑zoster, który pozostawał utajony w zwojach nerwowych rdzeniowych lub czaszkowych po przebytej ospie wietrznej. Po reaktywacji wirus rozprzestrzenia się wzdłuż nerwu na skórę.

Obraz kliniczny:
Typowe są jednostronne, dermatomalnie ułożone bóle i zaburzenia czucia, po których pojawiają się skupione pęcherzyki na rumieniowej podstawie. Najczęściej występują dermatomy piersiowe. Pieczenie lub kłujący ból mogą wystąpić przed wysypką skórną lub równocześnie z nią.

Leczenie ostre:
Terapia obejmuje wczesne leczenie przeciwwirusowe, środki analgetyczne i miejscową pielęgnację skóry. Zajęcie oka lub ciężki przebieg wymagają natychmiastowej opieki specjalistycznej.

Powikłania i przebieg:
Główne powikłania to przewlekły ból neuropatyczny (neuralgia po półpaścu), wtórne zakażenia skóry lub, w zależności od lokalizacji, objawy neurologiczne. Ryzyko i ciężkość mogą wzrastać z wiekiem lub w immunosupresji.

Zapobieganie:
Dostępna jest szczepionka dla grup ryzyka, która może zmniejszyć występowanie półpaśca i ciężkich przebiegów.

Uwaga dotycząca kontekstu:
Informacja, że półpasiec piersiowy był leczony acyklowirem około sześć miesięcy temu, jest zgodna z rutynową ostrą terapią przeciwwirusową; dalsze postępowanie zależy od aktualnego obrazu objawów.

Zakażenie odrą

Zakażenie odrą (morbilli)

Czynnik i droga zakażenia: Odra jest wywoływana przez wysoce zakaźnego wirusa RNA, przenoszonego głównie drogą kropelkową przy kaszlu lub kichaniu.

Obraz kliniczny: Choroba często zaczyna się gorączką, kaszlem, katarem i zapaleniem spojówek; charakterystyczna jest następna uogólniona osutka, zwykle pojawiająca się najpierw na twarzy. W ciężkich przebiegach może wystąpić zajęcie układu oddechowego, np. zapalenie płuc.

Powikłania i profilaktyka: Możliwe powikłania to zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, a rzadko zapalenie opon mózgowo‑rdzeniowych lub encefalitis. Najskuteczniejszą profilaktyką jest szczepienie przeciw odrze (część szczepionki MMR). W świetle wywiadu o brakujących szczepieniach z dzieciństwa i ciężkim przebiegu odry z zapaleniem płuc, możliwy jest ostry i nasilony przebieg choroby.

Skruszony złamanie (z wieloma odłamami)

Złamanie wieloodłamowe

Definicja: Złamanie wieloodłamowe występuje, gdy kość rozbija się w miejscu złamania na wiele fragmentów.

Olerekranon

Anatomia:
Olekranon jest tylnym wybrzuszeniem kostnym kości łokciowej w stawie łokciowym i stanowi miejsce przyczepu ścięgna trójgłowego ramienia.

Urazy i leczenie:
Złamanie wieloodłamowe wyrostka łokciowego często wymaga otwartego nastawienia i wewnętrznej stabilizacji, na przykład osteosyntezy płytkowo-śrubowej, w celu odtworzenia powierzchni stawowych i funkcji wyprostu. Zwykle towarzyszy temu krótki okres unieruchomienia, a następnie fizjoterapeutyczna mobilizacja i trening funkcjonalny.

Przebieg długoterminowy:
Po bezpowikłanym zrostzie można oczekiwać ustąpienia bólu i odzyskania funkcji łokcia. W pojedynczych przypadkach implant usuwa się po zakończonym zroście kostnym.

Atacand

Klasa i mechanizm działania:
Atacand zawiera kandesartan, antagonista receptora angiotensyny II, który blokuje działanie angiotensyny II na receptorach AT1, zmniejszając w ten sposób tonus naczyniowy i ciśnienie krwi.

Wskazania:
Kandesartan stosuje się głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz w niektórych przypadkach niewydolności serca w celu zmniejszenia obciążenia hemodynamicznego.

Ważne ryzyka i przeciwwskazania:
Możliwe działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy i niedociśnienie; mogą wystąpić wzrosty poziomu potasu i upośledzenie czynności nerek. Stosowanie jest przeciwwskazane w ciąży. Ostrożność zalecana jest przy ciężkich zaburzeniach czynności wątroby, niedrożności dróg żółciowych, znanej nietolerancji substancji czynnej oraz przy obustronnym zwężeniu tętnic nerkowych.

Alergia na jad osy

Definicja
Nadwrażliwość typu IgE na jad osy (osa to owad latający wyróżniający się czarno-żółtym ubarwieniem; może żądlić).

