Ουρολιθίαση

ΔΜΣ

Υπολογισμός του δείκτη μάζας σώματος

Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) είναι ένας απλός, αδιάστατος δείκτης για την ταξινόμηση του σωματικού βάρους σε σχέση με το ύψος. Υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος σε κιλά με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα. Ο ΔΜΣ χρησιμεύει ως κατά προσέγγιση οδηγός για τη σχέση μάζας προς ύψος, αλλά δεν λαμβάνει υπόψη τη σύσταση του σώματος ή την κατανομή λίπους.

κολικοειδής

Ποιοτητα πόνου κολικού

Κολικοειδής περιγράφει πόνο που εμφανίζεται σε κύματα: φάσεις υψηλής έντασης εναλλάσσονται με φάσεις σχετικής ανακούφισης. Τυπικά είναι ξαφνικά, κράμπες που διαφέρουν σημαντικά σε ένταση και συχνά παρουσιάζουν υψηλή αλλά όχι σταθερά διατηρούμενη ένταση.

Οσφύς

Οσφύς

Η οσφύς αναφέρεται στην πλάγια περιοχή της κοιλιάς μεταξύ του κατώτερου ορίου του θώρακα (περιοχή πλευρών) και του άκρου της λεκάνης. Αυτή η περιοχή περιέχει, μεταξύ άλλων, τους νεφρούς και υποπεριτοναϊκές δομές καθώς και τους μαλακούς ιστούς του κοιλιακού τοιχώματος. Κλινικά, ο πόνος στη νεφρική χώρα είναι ένα σημαντικό εντοπισμένο σύμπτωμα που μπορεί να υποδηλώνει νεφρικές, υποπεριτοναϊκές ή μυοσκελετικές αιτίες.

Κολπός

Κόλπος (vagina)

Ο κόλπος είναι ένας μυϊκός και ελαστικός σωλήνας που εκτείνεται από τα εξωτερικά γεννητικά όργανα (αιδόλιο) έως τον τράχηλο. Λειτουργεί ως σύνδεση μεταξύ της εξωτερικής επιφάνειας του σώματος και της μήτρας και εξυπηρετεί λειτουργίες κατά τη σεξουαλική επαφή, την έμμηνο ρύση και ως κανάλι γέννησης, μεταξύ άλλων.

βουβωνική περιοχή

βουβωνική περιοχή

Η βουβωνική περιοχή (βουβώνας) βρίσκεται και στις δύο πλευρές στη μεταβατική ζώνη μεταξύ της κάτω κοιλίας και του μηρού. Σημαντικές ανατομικές δομές περιλαμβάνουν το βουβωνικό σύνδεσμο, τον βουβωνικό πόρο που διέρχεται πάνω από αυτόν με το σπερματικό τόνο στους άνδρες ή τον στρογγυλό σύνδεσμο της μήτρας στις γυναίκες, καθώς και νεύρα και βουβωνικοί λεμφαδένες. Κάτω από το βουβωνικό σύνδεσμο διέρχονται, μεταξύ άλλων, η A. και V. femoralis και το N. femoralis. Κλινικά η περιοχή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις βουβωνοκήλες και μηροκήλες, διηθημένους λεμφαδένες, ψηλάφηση του μηριαίου σφυγμού και αγγειακή πρόσβαση.

αιματουρία

αιματουρία

Αναφέρεται στην παρουσία αίματος στα ούρα. Γίνεται διάκριση μεταξύ μακροσκοπικής αιματουρίας, όπου το αίμα είναι ορατό με γυμνό μάτι, και μικροσκοπικής αιματουρίας, που ανιχνεύεται μόνο εργαστηριακά.

δυσουρία

δυσουρία

Περιγράφει δυσκολία ή επώδυνη πλήρωση της κύστης/ούρησης. Τα άτομα που πάσχουν συχνά αναφέρουν κάψιμο, αίσθημα πίεσης ή αυξημένη έπειξη για ούρηση κατά τη διάρκεια της ούρησης.

αλγυρία

αλγυρία

Αναφέρεται σε πόνο που σχετίζεται με την ούρηση. Τα συμπτώματα μπορούν να γίνονται αντιληπτά ως κάψιμο, μαχαιριά ή πίεση και συχνά εμφανίζονται μαζί με δυσουρία ή αιματουρία.

ναυτία

ναυτία

Υποκειμενική αίσθηση ναυτίας και τάσης για εμετό χωρίς απαραίτητη αποβολή περιεχομένου στομάχου. Συχνά συνοδεύεται από δυσφορία στο ανώτερο τμήμα της κοιλιάς και απώλεια όρεξης και μπορεί να προαυλίσει τον εμετό.

έμετος

έμετος

Οξεία διαδικασία της απέκκρισης περιεχομένου στομάχου μέσω του στόματος και του οισοφάγου, ιατρικά όρος εμετός. Κλινικά αυτό μπορεί να συμβεί μία φορά ή επανειλημμένα· στην παρούσα αναφορά δηλώθηκε ένα μεμονωμένο επεισόδιο με υπολείμματα τροφής.

