Powitanie
Dzień dobry, Szanowny Panie Profesorze Doktorze …,
Chciałbym teraz przedstawić pacjentkę panią Iris Berner.
Ma 27 lat, 174 cm wzrostu i waży około 75 kg. Wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi 24,7 (zakres prawidłowy).
Aktualne schorzenie
Pacjentka zgłosiła się na izbę przyjęć z powodu postępującego, tępego i kłującego bólu głowy oraz bólu prawej ręki i prawej górnej części brzucha po upadku z roweru, który trwał od około dwóch godzin.
Pacjentka ocenia natężenie bólu na 6/10 w obrębie jamy brzusznej, 7/10 w okolicy ramienia oraz 7/10 w okolicy głowy.
Występuje ograniczenie ruchomości prawej ręki związane z bólem.
Dodatkowo pacjentka zgłasza ból ramienia promieniujący do barku oraz parestezję/ hipoestezję promieniującą do drugiego i trzeciego palca.
Jako objawy towarzyszące pacjentka odnotowała zawroty głowy, nudności oraz dwa epizody wymiotów z resztkami pokarmu. Dodatkowo wystąpiła utrata przytomności trwająca około pięciu minut z następczą anterogradną amnezją. Ponadto występują napięcia mięśni szyi, otarcia o wielkości około pół dłoni w okolicy skroniowej i na małżowinie usznej, krwiak na prawym barku wielkości mandarynki oraz kolejny na prawym biodrze o wielkości około dłoni.
Wykluczono: objawy zaburzeń dróg oddechowych lub oddychania (np. duszność, stridor), zaburzenia widzenia, krwotok z nosa, objawy złamania podstawy czaszki takie jak na przykład raccoon eyes, urazy zębów, tachykardia, krwiomocz, rozerwanie skórys, widoczne nieprawidłowe ustawienies, zwichnięcia lub złamania oraz gorączka.
Mechanizm urazu
Pacjentka relacjonuje, że jechała rowerem około dwóch godzin wcześniej, kiedy nagle musiała gwałtownie zahamować, aby uniknąć psa. W rezultacie upadła, uderzając głową o krawężnik, a dodatkowo upadła na prawy bok. Według jej relacji wypiła szklankę piwa po wykładzie razem z chłopakiem, co mogło upośledzić jej zdolność reakcji i w konsekwencji przyczynić się do utraty kontroli nad rowerem.
Nie miała na sobie kasku.
Czas ostatniego szczepienia przeciw tężcowi jest dla pacjentki nieznany.
Podaje, że upadła na asfalt; nawierzchnia nie była zabrudzona.
Pacjentka zgłasza, że jadła obiad w stołówce około czterech godzin wcześniej.
Wywiad autonomiczny
Wywiad autonomiczny bez odchyleń, poza bezsennością w postaci trudności z utrzymaniem snu związaną ze stresem egzaminacyjnym oraz nocnymi skurczami łydki, trzyletnim wywiadem zaparć i dietą bezglutenową z powodu rozpoznanej choroby trzewnej.
Wywiad chorobowy
Z wywiadu wynika, że od dwóch lat występuje niedoczynność tarczycy, prawdopodobnie w przebiegu Hashimotozapalenia tarczycy.
Od około czterech lat występują sporadyczne nocne skurcze łydek które szybko ustępują po ruchu lub masażu. Próbowano już suplementacji żelazem i innych środków łagodzących, jednak bez trwałego sukcesu.
Rok temu rozwinęła się jednostronna prawa osteitis pubis, przypuszczalnie sprzyjana długotrwałym siedzeniem podczas studiów.
Ponadto występują nawracające obustronne zapalenie ucha zewnętrznego („ucho pływaka”).
Dotychczasowe operacje
——–
Uwaga: Jeśli stwierdzenie można obiektywnie potwierdzić badaniem lekarskim – np. przez widoczne blizny – użycie czasu oznajmującego jest właściwe. (W egzaminie z języka specjalistycznego nie przeprowadza się badania fizykalnego.)
Ginekologia
Pacjentka zgłasza zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) w postaci wahań nastroju, bólów głowy i sporadycznych bólów podbrzusza. Sporadycznie przyjmuje diklofenak (Voltaren) na bóle głowy; ćwiczenia i relaksacja łagodzą wahania nastroju. Podczas stosowania Jaz obserwowano pozytywne efekty.
Leki
Euthyrox, 75 raz rano
Jaz od 3 lat
Melisatabletki uspokajające
Otalgan
rozpuszczalny w wodzie Voltaren w razie potrzeby
Uwaga: Jeśli stwierdzenie można obiektywnie potwierdzić obserwacją lekarską – np. przez receptę – użycie czasu oznajmującego jest właściwe.
Alergie
Alergie na ukąszenia os z wystąpieniem pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego oraz na skorupiaki z bólem brzucha.
Noxae
Pacjentka jest niepaląca.
Okazjonalnie pije kieliszek wina lub piwa.
W przeszłości sporadycznie paliła skręty.
Wywiad społeczny
Pacjentka studiuje informatykę i jest na ostatnim semestrze. Mieszka w związku i mieszka ze swoim chłopakiem. Nie ma dzieci.
Wywiad rodzinny
Ojciec pacjenta przeszedł operację w wieku 70 lat z powodu choroby wieńcowej (pomostowanie przy użyciu żyły odpiszczelowej prawej nogi).
U matki wystąpił prawostronny niedowidzenie pola widzenia a dziesięć lat temu rozpoznano u niej i operowano raka piersi po prawej stronie. Od około roku ponownie otrzymuje chemioterapię.
Podejrzenia i rozpoznania różnicowe
Moim zdaniem informacje z wywiadu sugerują uraz wielonarządowy z licznymi obrażeniami. W odniesieniu do bólów głowy w rozpoznaniach różnicowych należy uwzględnić: wstrząs mózgu (commotio cerebri) oraz krwotok wewnątrzczaszkowy . Z powodu bólu brzucha należy wykluczyć urazy narządów wewnątrzbrzusznych, w szczególności śledziony lub wątroby. W przypadku bólu ramienia w rozpoznaniach różnicowych szczególnie należy rozważyć złamania lub zwichnięcia. Ponadto inne części ciała, takie jak kręgosłup, klatka piersiowa, miednica i kończyny dolne, powinny być dokładnie zbadane klinicznie.