Objawy kliniczne
Spektrum obejmuje reakcje ograniczone miejscowo aż po uogólnioną pokrzywkę i objawy ogólnoustrojowe, takie jak duszność, skurcz oskrzeli, zaburzenia krążenia i potencjalnie zagrażająca życiu anafilaksja.

Aspekty opieki
Reakcje uogólnione wymagają natychmiastowego leczenia ratunkowego; osoby z historią reakcji systemowych powinny mieć plan postępowania awaryjnego i nosić autostrzykawkę z adrenaliną. Specyficzna immunoterapia przeciw alergii na użądlenia os może być rozważona w celu długoterminowego zmniejszenia ryzyka.

Pack years

Definicja
Pack years = (liczba wypalanych papierosów dziennie ÷ 20) × liczba lat regularnego palenia.

Wyjaśnienie
Jedno pack year odpowiada codziennemu spożyciu jednej paczki (20 papierosów) przez jeden rok. Przykład: 5 papierosów dziennie przez 10 lat to (5/20) × 10 = 2,5 pack years.

Anoreksja

Anoreksja nervosa jest zaburzeniem odżywiania charakteryzującym się silnym ograniczeniem przyjmowania pokarmu, intensywnym lękiem przed przyrostem masy ciała oraz zaburzonym postrzeganiem własnego ciała. Niektórzy chorzy dodatkowo próbują kontrolować wagę przez nadmierne ćwiczenia, prowokowanie wymiotów lub nadużywanie środków przeczyszczających.
Leczenie obejmuje psychoterapię, terapię żywieniową i opiekę medyczną. U dorosłych odpowiednim podejściem psychoterapeutycznym jest terapia poznawczo-behawioralna; u dzieci i młodzieży istotną rolę odgrywają podejścia oparte na rodzinie.

ADHD

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD)

Główna cecha: Utrzymujące się zaburzenia uwagi, zwiększona aktywność i/lub impulsywne zachowanie, które upośledzają funkcjonowanie w codziennym życiu i zazwyczaj rozpoczynają się w dzieciństwie.

Diagnostyka: Ocena opiera się na całościowej ocenie klinicznej, w tym wywiadzie, informacjach od osób trzecich i, w razie potrzeby, standaryzowanych narzędziach; należy wykluczyć inne przyczyny.

Podejście terapeutyczne: Terapia wielomodalna z interwencjami behawioralnymi, psychoedukacją i środkami szkolnymi; terapia zajęciowa może wspierać umiejętności dnia codziennego. W razie potrzeby rozważa się leczenie farmakologiczne stymulantami ośrodkowymi (np. metylofenidat) lub innymi zatwierdzonymi substancjami, przy równoczesnym monitorowaniu korzyści i możliwych działań niepożądanych przez lekarza.

Skolioza

Skolioza

Definicja: Boczne skrzywienie kręgosłupa często związane z rotacją trzonów kręgowych.

Przyczyny i przebieg: Formy obejmują warianty idiopatyczne (częste u młodzieży) oraz przyczyny zwyrodnieniowe lub neuromięśniowe w starszym wieku; przebieg i objawy zależą od nasilenia i przyczyny.

Konsekwencje kliniczne i leczenie: Niewielkie deformacje można obserwować i leczyć fizjoterapią. Gorsety rozważa się przy postępie związanym ze wzrostem; w przypadku znacznych lub objawowych deformacji może być wskazana korekcja chirurgiczna. Zarządzanie bólem i rehabilitacja funkcjonalna są ważnymi elementami opieki.

Zaćma

Zaćma (katarakta)

Opis: Mętnienie soczewki oka, które może prowadzić do zamazanego widzenia, zwiększonej wrażliwości na olśnienie i stłumionej percepcji kolorów; u niektórych osób może wystąpić podwójne widzenie.

Przyczyny i rozpoznanie: Najczęstszą przyczyną są zmiany związane z wiekiem w soczewce; innymi czynnikami są urazy oka, intensywna ekspozycja na UV, niektóre leki, takie jak kortykosteroidy, oraz choroby metaboliczne jak cukrzyca. Ocena przeprowadzana jest w badaniu okulistycznym, zwykle z użyciem lampy szczelinowej.

Terapia: Leczeniem z wyboru jest operacyjne usunięcie zmętniałej soczewki z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej; decyzję o operacji podejmuje się na podstawie ograniczenia funkcjonalnego i subiektywnego pogorszenia.