πολλακιουρία

πολλακιουρία

Αυξημένη συχνότητα κένωσης κύστης, συνήθως με μόνο μικρούς όγκους ούρων κάθε φορά. Τυπικά τα άτομα αισθάνονται την ανάγκη για πιο συχνή ούρηση· στην παρούσα περίπτωση αναφέρθηκε επίσης υποκειμενικά μικρός όγκος ούρων και πέντε ουρήσεις από το πρωί.

υπεριδρωσία

υπεριδρωσία

Υπερβολική εφίδρωση που υπερβαίνει την αναμενόμενη ποσότητα για θερμορυθμιστικούς σκοπούς. Μπορεί να είναι εντοπισμένη ή γενικευμένη και περιγράφηκε στην αναφορά ως αυξημένη γενική εφίδρωση.

επείγουσα ούρηση

επείγουσα ούρηση (ισχυρή έπειξη για ούρηση)
Σύντομη περιγραφή: Ξαφνική, σχεδόν αδύνατον να κατασταλεί ανάγκη για ούρηση.

ακράτεια

ακράτεια
Ορισμός: Ακούσια απώλεια ούρων σε διάφορο βαθμό.
Αιτίες και διαφορική διάγνωση: Αιτίες είναι η ακράτεια σχετιζόμενη με την επείγουσα ούρηση σε υπερδραστήρια κύστη ή ουρολοιμώξεις, διαταραχές του σφιγκτήρα, νευρογενείς αιτίες καθώς και λειτουργικά ή ανατομικά προβλήματα. Η συγκεκριμένη ταξινόμηση (στρες, επείγουσα, υπερχείλισης ή λειτουργική ακράτεια) εξαρτάται από το ιστορικό και τα ευρήματα.

ασθενής ή διακοπτόμενος ουρηθρικός ροής

ασθενής ή διακοπτόμενος ουρηθρικός ροής
Περιγραφή: Μειωμένη δύναμη ή διακεκομμένη ροή ούρων κατά την ούρηση.
Κύριες αιτίες: Τέτοια συμπτώματα υποδηλώνουν συχνά απόφραξη της εξόδου των ούρων· η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη είναι κοινή αιτία στους μεγαλύτερους άνδρες, και δυσκαμψίες της ουρήθρας ή διαταραχές κένωσης της κύστης μπορεί επίσης να είναι υποκείμενες.

νεοεμφανιζόμενη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου

νεοεμφανιζόμενη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου
Ορισμός: Οποιαδήποτε πρόσφατη αλλαγή στη συχνότητα, σύσταση, χρώμα ή συνοδευτικά συμπτώματα των κενώσεων.
Πιθανές αιτίες και σημασία: Τέτοιες αλλαγές μπορεί να υποδηλώνουν διάφορες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένων νεοπλασμάτων του παχέος εντέρου, χρονίων φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου, λειτουργικών διαταραχών όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή λοιμώξεις εντεροειδούς· η ιεράρχηση της διαφορικής διάγνωσης εξαρτάται από συνοδευτικά συμπτώματα και παράγοντες κινδύνου.
προσέγγιση: Σε σημαντικές αλλαγές, ένα στοχευμένο ιστορικό, φυσική εξέταση και, εφόσον χρειάζεται, περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος.

παθολογική κολπική αιμορραγία

παθολογική κολπική αιμορραγία

Ανωμαλη αιμορραγία από τον κόλπο που συμβαίνει εκτός της φυσιολογικής έμμηνου ρύσης ή με ασυνήθη ένταση ή διάρκεια. Τέτοια αιμορραγία μπορεί να έχει διάφορες γυναικολογικές αιτίες. Συνηθισμένες σχετικές διαφορικές διαγνώσεις περιλαμβάνουν καλοήθεις μυώματα της μήτρας (ινομυώματα), την παρουσία ενδομητρίου έξω από τη μήτρα (ενδομητρίωση) και εξωμήτριο κύηση. Όταν συμβαίνει, η κλινική πρέπει να διερευνήσει αυτές και άλλες αιτίες.

κολπικές εκκρίσεις

κολπικές εκκρίσεις

Αναφέρεται σε μη φυσιολογική κολπική έκκριση που διαφέρει από την κανονική έκκριση του κόλπου σε χρώμα, οσμή ή ποσότητα. Συνηθισμένες αιτίες είναι φλεγμονώδεις παθήσεις του κόλπου (κολπίτιδα), φλεγμονή του τραχήλου (τραχηλίτιδα) και φλεγμονώδεις διεργασίες των παραμήτρων (αντισύλληψη/σαλπιγγίτιδα). Τα χαρακτηριστικά της έκκρισης μπορούν να παρέχουν ενδείξεις για την υποκείμενη νόσο και πρέπει να ληφθούν υπόψη στην κλινική εκτίμηση.