Diagnostyka
Ponieważ pacjent doznał urazu wielonarządowego, konieczna jest hospitalizacja w celu przeprowadzenia dalszych badań diagnostycznych i zabiegów terapeutycznych. Należy wykonać następujące czynności: założyć dwa cewniki żylne o dużej średnicy , skorygować bilans płynów oraz określić grupę krwi i czynnik Rh i udostępnić jednostki krwi na możliwą transfuzję .
badanie fizykalne
Po pierwsze, jak przy każdym urazie, należy zastosować schemat ABC w celu zabezpieczenia dróg oddechowych, oddychania i krążenia.
Następne jest badanie ukierunkowane. Przy oglądaniu można stwierdzić krwiaki, zadrapania, rany szarpane, sinicę, obrzęk, asymetrię ściany brzucha z powodu krwotoku do jamy otrzewnej oraz objawy hipowolemii, takie jak blada skóra lub upośledzone ruchy oddechowe.
W badaniu palpacyjnym można wykryć tkliwość, trzeszczenie, niestabilność, podskórne rozedmienie oraz odporność obwodową brzucha (obrona) .
Przy opukiwaniu hiperrezonans może wskazywać na odma opłucnową, natomiast stłumienie przy hemopneumotoraksie lub płynie w jamie opłucnej. W obrębie jamy brzusznej tkliwość przy opukiwaniu lub zmieniona bębenkowatość mogą wskazywać na urazy wewnątrzbrzuszne.
W osłuchiwaniu można zaobserwować objawy takie jak tachykardia, osłabione lub brakujące tony oddechowe (np. przy odmie opłucnowej lub krwiaku opłucnej) oraz dodatkowe odgłosy, takie jak trzeszczenia lub świst krtaniowy.
Ponadto należy przeprowadzić badania szczegółowe. Obejmują one badanie nerwów czaszkowych, porównanie obu połówek ciała oraz ocenę kończyn pod kątem czucia i funkcji ruchowej (czynna, bierna, zakres ruchu, status odruchów) oraz ocenę krążenia za pomocą statusu tętna i czasu napełniania kapilar (capillary refill).
• N. olfactorius (I): nerw węchowy
• N. opticus (II): nerw wzrokowy
• N. oculomotorius (III), N. trochlearis (IV), N. abducens (VI): nerwy ruchowe oka
• N. trigeminus (V): czucie twarzy i mięśnie żucia
• N. facialis (VII): mięśnie twarzy, smak
• N. vestibulocochlearis (VIII): słuch i równowaga
• N. glossopharyngeus (IX): smak, odruch połykania
• N. vagus (X): unerwienie przywspółczulne narządów
• N. accessorius (XI): mięśnie barku i szyi
• N. hypoglossus (XII): ruchy języka
Badania laboratoryjne
W ramach diagnostyki wstępnej należy oznaczyć następujące parametry laboratoryjne w celu dalszego wyjaśnienia: morfologia krwi, parametry krzepnięcia, określenie grupy krwi i czynnika Rh, kreatynina i elektrolity, amylaza, lipaza, β-hCG !! oraz wartości wątrobowe (w tym aminotransferaza alaninowa (ALT, GPT), aminotransferaza asparaginianowa (AST, GOT) i gamma-glutamylotransferaza (γ-GT)).
Elektrokardiogram
Wykluczyć urazy serca związane z urazem lub wykryć arytmie serca
Rozpoznanie anatomiczne
USG FAST (Focused Assessment with Sonography for Trauma)
USG FAST to szybkie badanie ultrasonograficzne wykonywane u pacjentów urazowych w celu wykrycia płynu wolnego (np. krwi) w jamach ciała.
Obejmuje cztery standardowe obszary skanowania:
prawy górny kwadrant jamy brzusznej (zagłębienie Morisona: wątroba – nerka),
lewy górny kwadrant jamy brzusznej (śledziona – nerka),
miednica (zagłębienie Douglasa),
osierdzie (podejście podmostkowe serca w kierunku tamponady serca).
Musisz leżeć spokojnie na plecach – nakładamy trochę żelu na skórę i badamy cztery konkretne obszary ciała głowicą. Badanie jest bezbolesne, nie wymaga specjalnego przygotowania i jest całkowicie bezpieczne – powikłania nie są spodziewane.
Badanie rentgenowskie:
W przypadku urazu wielonarządowego w ramach serii urazowej należy wykonać następujące zdjęcia rentgenowskie:
• Odcinek szyjny kręgosłupa w projekcji przednio-tylnej (AP) i bocznej
• Klatka piersiowa w projekcji przednio-tylnej (AP), w celu wykluczenia odmy opłucnowej/krwiaka opłucnowego lub złamanych żeber
• Miednica w projekcji przednio-tylnej (AP),
• Zdjęcia barku i ramienia w dwóch płaszczyznach.
(Obrazy stawów lub kości, które wydają się zdeformowane lub są bolesne.)
Badanie rentgenowskie to procedura obrazowa, która wizualizuje struktury wewnętrzne, takie jak kości, płuca i inne tkanki, za pomocą promieni rentgenowskich. Pacjent zdejmuje biżuterię i ubranie z obszaru poddanego badaniu i stoi twarzą do płyty rentgenowskiej. Badanie trwa tylko kilka sekund i jest całkowicie bezbolesne.
Tomografia komputerowa
Serię urazową zdjęć rentgenowskich coraz częściej zastępuje badanie TK odcinka szyjnego, klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy. Jest to szybka i skuteczna metoda identyfikacji widocznych złamań i urazów narządów u wielokrotnie rannych pacjentów, którzy często są nieprzytomni lub intubowani i dlatego trudni do zbadania klinicznego.
W tomografii głowy przy urazie wielonarządowym szczególnie istotne są krwotoki wewnątrzczaszkowe, złamania podstawy czaszki i stłuczenia mózgu. Krwiak nadtwardówkowy zwykle występuje jako soczewkowato ukształtowana, ostro odgraniczona hiper gęstość, krwiak podtwardówkowy jako półksiężycowate, szeroko rozlane krwawienie wzdłuż powierzchni mózgu.
Jeśli pacjent jest uczulony na środek kontrastowy, można wykonać TK bez kontrastu.