Dyssekcja tętnicy szyjnej

Definicja/patologia
Dyssekcja tętnicy szyjnej występuje, gdy dochodzi do pęknięcia ściany naczynia tętniczego szyjnego lub powstaje rozwarstwienie w obrębie ściany, tak że krew gromadzi się między warstwami i tworzy się krwiak śródścienny lub fałszywy światło. Może to zaburzać prawidłowy przepływ krwi i wywoływać zdarzenia zatorowo-zakrzepowe.
Przyczyny
Może wystąpić po urazie lub pojawić się samoistnie bez uprzedniego uszkodzenia; czynnikami predysponującymi mogą być choroby tkanki łącznej lub zmiany naczyniowe.
Obraz kliniczny
Typowe dolegliwości to nagły, zwykle jednostronny ból głowy lub ból szyi; mogą również wystąpić ogniskowe deficyty neurologiczne oraz zespół Hornera.
Uwaga terapeutyczna
Często stosuje się leczenie przeciwzakrzepowe, aby zmniejszyć ryzyko udaru; w wybranych przypadkach rozważa się zabiegi endowaskularne lub chirurgiczne.

Kamica układu moczowego

Klasyfikacja i typy
Kamica układu moczowego odnosi się do tworzenia się kamieni moczowych w nerkach lub drogach moczowych. Często wyróżnia się cztery typowe rodzaje kamieni o różnych mechanizmach patofizjologicznych:
Kamienie wapniowe
Najczęstszą grupę stanowią kamienie z dominującą zawartością szczawianu wapnia i fosforanu wapnia. Czynnikami ryzyka są zwiększone wydalanie wapnia (np. przy nadczynności przytarczyc) oraz zwiększone wydalanie szczawianów; źródła szczawianu w diecie mogą sprzyjać wydalaniu.
Kamienie z kwasu moczowego
Kamienie te tworzą się preferencyjnie w kwaśnym moczu; czynnikami sprzyjającymi są zwiększone wytwarzanie lub przyjmowanie puryn oraz zaburzenia metaboliczne prowadzące do hiperurykemii.
Kamienie struwitowe
Kamienie struwitowe zazwyczaj rozwijają się w związku z zakażeniami dróg moczowych przez patogeny produkujące ureazę (np. Proteus spp., sporadycznie inne bakterie).
Kamienie cystynowe
Ta rzadka postać wynika z genetycznego zaburzenia metabolicznego (cystynuria), w którym zwiększone ilości cystyny są wydalane z moczem i mogą tworzyć kryształy oraz kamienie.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Definicja
Odmiedniczkowe zapalenie nerek jest bakteryjnym zapaleniem miedniczki nerkowej i miąższu nerkowego.
Różnicowanie kliniczne
Klinicznie odmiedniczkowe zapalenie nerek może powodować ból w okolicy lędźwiowej i w ten sposób naśladować kamicę nerkową. Charakterystyczne są jednak częściej występujące objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze i złe samopoczucie, które są mniej nasilone przy niepowikłanych kamieniach moczowych.
Uwaga diagnostyczna
Badanie moczu dostarcza wskazówek; ostateczne potwierdzenie mikrobiologiczne uzyskuje się w wyniku posiewu moczu.

Ból dolnego odcinka kręgosłupa

Termin i typowe objawy
Lumbalgia odnosi się do nieswoistych bólów w obrębie odcinka lędźwiowego kręgosłupa, często zależnych od obciążenia i związanych z aktywnością lub przeciążeniem.
Objawy towarzyszące
Niektórzy chorzy zgłaszają ból promieniujący oraz zaburzenia czucia, takie jak parestezje lub hipoestezje, zwłaszcza przy zajęciu korzenia nerwowego.
Diagnostyka
Ocena opiera się głównie na wywiadzie i badaniu przedmiotowym; badania obrazowe stosuje się wybiórczo, gdy podejrzewa się konkretną przyczynę lub występują objawy alarmujące (red flags).

Ciąża pozamaciczna

W ciąży pozamacicznej często występują krwawienia z pochwy. Ponadto pacjentki zgłaszają brak miesiączki (amenorrhea). Rozpoznanie diagnostyczne opiera się na oznaczeniu β-hCG w surowicy i badaniu przezpochwowym USG.
Leczenie ciąży pozamacicznej zależy od objawów, stanu hemodynamicznego, przebiegu β-hCG i zmian w badaniu USG. W zależności od wyników można zastosować ścisłe monitorowanie, metotreksat lub zwykle laparoskopową operację. Jeśli podejrzewa się pęknięcie, występuje znaczne krwawienie wewnętrzne lub niestabilność hemodynamiczna, konieczna jest natychmiastowa operacja ratunkowa.

Diverticulitis

Objawy kliniczne:
Typowe dolegliwości to ból w lewej dolnej części brzucha, często towarzyszący gorączce i zmianom rytmu wypróżnień, takim jak zaparcia lub biegunka.

Diagnostyka:
Podejrzenie rozpoznania opiera się na wywiadzie i badaniu przedmiotowym. Do potwierdzenia rozpoznania i oceny ewentualnych powikłań stosuje się badania obrazowe, takie jak USG jamy brzusznej lub tomografia komputerowa jamy brzusznej.