δύσπνοια

δύσπνοια

Περιγράφει την υποκειμενική εμπειρία δύσπνοιας ή δύσκολης αναπνοής. Η δύσπνοια μπορεί να υποδηλώνει προβλήματα των πνευμόνων, της καρδιάς, της κυκλοφορίας ή μεταβολικές διαταραχές και αποτελεί σημαντική παράμετρο για την εκτίμηση της γενικής κατάστασης. Όταν υπάρχει, πρέπει να αξιολογηθεί η βαρύτητα, τα συνοδά συμπτώματα και πιθανές συστηματικές επιπλοκές.

ταχυκαρδία

ταχυκαρδία

Αναφέρεται σε αυξημένο καρδιακό ρυθμό πάνω από την αναμενόμενη τιμή ηρεμίας. Η ταχυκαρδία μπορεί να είναι ένδειξη διαταραχής της κυκλοφορίας, αντισταθμιστική αντίδραση ή συστηματική νόσος και παρέχει πληροφορίες για την αιμοδυναμική κατάσταση. Η κλινική αξιολόγηση πρέπει να εκτιμά τον καρδιακό ρυθμό στο πλαίσιο των συμπτωμάτων και πιθανών συστηματικών επιπλοκών.

οίδημα

Οίδημα — ορισμός και κλινικά χαρακτηριστικά

Ένα οίδημα προκύπτει από παθολογική συσσώρευση υγρού στο μεσοκυττάριο χώρο ή τον εξωκυττάριο χώρο του ιστού, όχι μέσα στα αιμοφόρα αγγεία. Αιτίες μπορεί να είναι η αυξημένη υδροστατική πίεση, η μειωμένη κολοειδωτική ωσμωτική πίεση, διαταραχές λεμφικής αποχέτευσης ή αυξημένη διαπερατότητα των αγγείων. Κλινικά ένα οίδημα εμφανίζεται ως ορατό και ψηλαφητό οίδημα, ενδεχομένως με εντύπωση κατά πίεση (pitting) και τυπική κατανομή (π.χ. περιφερικό, γενικευμένο, ιερό). Στο παρόν πλαίσιο ένα οίδημα αποκλείστηκε.

αϋπνία

Αϋπνία — χαρακτηριστικά και συμφραζόμενα

Η αϋπνία περιγράφει επίμονα προβλήματα στην έναρξη του ύπνου, τη διατήρηση του ύπνου ή πρώιμη αφύπνιση με επιβάρυνση της λειτουργίας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι αιτίες είναι ποικίλες και περιλαμβάνουν ψυχολογικό στρες. Στο παρόν ιστορικό υπάρχουν διαταραχές ύπνου σχετιζόμενες με το στρες που επηρεάζουν τόσο την έναρξη όσο και τη διατήρηση του ύπνου και περιγράφηκαν σε σχέση με οικογενειακό στρες λόγω διαζυγίου. Το υπόλοιπο αυτόνομο ιστορικό: χωρίς ιδιαίτερα ευρήματα.

επιπλοκές

Επιπλοκές του διαβήτη — επισκόπηση

Στον σακχαρώδη διαβήτη διακρίνονται συνήθως μικρο- και μακροαγγειακές επιπλοκές. Μικροαγγειοπαθητικές επιπλοκές περιλαμβάνουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, διαβητική νεφροπάθεια και διαβητική πολυνευροπάθεια. Μακροαγγειακές συνέπειες περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, στεφανιαία νόσο, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και περιφερική αποφρακτική αρτηριακή νόσο.

mmHg

mmHg — νόημα της μονάδας

Η συντομογραφία mmHg σημαίνει «χιλιοστό της στήλης υδραργύρου».

τενοντοελυτρίτιδα

τενοντοελυτρίτιδα

Ορισμός και αιτία: Η τενοντοελυτρίτιδα αναφέρεται σε φλεγμονή του ελύτρου του τένοντα που περιβάλλει τον τένοντα και εξασφαλίζει την ολισθηρότητά του. Συνηθισμένοι παράγοντες πυροδότησης είναι η επαναλαμβανόμενη φόρτιση, μονοτονικές κινήσεις ή το τοπικό υπερβολικό φορτίο.

Θεραπεία και πορεία: Η θεραπεία βασίζεται κυρίως στην ανάπαυση των προσβεβλημένων δομών, στοχευμένη φυσικοθεραπεία για την ομαλοποίηση της λειτουργίας του τένοντα και τοπικά μέτρα για ανακούφιση του πόνου. Εφόσον χρειάζεται, χρησιμοποιούνται ορθοπεδικά νάρθηκες ή στηρίγματα για εκφόρτιση. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστούν περαιτέρω επεμβατικές μέθοδοι όπως τοπικές ενέσεις κορτικοστεροειδών. Για την καθαρά συμπτωματική αναλγησία πρέπει να σημειωθεί ότι το μεταζιόλη είναι κυρίως αναλγητικό και αντιπυρετικό αλλά δεν έχει έντονα αντιφλεγμονώδη αποτελέσματα όπως τα ΜΣΑΦ.