Tomografia komputerowa (TK) to procedura obrazowa, która tworzy szczegółowe obrazy przekrojowe narządów wewnętrznych za pomocą promieni rentgenowskich. Pacjent jest wprowadzany do cylindrycznego skanera i musi leżeć nieruchomo podczas badania. Czasami podawany jest środek kontrastowy, aby uzyskać bardziej szczegółowy obraz. Badanie jest bezbolesne i trwa tylko kilka minut. Przed badaniem z kontrastem ważne jest, aby pić wystarczająco dużo płynów. Pewne leki, takie jak metformina, powinny być wcześniej wstrzymane – ustalimy to z Tobą. W rzadkich przypadkach może wystąpić reakcja alergiczna na środek kontrastowy (ale nie martw się: jesteśmy przygotowani i mamy na miejscu wszystkie niezbędne leki i środki).
MRI (rezonans magnetyczny)
W nagłym wypadku, takim jak podejrzenie urazu wielonarządowego, MRI zwykle nie jest preferowane, ponieważ trwa dłużej i nie można go wykonać tak szybko jak TK. MRI bez kontrastu może nie dostarczyć takiego samego poziomu szczegółowości w ocenie krwawienia lub urazów narządów jak TK z kontrastem.
MRI może ocenić uszkodzenia rdzenia kręgowego oraz urazy tkanek miękkich, takie jak zerwania więzadeł, urazy mięśniowe czy uszkodzenia łąkotek.
MRI (rezonans magnetyczny) to badanie obrazowe wykorzystujące pola magnetyczne i fale radiowe do tworzenia szczegółowych obrazów narządów, tkanek i struktur w ciele. Pacjent musi najpierw zdjąć biżuterię i inne przedmioty metalowe oraz poinformować o implantach. Następnie jest wsuwny do cylindrycznego skanera. Podczas badania, które trwa około 20 do 60 minut, pacjent musi leżeć nieruchomo. W niektórych przypadkach może być podany środek kontrastowy, aby lepiej uwidocznić określone struktury
Konsultacje
Neurochirurgia/ Chirurgia / Chirurgia urazowa / Ortopedia, Anestezjologia
Leczenie:
• Monitorowanie (EKG, ciśnienie krwi, saturacja O₂, temperatura)
• Terapia przeciwbólowa
• Uzupełnianie objętości i przetaczanie krwi
• Wentylacja, jeśli konieczna
• w razie potrzeby hemostaza
• w razie potrzeby drenaż klatki piersiowej z powodu krwiaka opłucnowego lub odmy opłucnowej
• Postępowanie z złamaniami zgodnie z zasadami ortopedyczno-urazowymi (początkowo unieruchomienie/stabilizacja, później definitywne leczenie operacyjne)
• Leczenie wstrząśnienia mózgu jest w dużej mierze objawowe i wspomagające.
• W przypadku złamań bliższego końca kości ramiennej często możliwa jest terapia zachowawcza. Kluczowy jest kąt głowy kości ramiennej i jej pozycja względem trzonu, które decydują o konieczności dalszej repozycji. Opcje operacyjne obejmują otwartą repozycję z wewnętrzną stabilizacją lub wymianę stawu na protezę.
• Przednie zwichnięcie barku jest najczęstszą formą i zwykle występuje po upadku na odwiedzioną kończynę. Objawia się silnym bólem, utratą ruchomości i widoczną deformacją w okolicy barku. Jeśli występuje również złamanie, repozycję należy przeprowadzić ze szczególną ostrożnością, aby uniknąć dalszego przemieszczenia złamania
• Profilaktyka przeciwzakrzepowa jest zazwyczaj wymagana przy złamaniu szyjki kości udowej (złamanie biodra), złamaniu trzonu kości udowej, złamaniach goleni i strzałki oraz przy złamaniach kostki (złamanie stawu skokowego) w przypadku unieruchomienia lub leczenia operacyjnego.
Dodatkowe
Nazwiska:
Vera Fischer, Franziska Feil, Monika Müller, Matheus Kühn, Haiko Maas, Markus Linder, Clemens Fischer
Wywiad chorobowy:
Miał ranę z tyłu głowy.
Pacjent od 1,5 roku stosuje dietę wegańską.
Przebieg upadku:
Opuszczała imprezę (przyjęcie z okazji zakończenia szkoły) i była pijana. Potem dotarła do domu, a współlokatorzy zaprowadzili ją do szpitala.
Pacjent, z zawodu monter rusztowań, spadł z pierwszego piętra budynku w trakcie pracy i zgłosił uraz prawej strony głowy oraz ból w prawym barku i prawym stawie biodrowym.
Wypadek na desce skateboardowej po lewej stronie, zderzył się z pudełkiem.
Powiedział, że przeoczył plac budowy.
Pacjentka szła na zajęcia na uniwersytet, gdy nagle wiewiórka wbiegła na ścieżkę w Ogrodzie Angielskim. Zdecydowanie zahamowała i upadła na prawą stronę.
Choroby przebyte:
Zapalenie miedniczki nerkowej po stronie prawej. Przy pytaniu pacjent stwierdził, że przebywał w szpitalu przez cztery dni z tego powodu.
Ugryzienie przez psa
gradacja brzuszna
operacja napletka (phimosis)
zapalenie ścięgna Achillesa
szumy uszne
Alergie:
Użądlenia pszczoły
Nietolerancja laktozy z wzdęciami.
Brązowy opatrunek samoprzylepny z rumieniem
Wywiad społeczny:
Nauczyciel (angielski, historia) w gimnazjum
studiuje nauki o wychowaniu
Pytania
1. Jakie są wskazania i powikłania związane z założeniem drenażu klatki piersiowej?
Drenaż klatki piersiowej stosuje się przy odmie opłucnowej, krwiaku opłucnowym, wysięku opłucnowym lub ropniu opłucnej.
U większości pacjentów można go założyć bez problemu w znieczuleniu miejscowym i lekkiej sedacji przy świadomości.
Drenaż zwykle umieszcza się w piątej przestrzeni międzyżebrowej w linii pachowej przedniej.
Ponieważ przednia ściana klatki piersiowej jest do 1 cm grubsza niż boczna, dekompresja igłowa (np. w ostrym odmy napięciowej) jest skuteczniejsza w pozycji bocznej.