Zapalenie wyrostka robaczkowego

Objawy kliniczne:
Charakterystyczny jest ból rozpoczynający się w okolicy okołopępkowej z późniejszą migracją do prawej dolnej części brzucha (okolica McBurneya). Mogą mu towarzyszyć nudności, wymioty i brak apetytu; w badaniu palpacyjnym często stwierdza się tkliwość i objaw otrzewnowy.

Diagnostyka:
Podejrzenie diagnozy wynika z wywiadu i badania klinicznego. Do potwierdzenia rozpoznania i wyjaśnienia ewentualnych powikłań stosuje się USG lub TK.

Częstość akcji serca

Zakres prawidłowy:
U dorosłych w spoczynku tętno około 60 do 100 uderzeń na minutę jest uważane za typowe.

Ciśnienie krwi

Pomiary ciśnienia krwi

Do pomiaru ciśnienia krwi używa się mankietu, który napompowuje się ręczną gruszką lub zintegrowanym systemem pompującym. Manometr pokazuje ciśnienie; przy osłuchowym pomiarze stetoskopem słyszy się tony Korotkowa, aby określić wartości skurczowe i rozkurczowe. Dostępne są również urządzenia automatyczne, które rejestrują wartości elektronicznie.

Częstość oddechów

Częstość oddechów

Częstość oddechów oznacza liczbę oddechów na minutę w spoczynku; u dorosłych prawidłowy zakres to zwykle około 12 do 20 oddechów na minutę. Do pomiaru obserwuje się ruchy klatki piersiowej lub brzucha, najlepiej przez pełną minutę.

Nasycenie tlenem

Nasycenie tlenem

Nasycenie tlenem mierzy się nieinwazyjnie za pomocą pulsoksymetru na palcu, płatku ucha lub palcu u stopy i wyraża ono odsetek hemoglobiny związanej z tlenem w procentach. Wyniki mogą być zakłócone przez słaby przepływ obwodowy, ruch, lakier do paznokci lub niektóre warianty hemoglobiny; dlatego ważna jest interpretacja w kontekście klinicznym.

Temperatura ciała

Temperatura ciała

Mierzona temperatura ciała zależy od miejsca pomiaru. Pomiary doodbytnicze uznawane są za przybliżoną wartość referencyjną dla temperatury rdzeniowej.
Pachowa: dodać +0,5 °C,
Doustna: dodać +0,3–0,5 °C
Doodbytnicza: uznawana za wartość referencyjną

Litotrypsja falą uderzeniową

Procedura:
Litotrypsja zewnątrzustrojowa falą uderzeniową (ESWL) to nieinwazyjny, zewnętrznie stosowany zabieg polegający na rozbijaniu kamieni nerkowych i w górnej części moczowodu za pomocą skupionych fal uderzeniowych.

Wskazania i efekt:
Metoda stosowana jest przy kamieniach o odpowiednim położeniu i rozmiarze; fale o dużej energii rozbijają kamienie na mniejsze fragmenty, które następnie mogą zostać wydalone drogami moczowymi.

Przebieg:
Pacjent leży na specjalnym stole podczas zabiegu; sama sesja leczenia zwykle trwa około pół godziny do godziny, ale może się różnić. W zależności od stanu i ustaleń zapewniane jest leczenie przeciwbólowe lub sedacja.

Przygotowanie i opieka po zabiegu:
Przed zabiegiem zazwyczaj wymaga się postu przez czas zalecany przez lekarza prowadzącego oraz rozważenia odstawienia leków przeciwzakrzepowych. Po zabiegu odpowiednie nawodnienie wspomaga wydalanie fragmentów. Dalsze, indywidualnie dostosowane działania ustala zespół prowadzący.

Ureterorenoskopia

Procedura:
Ureterorenoskopia (URS) to endoskopowy, małoinwazyjny zabieg diagnostyczny i leczniczy zmian w górnych drogach moczowych, często stosowany do celowego usuwania kamieni moczowych.

Dostęp:
Cienki instrument optyczny wprowadza się przez cewkę moczową i pęcherz do moczowodu, dzięki czemu kamienie można bezpośrednio zobaczyć, a w razie potrzeby rozkruszyć lub usunąć.

Znieczulenie i czas trwania:
Badanie wykonywane jest zazwyczaj w znieczuleniu regionalnym lub ogólnym; czas trwania to zwykle około pół godziny do półtorej godziny, w zależności od ustaleń i zakresu zabiegu.

Przygotowanie:
Przed zabiegiem należy rozważyć post zgodnie z zaleceniami lekarza oraz ewentualne tymczasowe odstawienie leków przeciwzakrzepowych. Zespół prowadzący udzieli indywidualnych, szczegółowych zaleceń.