έρπης ζωστήρ

έρπης ζωστήρ (ζωστήρ)

Αιτία και εξέλιξη:
Επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς-ζωστήρα, ο οποίος παρέμεινε λανθάνων στους γάγγλιους των νωτιαίων ή κρανιακών νεύρων μετά από προγενέστερη μόλυνση με ανεμοβλογιά. Με την επανενεργοποίηση ο ιός εξαπλώνεται κατά μήκος ενός νεύρου προς το υπερκείμενο δέρμα.

Κλινική εικόνα:
Τυπικά εμφανίζονται μονόπλευρος, δερμοτομικός πόνος και αισθητικές διαταραχές ακολουθούμενοι από ομαδοποιημένες φυσαλίδες σε ερυθηματώδη βάση. Τα θωρακικά δερμοτόμια είναι ανάμεσα στις πιο συνηθισμένες εντοπίσεις. Μπορεί να εμφανιστεί καψίμα ή μαχαιριώδης πόνος πριν ή ταυτόχρονα με το εξάνθημα.

Οξεία θεραπεία:
Η θεραπεία περιλαμβάνει έγκαιρη αντιϊκή αγωγή, αναλγητικά μέτρα και τοπική φροντίδα του δέρματος. Η εμπλοκή του ματιού ή σοβαρές πορείες απαιτούν άμεση εξειδικευμένη φροντίδα.

Επιπλοκές και πορεία:
Κύριες επιπλοκές είναι επίμονος νευροπαθητικός πόνος (μεταζωστρική νευραλγία) καθώς και δευτερογενείς δερματικές λοιμώξεις ή, ανάλογα με την εντόπιση, νευρολογικές εκδηλώσεις. Ο κίνδυνος και η σοβαρότητα μπορούν να αυξηθούν με την ηλικία ή την ανοσοκαταστολή.

Πρόληψη:
Υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για ομάδες κινδύνου που μπορεί να μειώσει την εμφάνιση ζωστήρα και τις σοβαρές πορείες.

Σημείωση στο συμφραζόμενο:
Η δήλωση ότι ένας θωρακικός ζωστήρας θεραπεύτηκε με ακυκλοβίρη πριν περίπου έξι μήνες είναι συμβατή με την συνηθισμένη οξεία αντιϊκή θεραπεία· η περαιτέρω διαχείριση εξαρτάται από τα τρέχοντα συμπτώματα.

ιλαρά

Ιλαρά (morbilli)

Παθογόνο και μετάδοση: Οι ιλαρές μεταδίδονται από έναν ιδιαίτερα μεταδοτικό RNA ιό, κυρίως μέσω σταγονιδίων κατά το βήχα ή το φτάρνισμα.

Κλινική εικόνα: Η νόσος συχνά αρχίζει με πυρετό, βήχα, ρινική καταρροή και επιπεφυκίτιδα· χαρακτηριστικό είναι ένα επακόλουθο γενικευμένο εξάνθημα, συνήθως εμφανιζόμενο πρώτα στο πρόσωπο.

Επιπλοκές και πρόληψη: Πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν μέση ωτίτιδα, πνευμονία και, σε σπάνιες περιπτώσεις, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα. Η πιο αποτελεσματική πρόληψη είναι ο εμβολιασμός κατά της ιλαράς (μέρος του εμβολίου MMR). Ενόψει του ιστορικού απουσίας παιδικών εμβολιασμών και σοβαρής λοίμωξης ιλαράς με πνευμονία, είναι πιθανή μία έντονη πρώιμη πορεία.

συντριπτικό κάταγμα

συντριπτικό κάταγμα

Ορισμός: Ένα συντριπτικό κάταγμα συμβαίνει όταν ένα οστό θρυμματίζεται σε πολλά θραύσματα στη θέση του κατάγματος.

ωλέκρανο

Ανατομία:
Το ωλέκρανο είναι η οπίσθια οστική προεξοχή της ωλένης στην άρθρωση του αγκώνα και χρησιμεύει ως σημείο πρόσφυσης για τον τένοντα του τρικέφαλου.

Τραυματισμοί και θεραπεία:
Ένα θλαστικό κάταγμα του ωλεκράνου συχνά απαιτεί ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση, για παράδειγμα με πλακέτα και βίδες, για την αποκατάσταση των αρθρικών επιφανειών και της έκτασης. Ακολουθεί συνήθως περιορισμένη περίοδος ακινητοποίησης και στη συνέχεια φυσικοθεραπευτική κινητοποίηση και λειτουργική εκπαίδευση.

Μακροπρόθεσμη πορεία:
Μετά από χωρίς επιπλοκές επούλωση, αναμένεται ανακούφιση από τον πόνο και αποκατάσταση της λειτουργίας του αγκώνα. Σε μεμονωμένες περιπτώσεις το εμφύτευμα αφαιρείται μετά την ολοκληρωμένη οστική επούλωση.

Atacand

Κατηγορία και μηχανισμός δράσης:
Το Atacand περιέχει κανδεσαρτάνη, έναν ανταγωνιστή των υποδοχέων της αγγειοτασίνης II που αποκλείει τη δράση της αγγειοτασίνης II στους υποδοχείς AT1, μειώνοντας έτσι τον αγγειακό τόνο και την αρτηριακή πίεση.