Najczęstsze powikłania to:
• niewystarczająca kontrola bólu lub sedacji
• niepełne przebicie opłucnej z utworzeniem podskórnego przebiegu drenażu
• laceracje płuca lub przepony
• nieprawidłowe umiejscowienie drenu do jamy brzusznej przy przejściu przez przeponę
• krwawienie
(Chcielibyśmy założyć dla Ciebie tzw. drenaż klatki piersiowej. Oznacza to, że wprowadzimy cienką rurkę przez ścianę klatki piersiowej do przestrzeni między płucem a żebrami. Umożliwi to odprowadzenie powietrza, krwi lub płynu z jamy opłucnowej.
Zabieg zazwyczaj wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym i z użyciem leków sedujących.)
2. Czym jest adrenalinowy pen i jak się go używa?
Adrenalinowy pen to automatyczny wstrzykiwacz ratunkowy do leczenia ciężkich reakcji alergicznych (anafilaksji). Podaje się go domięśniowo, zwykle w udo.
3. Jaka początkowa dawka lewotyroksyny jest zalecana na przykład u młodszych pacjentów?
Około 1,5 µg na kilogram masy ciała na dobę.
4. Co robisz, jeśli pod terapią lewotyroksyną wystąpią objawy tyreotoksykozy?
W takim przypadku zmniejsza się dawkę lewotyroksyny lub czasowo wstrzymuje jej przyjmowanie. Dodatkowo należy sprawdzić wartości tarczycowe (TSH, fT3, fT4).
5. Wymień dwa ważne zaburzenia odżywiania.
Dwa ważne zaburzenia odżywiania to jadłowstręt psychiczny (anoreksja nervosa), charakteryzujący się samoindukowaną niedowagą z powodu restrykcyjnego sposobu odżywiania i zaburzonego obrazu ciała, oraz bulimia nervosa, charakteryzująca się nawracającymi epizodami objadania się, którym towarzyszą kompensacyjne zachowania, takie jak wymioty, stosowanie środków przeczyszczających czy nadmierne ćwiczenia.
6. Co oznacza hyposensytyzacja i kiedy jest wskazana?
Hyposensytyzacja (specyficzna immunoterapia, SIT) to metoda leczenia, w której pacjentowi wielokrotnie podaje się małe, stopniowo zwiększane dawki uczulającego alergenu przez dłuższy czas w celu wywołania rozwoju tolerancji.
Wskazania to głównie alergia na pyłki, alergia na roztocza kurzu domowego, użądlenia pszczół i os.
7. Dlaczego ważne jest, że pacjent miał wypadek w drodze powrotnej z pracy?
Ponieważ jest to wypadek przy dojeździe do pracy (Wegeunfall), który prawnie traktowany jest jak wypadek przy pracy i w związku z tym jest objęty ustawowym ubezpieczeniem wypadkowym.
8. Jakie znasz ubezpieczenia zdrowotne w Niemczech?
W Niemczech istnieje ustawowe ubezpieczenie zdrowotne (GKV) oraz prywatne ubezpieczenie zdrowotne (PKV). Ubezpieczenie ustawowe jest obowiązkowe dla większości populacji, natomiast prywatne ubezpieczenie zdrowotne jest głównie opcją dla urzędników państwowych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i pracowników o wyższych dochodach.
9. Jaka jest różnica między odczuciem ciężkości a odczuciem osłabienia?
Odczucie ciężkości opisuje subiektywne poczucie obciążenia, nacisku lub „ciężkich kończyn”, jak to może występować np. przy niewydolności żylnej. Natomiast odczucie osłabienia oznacza zmniejszoną siłę lub wydolność, jaką obserwuje się w chorobach neurologicznych lub mięśniowych.
10. W jakiej sytuacji możemy stwierdzić sztywność karku?
Sztywność karku typowo występuje przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych lub przy krwotoku podpajęczynówkowym i sprawdza się ją przez bierne zgięcie głowy, podczas którego pacjent nie jest w stanie pochylić szyi z powodu silnego bólu i napięcia mięśniowego.
11. Jakie inne sytuacje mogą powodować stwardnienie i ból szyi przy obracaniu?
Poza zapaleniem opon, ból szyi i stwardnienie przy obracaniu mogą być spowodowane zmianami zwyrodnieniowymi odcinka szyjnego kręgosłupa (np. spondyloza szyjna), napięciem mięśniowym spowodowanym niewłaściwą postawą lub stresem, urazami (np. uraz typu whiplash), a także przepuklinami krążków międzykręgowych szyjnych.
12. Jakie jest najczęstsze uraz u osób grających w tenisa?
Najczęstszym urazem u tenisistów jest epicondylitis humeri radialis, zwany także łokciem tenisisty. Jest to bolesne przeciążenie przyczepów ścięgien prostowników przedramienia w okolicy bocznego łokcia.
13. Co oznacza osteosynteza i jaki jest jej cel?
Osteosynteza odnosi się do chirurgicznego unieruchomienia złamania przy użyciu implantów, takich jak śruby, płytki, druty lub gwoździe. Celem jest przywrócenie stabilności kości, korekcja ustawienia i umożliwienie szybkiej rehabilitacji pacjenta.
14. Co robisz, jeśli morfologia wykazuje anemię z wartością hemoglobiny 7 g/dl?
Przy anemii i Hb = 7 g/dl konieczna jest hospitalizacja. Należy ustalić przyczynę anemii i rozważyć przetoczenie koncentratu krwinek czerwonych.
15. Czym jest zatoka żebrowo-przeponowa?
Zatoka żebrowo-przeponowa to przestrzeń między opłucną żebrową a opłucną przeponową, która wypełnia się płucem przy głębokim wdechu. Stanowi najniższy punkt jamy opłucnej i ma znaczenie kliniczne, ponieważ tam często gromadzi się płyn (wysięk opłucnowy).
16. Jaka jest różnica między wegetarianizmem a weganizmem?
Różnica między wegetarianizmem a weganizmem polega na tym, że wegetarianie rezygnują z mięsa i ryb, ale spożywają produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak mleko, jajka i miód. Weganie natomiast unikają wszystkich produktów zwierzęcych, w tym mleka, jaj, miodu i wszystkiego pochodzenia zwierzęcego.