Ενδείξεις:
Η κανδεσαρτάνη χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία της αρτηριακής υπέρτασης και σε ορισμένες καταστάσεις καρδιακής ανεπάρκειας για τη μείωση του αιμοδυναμικού φορτίου.

Σημαντικοί κίνδυνοι και αντενδείξεις:
Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν ζάλη, κεφαλαλγία και υπόταση· μπορεί να εμφανιστούν αυξήσεις στα επίπεδα καλίου και επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας. Η χρήση αντενδείκνυται στην κύηση. Απαιτείται προσοχή σε σοβαρή ηπατική νόσο, χολική απόφραξη, γνωστή δυσανεξία στη δραστική ουσία και σε διμερή στένωση νεφρικής αρτηρίας.

Αλλεργία σε μέλι ατσαλίδας (wasp venom allergy)

Ορισμός
Ανοσοαπεκκριτική (IgE) υπερευαισθησία στο δηλητήριο της σφήκας (σφήκα είναι ιπτάμενο έντομο που χαρακτηρίζεται από μαύρο και κίτρινο χρωματισμό. Μπορεί να τσιμπήσει).

Κλινικές εκδηλώσεις
Το φάσμα κυμαίνεται από τοπικά περιορισμένες αντιδράσεις έως γενικευμένη κνίδωση και συστηματικά συμπτώματα όπως δύσπνοια, βρογχόσπασμος, κυκλοφορική διαταραχή και ενδεχομένως απειλητική για τη ζωή αναφυλαξία.

Σημεία φροντίδας
Οι συστηματικές αντιδράσεις απαιτούν άμεση επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση· τα άτομα με ιστορικό συστηματικής αντίδρασης πρέπει να έχουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης και να φέρουν αυτοενέσιμο αδρεναλίνης. Η ειδική ανοσοθεραπεία κατά της αλλεργίας από τσίμπημα σφήκας μπορεί να εξεταστεί για μακροπρόθεσμη μείωση του κινδύνου.

Pack years

Ορισμός
Pack years = (αριθμός τσιγάρων που καπνίζονται ανά ημέρα ÷ 20) × αριθμός ετών τακτικού καπνίσματος.

Επεξήγηση
Ένα pack year αντιστοιχεί στην κατανάλωση μίας συσκευασίας ημερησίως (20 τσιγάρα) για ένα έτος. Παράδειγμα: 5 τσιγάρα την ημέρα επί 10 χρόνια ισοδυναμεί με (5/20) × 10 = 2,5 pack years.

Ανορεξία

Η νευρική ανορεξία είναι μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από σοβαρά περιορισμένη πρόσληψη τροφής, έντονο φόβο αύξησης βάρους και διαστρεβλωμένη αντίληψη του σώματος. Ορισμένα άτομα προσπαθούν επιπλέον να ελέγξουν το βάρος μέσω υπερβολικής άσκησης, αυτοπροκλητού εμέτου ή κατάχρησης καθαρτικών.
Η θεραπεία περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, διαιτολογική υποστήριξη και ιατρική φροντίδα. Σε ενήλικες, η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία είναι κατάλληλη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση· σε παιδιά και εφήβους σημαντικό ρόλο έχουν οι οικογενειακές προσεγγίσεις.

ΔΕΠΥ (ADHD)

Διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ADHD)

Κύριο χαρακτηριστικό: Επίμονη απροσεξία, αυξημένη δραστηριότητα και/ή παρορμητική συμπεριφορά που επηρεάζουν τη καθημερινή λειτουργία και συνήθως αρχίζουν στην παιδική ηλικία.

Διαγνωστική προσέγγιση: Η αξιολόγηση βασίζεται στη συνολική κλινική εκτίμηση, συμπεριλαμβανομένου ιστορικού, πληροφοριών από τρίτους και, εφόσον χρειάζεται, τυποποιημένων εργαλείων· πρέπει να αποκλειστούν άλλες αιτίες.

Θεραπευτική προσέγγιση: Πολυμορφική θεραπεία με συμπεριφορικές παρεμβάσεις, ψυχοεκπαίδευση και μέτρα στο σχολείο· εργοθεραπεία μπορεί να υποστηρίξει τις καθημερινές δεξιότητες. Εφόσον χρειαστεί, συζητείται φαρμακευτική αγωγή με κεντρικά διεγερτικά (π.χ. μεθυλφαινιδάτη) ή άλλες εγκεκριμένες ουσίες, με ιατρική παρακολούθηση για οφέλη και πιθανές παρενέργειες.

Σκολίωση

Σκολίωση

Ορισμός: Πλαγία κύρτωση της σπονδυλικής στήλης που συχνά συνοδεύεται από στροφή των σπονδυλικών σωμάτων.

Αιτίες και πορεία: Υπάρχουν μορφές από ιδιοπαθείς παραλλαγές (συνηθισμένες στην εφηβεία) έως εκφυλιστικές ή νευρομυϊκές αιτίες σε μεγαλύτερες ηλικίες· η πορεία και τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τη βαρύτητα και την αιτία.

Κλινικές συνέπειες και θεραπεία: Μικρές παραμορφώσεις μπορούν να παρακολουθούνται και να αντιμετωπίζονται με φυσιοθεραπεία. Νάρθηκες εξετάζονται για προοδευτική επιδείνωση κατά την ανάπτυξη· για έντονες ή συμπτωματικές παραμορφώσεις ενδέχεται να ενδείκνυται χειρουργική διόρθωση. Η διαχείριση του πόνου και η λειτουργική αποκατάσταση είναι σημαντικά στοιχεία της φροντίδας.

Καταρράκτης

Καταρράκτης (γκρίζος καταρράκτης)

Περιγραφή: Θόλωση του φακού του οφθαλμού που μπορεί να οδηγήσει σε θολή όραση, αυξημένη ευαισθησία στην έντονη λάμψη και μειωμένη αντίληψη χρωμάτων· μπορεί να εμφανιστεί διπλωπία σε μεμονωμένες περιπτώσεις.

Αιτίες και διάγνωση: Συνηθέστερα ηλικιακές αλλαγές του φακού· άλλοι συντελεστές είναι τραυματισμοί ματιού, έντονη έκθεση σε UV, ορισμένα φάρμακα όπως τα κορτικοστεροειδή και μεταβολικές νόσοι όπως ο διαβήτης. Η εκτίμηση γίνεται με οφθαλμολογική εξέταση, συνήθως με εύρημα σχισμοειδούς λυχνίας.

Θεραπεία: Η οριστική θεραπεία είναι η χειρουργική αφαίρεση του θολωμένου φακού με εμφύτευση τεχνητού ενδοφακού· η απόφαση για χειρουργείο βασίζεται στον λειτουργικό περιορισμό και την υποκειμενική επιβάρυνση.

Καρωτιδική διατομή (Carotid dissection)

Ορισμός/παθολογία
Η καρωτιδική διατομή συμβαίνει όταν το τοίχωμα της καρωτίδας σχίζεται ή δημιουργείται διαχωρισμός εντός του τοιχώματος, ώστε αίμα να συσσωρεύεται μεταξύ των στρωμάτων και να σχηματίζεται ενδοτοιχωματικό αιμάτωμα ή ψευδής αυλός. Αυτό μπορεί να διαταράξει τη φυσιολογική ροή του αίματος και να προκαλέσει θρομβοεμβολικά επεισόδια.
Αιτίες
Μπορεί να συμβεί μετά από τραύμα ή να προκύψει αυτόματα χωρίς προηγούμενο τραυματισμό· προδιαθεσικοί παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν συνδεσμικές δυσπλασίες ή αγγειακές αλλοιώσεις.
Κλινική εικόνα
Τυπικές ενοχλήσεις είναι η αιφνίδια, συνήθως μονόπλευρη κεφαλαλγία ή πόνος στον τράχηλο· μπορεί επίσης να παρατηρηθούν εστιακά νευρολογικά ελλείμματα και σύνδρομο Horner.
Θεραπευτική σημείωση
Συχνά χρησιμοποιείται αντιθρομβωτική αγωγή για μείωση του κινδύνου εγκεφαλικού· σε επιλεγμένες περιπτώσεις εξετάζονται ενδαγγειακές ή χειρουργικές επεμβάσεις.

Λιθίαση του ουροποιητικού (Urolithiasis)

Ταξινόμηση και τύποι
Η λιθίαση του ουροποιητικού αναφέρεται στο σχηματισμό λίθων στο νεφρό ή το ουροποιητικό σύστημα. Συχνά διακρίνονται τέσσερις τυπικοί τύποι λίθων με διαφορετικούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς:
Ασβεστιούχοι λίθοι
Η πιο συχνή ομάδα περιλαμβάνει κυρίως λίθους ασβεστίου-οξαλικού και ασβεστίου-φωσφόρου. Παράγοντες κινδύνου είναι η αυξημένη απέκκριση ασβεστίου (π.χ. σε πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό) και η αυξημένη απέκκριση οξαλátu· οι διαιτητικές πηγές οξαλátu μπορούν να προωθήσουν την απέκκριση.
Λίθοι ουρικού οξέος
Αυτοί οι λίθοι σχηματίζονται προτιμητικά σε όξινο ουρο και προωθητικοί παράγοντες είναι η αυξημένη παραγωγή ή πρόσληψη πουρινών και μεταβολικά σύνδρομα που οδηγούν σε υπερουριχαιμία.
Λίθοι στρουβίτης
Οι λίθοι στρουβίτης αναπτύσσονται τυπικά σε σχέση με λοιμώξεις του ουροποιητικού από παθογόνους οργανισμούς που παράγουν ουρεάση (π.χ. Proteus spp., περιστασιακά άλλοι βακτηριακοί οργανισμοί).
Κυστινικοί λίθοι
Αυτή η σπάνια μορφή οφείλεται σε γενετικό μεταβολικό νόσημα (κυστινουρία) στο οποίο αυξημένη κυστίνη αποβάλλεται με τα ούρα και μπορεί να σχηματίσει κρυστάλλους και λίθους.