17. Ile alkoholu we krwi jest dozwolone w Niemczech podczas jazdy na rowerze i dlaczego policja odebrała prawo jazdy?
W Niemczech obowiązuje granica alkoholu we krwi 1,6 ‰ podczas jazdy na rowerze. Od tej wartości mówi się o absolutnej nietrzeźwości do prowadzenia, co stanowi przestępstwo. Może to skutkować wysoką grzywną (około miesięcznego wynagrodzenia), trzema punktami w systemie Flensburg oraz koniecznością poddania się badaniu medyczno-psychologicznemu (MPU). Jeśli nie zostanie ono zdane, prawo jazdy może zostać trwale odebrane.
Już od około 0,3 ‰ może występować względne upośledzenie zdolności do prowadzenia — np. zbaczanie z toru, zaburzenia równowagi lub wypadek — co również może prowadzić do mandatów i punktów.
18. Dlaczego odebrano prawo jazdy?
Jeśli pacjent miał ponad 1,6 ‰ alkoholu we krwi podczas jazdy na rowerze, policja i organ wydający prawo jazdy uznały to za poważne wykroczenie drogowe. Wymaga to wykonania MPU i zwykle skutkuje cofnięciem prawa jazdy, nawet jeśli poruszał się rowerem.
19. Jakie powikłanie może wystąpić po krwiaku małżowiny usznej i jak się go leczy?
Krzwiak małżowiny usznej może prowadzić do ucha kalafiorowatego (othematoma). Włóknienie i zmiany chrząstki powodują trwałe zniekształcenie małżowiny.
Leczenie polega na wczesnym odbarczeniu krwiaka (nacięcie lub punkcja), następnie założeniu opatrunku uciskowego zapobiegającego ponownemu nagromadzeniu krwi oraz w razie potrzeby podaniu antybiotyków w celu zapobiegania perichondritis.
20. Zgoda na udział w grze w siatkówkę
Notatki
BMI
Wskaźnik masy ciała (BMI)
Definicja i obliczanie:
BMI jest empirycznym wskaźnikiem służącym do klasyfikacji masy ciała w odniesieniu do wzrostu. Oblicza się go, dzieląc masę ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach (kg/m²).
Paresthesia/
Paresthesia
Opis:
Parestezje to niepokojące, niebolesne nieprawidłowe odczucia, takie jak mrowienie, “igiełki”, kłucie lub lekkie pieczenie na skórze.
Hypesthesia
Hypesthesia
Opis:
Hypesthesia oznacza zmniejszone czucie dotyku, temperatury lub bólu. Obszary dotknięte reagują słabo na bodźce dotykowe.
Nausea
Nausea
Opis:
Nausea to subiektywne uczucie nudności lub przytłaczające wrażenie, że trzeba zwymiotować.
Emesis
Emesis (Wymioty)
Opis:
Emesis oznacza gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez usta i gardło w wyniku skoordynowanych procesów ruchowych.
Amnesia
Amnesia
Ogólna definicja:
Amnesia oznacza częściową lub całkowitą utratę wspomnień lub upośledzenie zdolności tworzenia pamięci.
Rodzaje i krótkie rozróżnienie:
Amnezja wsteczna: Utrata wspomnień istniejących przed zdarzeniem wywołującym.
Amnezja następcza: Upłynnienie zdolności tworzenia nowych długotrwałych wspomnień po zdarzeniu wywołującym.
Hematoma
Hematoma
Hematoma to zlokalizowane nagromadzenie krwi w tkance w wyniku uszkodzenia naczyń. Z zewnątrz zazwyczaj wygląda jak siniak lub “czarno-niebieskie” przebarwienie; kolor i konsystencja zmieniają się z upływem czasu.
Dyspnea
Dyspnea
Definicja:
Dyspnea oznacza subiektywne uczucie duszności lub trudności w oddychaniu. Jest to objaw, a nie rozpoznanie.
Epistaxis
Epistaxis
Co to znaczy:
Epistaxis to medyczny termin na krwawienie z nosa, czyli krwotok z jam nosowych.
Typowe przyczyny i wskazówki:
Przyczyny obejmują od urazów miejscowych i suchej błony śluzowej po procesy zapalne i zaburzenia krzepnięcia. Przebieg, ilość i okoliczności towarzyszące dostarczają wskazówek dotyczących przyczyny leżącej u podstaw.
raccoon eyes
raccoon eyes
Objaśnienie terminu:
“raccoon eyes” odnosi się do krwiaków okołogałkowych, czyli siniaków wokół oczodołów. W polskiej terminologii medycznej nazywa się to krwiakami okołogałkowymi lub obrzękami okołogałkowymi.
Znaczenie kliniczne:
Takie zmiany mogą wystąpić po urazie, przy złamaniach podstawy czaszki lub w niektórych chorobach ogólnoustrojowych i stanowią ważną wskazówkę diagnostyczną w dalszej ocenie.
Tachycardia
Tachycardia
Definicja:
Tachycardia oznacza przyspieszoną akcję serca w porównaniu z pulsem spoczynkowym; jest to objaw kliniczny, a nie samodzielna choroba.
Hematuria
Hematuria
Co się rozumie:
Hematuria oznacza obecność krwi w moczu; może być makroskopowa (widoczna) lub mikroskopowa (wykrywalna tylko w badaniach laboratoryjnych).
Lacerations
Laceration
Laceration to uraz skóry spowodowany siłą zewnętrzną z ubytkiem tkanki na brzegu; potocznie nazywa się to rozdarciem lub rozcięciem. Decydujące są głębokość i rozległość rany oraz ilość krwawienia. W głębokich laceracjach mogą zostać uszkodzone tkanki podskórne, ścięgna, nerwy lub naczynia, co zwiększa ryzyko upośledzenia funkcji i zakażenia.
Malpositions
Malposition
Malposition oznacza widoczne lub wyczuwalne przesunięcie części ciała z anatomicznie oczekiwanej pozycji. Może być wrodzone lub spowodowane urazami i chorobami i często wiąże się z zaburzeniem funkcji lub deformacją. Widoczne przemieszczenia są klinicznie istotne, ponieważ dostarczają wskazówek o uszkodzeniach kostnych lub tkanek miękkich.