Πυελονεφρίτιδα

Ορισμός
Η πυελονεφρίτιδα είναι βακτηριακή φλεγμονή της νεφρικής πύελου και του νεφρικού παρεγχύματος.
Κλινική διαφοροποίηση
Κλινικά, η πυελονεφρίτιδα μπορεί να προκαλέσει πλευρικό άλγος και επομένως να προσομοιάζει με νεφρολιθίαση. Χαρακτηριστικά, όμως, υπάρχουν συχνότερα συστηματικά σημεία όπως πυρετός, ρίγος και γενική αδιαθεσία, που είναι λιγότερο έντονα στα απλά ουρολιθικά επεισόδια.
Διαγνωστική σημείωση
Η εξέταση ούρων δίνει ενδείξεις· η οριστική μικροβιολογική επιβεβαίωση γίνεται με καλλιέργεια ούρων.

Οσφυαλγία (Low back pain)

Όρος και τυπική εικόνα
Η οσφυαλγία αναφέρεται σε μη ειδικό πόνο στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας, συχνά εξαρτώμενο από καταπόνηση και συνδεόμενο με έντονη δραστηριότητα ή υπερφόρτωση.
Συνοδά συμπτώματα
Ορισμένα άτομα αναφέρουν ακτινοβολόμενο πόνο καθώς και αισθητηριακές διαταραχές όπως παραισθησίες ή υποαισθησία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εμπλοκή ριζών νεύρων.
Διαγνωστικά
Η εκτίμηση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και την κλινική εξέταση· οι απεικονιστικές μέθοδοι χρησιμοποιούνται επιλεκτικά όταν υποπτευόμαστε συγκεκριμένη αιτία ή υπάρχουν κόκκινες σημαίες.

Εξωμήτριος κύηση

Σε εξωμήτριο κύηση εμφανίζεται συχνά κολπική αιμορραγία. Επιπλέον οι ασθενείς αναφέρουν απουσία εμμήνου ρύσης (αμηνόρροια). Η διαγνωστική εκτίμηση γίνεται με μέτρηση της β-βλαιβίνης/β-hCG στον ορό και με διακολπικό υπερηχογράφημα.
Η θεραπεία της εξωμήτριου κύησης εξαρτάται από τα συμπτώματα, την αιμοδυναμική κατάσταση, την πορεία της β-hCG και τα υπερηχογραφικά ευρήματα. Ανάλογα με τα ευρήματα, οι επιλογές περιλαμβάνουν στενή παρακολούθηση, μεθοτρεξάτη ή συνήθως λαπαροσκοπική χειρουργική. Εάν υποψιάζεται ρήξη, υπάρχει σημαντική εσωτερική αιμορραγία ή αιμοδυναμική αστάθεια, απαιτείται άμεση επείγουσα επέμβαση.

Διβερτικουλίτιδα

Κλινικά χαρακτηριστικά:
Τυπικές ενοχλήσεις είναι πόνος στο αριστερό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς, συχνά συνοδευόμενος από πυρετό και αλλαγές στις κενώσεις όπως δυσκοιλιότητα ή διάρροια.

Διαγνωστικά:
Η υποψία τίθεται από το ιστορικό και την φυσική εξέταση. Απεικονιστικές μέθοδοι όπως υπερηχογράφημα κοιλίας ή αξονική τομογραφία κοιλίας χρησιμοποιούνται για επιβεβαίωση της διάγνωσης και εκτίμηση πιθανών επιπλοκών.

Οξεία σκωληκοειδίτιδα (Appendicitis)

Κλινικά χαρακτηριστικά:
Χαρακτηριστικό είναι πόνος που αρχίζει περιτονιχιακά με μεταγενέστερη μετανάστευση στο δεξιό κάτω τεταρτημόριο της κοιλιάς (περιοχή McBurney). Συνοδά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο και απώλεια όρεξης· στην ψηλάφηση συχνά υπάρχει ευαισθησία και σημείο ήπιας απελευθέρωσης (rebound).

Διαγνωστικά:
Η υποψία προκύπτει από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Το υπερηχογράφημα ή η αξονική τομογραφία χρησιμοποιούνται για επιβεβαίωση της διάγνωσης και διευκρίνιση πιθανών επιπλοκών.

Καρδιακός ρυθμός (Heart rate)

Φυσιολογικό εύρος:
Σε ενήλικες σε ηρεμία, καρδιακός ρυθμός περίπου 60 έως 100 παλμούς ανά λεπτό θεωρείται τυπικός.

Αρτηριακή πίεση (Blood pressure)

Μέτρηση αρτηριακής πίεσης

Για τον προσδιορισμό της αρτηριακής πίεσης χρησιμοποιείται φουσκωτό περιβραχιόνιο που φουσκώνεται με χειροαντλία ή ενσωματωμένο σύστημα άντλησης. Το μανόμετρο εμφανίζει την πίεση· με τη χειροκίνητη ακρόαση, οι ήχοι Korotkoff γίνονται ακουστοί με στηθοσκόπιο για τον προσδιορισμό των συστολικών και διαστολικών τιμών. Υπάρχουν επίσης αυτόματες συσκευές που καταγράφουν ηλεκτρονικά τις τιμές.