Kerb
Kerb
Kerb to podniesiony krawężnik między jezdnią a chodnikiem, zwykle wykonany z betonu, kamienia naturalnego lub asfaltu. Oddziela obszary ruchu i służy do wyznaczania granic i odprowadzania wody oraz stanowi twardą powierzchnię uderzeniową przy kolizjach lub upadkach.
Insomnia
Insomnia
Insomnia oznacza zaburzenie snu polegające na trudnościach w zasypianiu lub utrzymaniu snu albo niesatysfakcjonującym śnie. Może być przejściowa w wyniku stresujących okresów życia lub przewlekła i często objawia się sennością w ciągu dnia, problemami z koncentracją i obniżoną wydajnością. Przyczyny są różnorodne i obejmują stres psychiczny, choroby somatyczne lub wpływ leków.
Constipation
Constipation
Constipation oznacza zaburzenie wypróżnień z rzadszym oddawaniem stolca, trudnym wypróżnianiem lub twardym stolcem. Pacjenci często zgłaszają uczucie zatkania, parcia lub niepełnego wypróżnienia. Przyczyny mogą obejmować nawyki żywieniowe, brak aktywności fizycznej, leki lub choroby organiczne; długo utrzymujące się zaparcia mogą pogarszać jakość życia.
Celiac disease
Celiac disease
Celiac disease to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której nietolerancja białka glutenu prowadzi do zapalnego uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego. Uszkodzenie to upośledza wchłanianie składników odżywczych i może objawiać się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, utratą masy ciała, niedoborami lub u dzieci zahamowaniem wzrostu. Leczenie długoterminowe polega na dożywotnim unikaniu glutenu, co zwykle prowadzi do ustąpienia objawów i gojenia błony śluzowej. W przypadku braku leczenia mogą wystąpić niedobory, zaburzenia metabolizmu kości, problemy z płodnością oraz rzadkie powikłania nowotworowe.
Hashimoto
Hashimoto’s thyroiditis
Hashimoto’s thyroiditis to przewlekła choroba autoimmunologiczna tarczycy, w której komórki układu odpornościowego uszkadzają tkankę tarczycy. To zniszczenie często prowadzi do niedoczynności tarczycy.
Cechy kliniczne
Typowe dolegliwości to znaczne zmęczenie, przyrost masy ciała, nietolerancja zimna, łamliwe włosy aż do ich wypadania, objawy depresyjne i zaparcia.
Diagnostyka
Badanie obejmuje oznaczenia laboratoryjne hormonów tarczycy i TSH oraz wykrywanie przeciwciał autoimmunologicznych przeciw tkance tarczycy; pomocniczo można wykonać badanie ultrasonograficzne tarczycy.
Terapia
Leczenie ma na celu wyrównanie niedoboru hormonów; zwykle polega to na dożywotniej substytucji lewotyroksyną. Dalsze działania zależą od przebiegu klinicznego i chorób współistniejących.
nocturnal calf cramps
Skurcze łydek w nocy
Definicja
Skurcze łydek w nocy to nagłe, zwykle bolesne, mimowolne skurcze mięśni łydek, które występują typowo podczas snu lub okresów odpoczynku.
Charakterystyka
Skurcze trwają od kilku sekund do kilku minut i często można je złagodzić przez rozciąganie lub masaż.
Możliwe wyzwalacze i powiązania
Wyzwalacze mogą obejmować odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (np. nieprawidłowe stężenia magnezu lub potasu), zaburzenia krążenia, uciski nerwów lub działania niepożądane niektórych leków. Przy nawracających lub bardzo bolesnych epizodach wskazana jest ocena lekarska.
Osteitis pubis
Osteitis pubis
Definicja
Osteitis pubis to niezakażeniowa reakcja zapalna spojenia łonowego i przyległych tkanek miękkich, sprzyjana powtarzanym obciążeniem lub mikrourazami.
Obraz kliniczny
Typowe dolegliwości to tępy do ostrego ból w okolicy łonowej lub pachwiny, nasilający się przy wysiłku i niektórych ruchach; może występować tkliwość nad spojeniem łonowym.
Przyczyny i diagnostyka
Częstymi przyczynami są przeciążenia, obciążenia sportowe, zaburzenia osi kończyny lub zabiegi w obrębie miednicy; do potwierdzenia rozpoznania i wykluczenia innych przyczyn można zastosować badania obrazowe.
Terapia
Leczenie opiera się przede wszystkim na ograniczeniu aktywności, ukierunkowanej fizjoterapii i postępowaniu przeciwbólowym. Przy utrzymujących się dolegliwościach można rozważyć zastrzyki miejscowe lub w wybranych przypadkach leczenie chirurgiczne.
Otitis externa
Otitis externa
Definicja
Otitis externa to zapalenie skóry przewodu słuchowego zewnętrznego, które może mieć przebieg ostry lub przewlekły.
Przyczyny
Częstymi przyczynami są wilgoć i miejscowe uszkodzenie skóry; mogą brać udział patogenne mikroorganizmy takie jak niektóre bakterie lub grzyby.
Objawy
Typowe dolegliwości to ból ucha, świąd, zaczerwienienie i obrzęk przewodu słuchowego oraz ewentualnie ropny wyciek i przejściowe upośledzenie słuchu.
Leczenie
Podstawowe działania to osuszanie i ochrona ucha oraz miejscowe leczenie ukierunkowane na grupę patogenów ( miejscowe środki przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze). W nasilonych przypadkach konieczne są zabiegi oczyszczające u specjalisty i dalsze postępowanie.
Premenstrual complaints
Dolegliwości przedmiesiączkowe (PMS)
Definicja
Dolegliwości przedmiesiączkowe obejmują objawy fizyczne i psychiczne występujące w fazie lutealnej cyklu, które zwykle ustępują wraz z początkiem krwawienia miesiączkowego.
Obraz kliniczny
Typowe dolegliwości obejmują bóle głowy, tkliwość piersi i wzdęcia oraz uczucie zmęczenia i wahania nastroju, takie jak drażliwość lub obniżony nastrój.
Postępowanie
Aby złagodzić objawy, zaleca się zmiany stylu życia, takie jak regularna aktywność fizyczna, zrównoważona dieta i redukcja stresu; przy uciążliwych dolegliwościach można rozważyć leki przeciwbólowe działające objawowo, antykoncepcję hormonalną lub w przypadku nasilonych objawów psychicznych specyficzne terapie farmakologiczne, które powinny być oceniane indywidualnie.
Euthyrox
Grupa: Syntetyczny hormon tarczycy (lewotyroksyna).
Działanie: Uzupełnia lub zastępuje endogenną tyroksynę (T4), normalizując metabolizm i stężenia hormonów tarczycy oraz pośrednio obniżając TSH.
Wskazania: Stosowany w niedoczynności tarczycy oraz w celu zmniejszenia objętości wola; lewotyroksyna jest także wykorzystywana w niektórych koncepcjach leczenia raka tarczycy w celu supresji TSH.
Ważne ryzyko: Nadmierne dawkowanie może powodować objawy nadczynności tarczycy (np. zaburzenia rytmu serca, utrata masy ciała, nerwowość) i może zwiększać długoterminowe ryzyko osteoporozy; u pacjentów z chorobami serca wymagana jest ostrożność. Dokładne dawkowanie i korekty ustala lekarz prowadzący.
Waleriana
Definicja: Waleriana to roślina lecznicza, której preparaty tradycyjnie stosowano w celu ułatwienia zasypiania i zmniejszenia łagodnego pobudzenia nerwowego.
Działanie: Preparatom z waleriany przypisuje się działanie uspokajające, które może szczególnie ułatwiać zasypianie.
Uwaga: Przy równoczesnym stosowaniu mogą wystąpić interakcje z innymi ośrodkowo działającymi lekami uspokajającymi. Uporczywe lub nasilone zaburzenia snu powinny zostać ocenione przez lekarza.
Voltaren
Grupa: Niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), substancja czynna diklofenak.
Działanie: Diklofenak hamuje enzymy cyklooksygenazy (COX‑1 i COX‑2), zmniejszając wytwarzanie prostaglandyn, co prowadzi do działania przeciwbólowego, przeciwzapalnego i przeciwgorączkowego.
Wskazania: Do objawowego leczenia bólu i stanów zapalnych.
Ważne ryzyko: Do częstych działań niepożądanych należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (np. dyskomfort, wrzody); lek może też upośledzać czynność nerek i wpływać na ciśnienie krwi. Istnieje zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych (np. zawał mięśnia sercowego, udar), zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Możliwe są reakcje alergiczne. U pacjentów z chorobami żołądka, nerek lub serca oraz przy stosowaniu innych leków o wysokim ryzyku zalecana jest konsultacja lekarska.
Otalgan
Grupa: Krople do uszu stosowane miejscowo w celu złagodzenia bólu w dolegliwościach ucha.
Działanie i zastosowanie: Stosowane miejscowo preparaty tego typu łagodzą ból ucha, na przykład przy problemach przewodu słuchowego zewnętrznego; stosować wyłącznie przy prawidłowym, nieperforowanym błonie bębenkowej.
Ważne ryzyko: Stosowanie jest przeciwwskazane przy perforacji błony bębenkowej lub przy niejasnych problemach ucha środkowego. Może wystąpić miejscowe podrażnienie lub reakcje alergiczne. Utrzymujące się lub nasilone objawy wymagają konsultacji lekarskiej.
Użądlenia os i szerszeni
Użądlenia os wynikają z ukłucia przez osy, które są owadami jadowymi. Zwykle powodują natychmiastowe objawy miejscowe, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu ukłucia. U osób uczulonych mogą jednak wystąpić reakcje nadwrażliwości, objawiające się uogólnioną pokrzywką, obrzękiem tkanek (obrzęk naczynioruchowy) lub w ciężkich przypadkach reakcją alergiczną ogólnoustrojową z zajęciem dróg oddechowych lub krążenia. Takie ciężkie reakcje wymagają oceny i leczenia medycznego.
Krewetki i skorupiaki
Skorupiaki to grupa bezkręgowców morskich obejmująca na przykład krewetki, kraby, homary i raki. Są częstymi alergenami pokarmowymi i u uczulonych osób mogą wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, czasami obejmujące objawy ze strony przewodu pokarmowego.
Informatyka
Informatyka to nauka i inżynieria przetwarzania informacji przy użyciu formalnych metod i systemów elektronicznych. Jej kluczowe obszary obejmują algorytmy i struktury danych, programowanie, architektury komputerów, bazy danych, sieci oraz zastosowania takie jak sztuczna inteligencja i rozwój oprogramowania. Celem jest rozumienie, projektowanie i stosowanie systemów do efektywnego przechowywania, przetwarzania i przesyłania informacji.
Partnerstwo
Partnerstwo oznacza bliską relację między dwiema osobami, opartą na wzajemnym zaangażowaniu, zaufaniu i wsparciu. Może przyjmować formy prywatne, takie jak relacja romantyczna lub wspólne gospodarstwo domowe, lub formy prawne, jak małżeństwo. Kluczowe aspekty to więź emocjonalna, dzielenie się obowiązkami i często ustalenia prawne lub finansowe między partnerami.
Ubytki w polu widzenia
Ubytek w polu widzenia opisuje częściową lub całkowitą utratę percepcji w fragmencie normalnego pola widzenia. Takie ubytki mogą być ogniskowe (skotoma) lub rozległe i mają różne przyczyny, takie jak choroby siatkówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, podwyższone ciśnienie śródgałkowe lub ogniska wzdłuż dróg wzrokowych aż po uszkodzenia mózgu (np. w wyniku zdarzeń naczyniowych). Dokładny wzór i lokalizacja ubytku dostarczają wskazówek co do przyczyny.
Wada pola widzenia
Wada pola widzenia opisuje częściową lub całkowitą utratę percepcji w obszarze normalnego pola widzenia. Takie wady mogą być ogniskowe (skotoma) lub rozległe i mają różne przyczyny, na przykład choroby siatkówki, uszkodzenie nerwu wzrokowego, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe lub ogniska w drodze wzrokowej aż po uszkodzenia mózgu (np. w wyniku zdarzeń naczyniowych). Dokładny wzór i lokalizacja wady dostarczają wskazówek co do przyczyny.