Αναπνευστικός ρυθμός (Respiratory rate)

Αναπνευστικός ρυθμός

Ο αναπνευστικός ρυθμός δηλώνει τον αριθμό αναπνοών ανά λεπτό σε ηρεμία· στους ενήλικες το φυσιολογικό εύρος είναι συνήθως περίπου 12 έως 20 αναπνοές ανά λεπτό. Για τη μέτρηση παρατηρούνται οι θωρακικές ή κοιλιακές κινήσεις ιδανικά για ένα πλήρες λεπτό.

Κορεσμός οξυγόνου

Κορεσμός οξυγόνου

Ο κορεσμός οξυγόνου μετράται μη επεμβατικά με παλμικό οξύμετρο στο δάκτυλο, στο λοβίο του αυτιού ή στο δάκτυλο του ποδιού και δείχνει το ποσοστό της αιμοσφαιρίνης που είναι δεσμευμένη με οξυγόνο ως ποσοστό. Οι μετρήσεις μπορεί να επηρεαστούν από κακή περιφερική αιμάτωση, κίνηση, βερνίκι νυχιών ή ορισμένες παραλλαγές της αιμοσφαιρίνης· γι’ αυτό η ερμηνεία στο κλινικό πλαίσιο είναι σημαντική.

Σώμα θερμοκρασίας

Θερμοκρασία σώματος

Η μετρούμενη θερμοκρασία σώματος εξαρτάται από το σημείο μέτρησης. Οι ορθικές μετρήσεις θεωρούνται προσεγγιστική αναφορά για τη θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος.
Μασχαλιαίο: πρόσθεσε +0,5 °C,
Στοματικό: πρόσθεσε +0,3–0,5 °C
Ορθικό: θεωρείται η τιμή αναφοράς

Λιθοτριψία με κρουστικά κύματα

Διαδικασία:
Η εξωσωματική λιθοτριψία με κρουστικά κύματα (ESWL) είναι μια μη επεμβατική, εξωτερικά εφαρμοζόμενη διαδικασία για τη θραύση λίθων του νεφρού και του άνω ουρητήρα με εστιασμένα κρουστικά κύματα.

Ένδειξη και αποτέλεσμα:
Η μέθοδος χρησιμοποιείται για λίθους κατάλληλης θέσης και μεγέθους· τα υψηλής ενέργειας κύματα θρυμματίζουν τους λίθους σε μικρότερα κομμάτια που μπορούν στη συνέχεια να αποβληθούν μέσω του ουροποιητικού.

Πορεία:
Ο ασθενής ξαπλώνει σε ειδικό τραπέζι κατά τη διάρκεια της θεραπείας· η ίδια η συνεδρία θεραπείας διαρκεί συνήθως περίπου μισή ώρα έως μία ώρα αλλά μπορεί να διαφέρει. Παρέχεται αναλγησία ή μέθη ανάλογα με την κατάσταση και τα ευρήματα.

Προετοιμασία και μετεγχειρητική φροντίδα:
Πριν από τη διαδικασία, είναι συνηθισμένο να τηρείται νηστεία για τον χρόνο που συστήνει ο θεράπων ιατρός και να εξεταστεί η προσωρινή διακοπή αντιπηκτικών φαρμάκων. Η επαρκής λήψη υγρών μετά τη διαδικασία υποστηρίζει την αποβολή των θραυσμάτων. Περαιτέρω εξατομικευμένα μέτρα αποφασίζονται από την ομάδα που παρέχει τη φροντίδα.

Ουρητηρονεφροσκόπηση

Διαδικασία:
Η ουρητηρονεφροσκόπηση (URS) είναι μια ενδοσκοπική, ελάχιστα επεμβατική διαδικασία για τη διάγνωση και θεραπεία παθήσεων του ανώτερου ουροποιητικού, συχνά για την στοχευμένη αφαίρεση λίθων του ουροποιητικού.

Προσέγγιση:
Ένα λεπτό οπτικό όργανο προωθείται μέσω της ουρήθρας και της κύστης στον ουρητήρα, ώστε οι λίθοι να μπορούν να οπτικοποιηθούν άμεσα και, εάν χρειάζεται, να θρυμματιστούν ή να αφαιρεθούν.

Αναισθησία και διάρκεια:
Η εξέταση πραγματοποιείται γενικά υπό περιοχική ή γενική αναισθησία· η διάρκεια είναι τυπικά περίπου μισή έως μιάμιση ώρα, ανάλογα με τα ευρήματα και το εύρος της διαδικασίας.

Προετοιμασία:
Πριν από τη διαδικασία, πρέπει να ληφθεί υπόψη νηστεία σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού και, εφόσον ισχύει, προσωρινή διακοπή αντιπηκτικών φαρμάκων. Η θεραπευτική ομάδα παρέχει συγκεκριμένες συστάσεις ατομικά.