Rak piersi
Termin: Rak piersi
Definicja: Złośliwy nowotwór tkanki piersiowej, najczęściej wywodzący się z komórek nabłonka gruczołowego lub przewodowego piersi.
Czynniki ryzyka: Zwiększone ryzyko wiąże się z wywiadem rodzinnym, wpływami hormonalnymi oraz niektórymi czynnikami związanymi ze stylem życia; inne czynniki mogą modyfikować ryzyko choroby.
Objawy kliniczne: Możliwe objawy to wyczuwalny guz w piersi, zmiany skórne (np. wciągnięcie skóry lub zmiana jej struktury), przemieszczenie lub wciągnięcie brodawki oraz rzadko wypływ z brodawki; ból rzadko występuje jako jedyny objaw.
Diagnostyka: Podstawą jest badanie kliniczne uzupełnione badaniami obrazowymi, takimi jak mammografia i ultrasonografia; potwierdzenie histologiczne uzyskuje się poprzez biopsję; w razie wskazań można dodatkowo zastosować MRI.
Zasady leczenia: Opcje leczenia obejmują zabiegi chirurgiczne (oszczędzające piersi lub mastektomię), systemowe terapie medyczne (np. chemioterapia, leczenie hormonalne i terapie celowane) oraz radioterapię; wybór zależy od biologii guza, stadium zaawansowania i czynników dotyczących pacjenta.
Chemioterapia
Termin: Chemioterapia
Definicja i grupa: Chemioterapia oznacza stosowanie leków cytotoksycznych lub hamujących podziały komórek w leczeniu nowotworów.
Mechanizm działania: Środki te celują w szybko dzielące się komórki, hamując procesy podziału komórkowego lub indukując śmierć komórkową.
Wskazania: Chemioterapię można stosować w celu wyleczenia, uzupełniająco (adjuwantowo), przedoperacyjnie (neoadjuwantowo) lub paliatywnie, w zależności od rodzaju nowotworu i stadium choroby.
Ważne ryzyko: Działania niepożądane wynikają z uszkodzenia zdrowych szybko dzielących się komórek (np. szpik kostny, błony śluzowe, mieszki włosowe) i mogą obejmować zwiększone ryzyko infekcji, nudności, zmęczenie oraz toksyczność narządową; istotne są monitorowanie i działania wspomagające.
Wstrząśnienie mózgu (Commotio cerebri)
Termin: Wstrząśnienie mózgu (Commotio cerebri)
Definicja: Tymczasowe zaburzenie czynności mózgu po urazie głowy, bez koniecznie wykrywalnych uszkodzeń strukturalnych w badaniach obrazowych.
Typowe objawy: Często występują ból głowy, zawroty głowy, nudności, zaburzenia koncentracji i pamięci oraz różnego stopnia zaburzenia świadomości.
Przebieg i diagnostyka: Objawy pojawiają się natychmiast lub krótko po urazie i zwykle ustępują w ciągu dni do tygodni; ocena kliniczna i w razie wskazań badania obrazowe służą do różnicowania z cięższymi urazami głowy.
krwotok śródczaszkowy
Termin: krwotok śródczaszkowy
Definicja i klasyfikacja: Krwotoki śródczaszkowe to zdarzenia krwotoczne wewnątrz czaszki; ważne typy to krwotok śródmózgowy, krwotok podpajęczynówkowy, krwiak podtwardówkowy i krwiak nadtwardówkowy.
Przyczyny: Do typowych przyczyn należą nadciśnienie tętnicze (w krwotoku śródmózgowym), pęknięte tętniaki mózgowe (w krwotoku podpajęczynówkowym) oraz uraz (w krwiaku podtwardówkowym lub nadtwardówkowym).
Cechy kliniczne i obrazowe: Objawy zależą od lokalizacji i rozległości i obejmują ból głowy, zaburzenia świadomości i ogniskowe deficyty neurologiczne. W tomografii komputerowej ostre krwawienia są zwykle hiperdensyjne; krwiaki podtwardówkowe często mają kształt półksiężyca, a nadtwardówkowe bardziej soczewkowaty.
Znaczenie: Krwotoki śródczaszkowe często wymagają szybkiej diagnostyki i specyficznych decyzji terapeutycznych zależnych od lokalizacji, wielkości i stanu klinicznego pacjenta.
Śledziona
Termin: Śledziona
Funkcja i typy urazów: Śledziona jest narządem miąższowym o znaczeniu immunologicznym i hematologicznym; przy tępym urazie brzucha może dojść do ostrego pęknięcia lub do pęknięcia w przebiegu dwufazowym.
Obraz kliniczny: Uraz śledziony typowo objawia się bólem w lewym górnym kwadrancie brzucha, objawami krwawienia wewnętrznego, takimi jak tachykardia lub niedociśnienie, oraz czasem bólem promieniującym do barku (objaw Kehr).
Diagnostyka i leczenie: Ocena obejmuje badanie kliniczne i badania obrazowe, takie jak FAST i tomografia komputerowa; leczenie waha się od obserwacji zachowawczej u pacjentów hemodynamicznie stabilnych po leczenie chirurgiczne lub splenektomię w przypadku trwającego krwawienia lub niestabilności krążeniowej.
Dwa cewniki żylne o dużym przekroju
Dwa kaniule dożylne o dużym kalibrze
Cel: Dostępy żylne o dużym kalibrze umożliwiają szybkie podanie płynów, produktów krwiopochodnych i leków oraz wielokrotne pobieranie krwi u pacjentów z ciężkimi obrażeniami.
Możliwe miejsca wprowadzenia: Powszechnie stosowane, dostępne, stosunkowo duże żyły obwodowe to żyła ramienna w górnej części ramienia lub żyła udowa w pachwinie; wybór zależy od dostępności i pilności.
Główne ryzyko: Zakażenie w miejscu nakłucia, krwiak, uszkodzenie naczyniowe lub nerwowe oraz zakrzepica; umieszczenie i pielęgnacja cewników opierają się na ocenie klinicznej i standardach higieny.
Bilans płynów
Bilans płynów
Pojęcie: Bilans płynów opisuje równowagę wody i rozpuszczonych elektrolitów w organizmie oraz ich rozkład między przedziałami ustrojowymi.
Znaczenie kliniczne: Odchylenia wpływają na ciśnienie krwi, perfuzję narządów i metabolizm; klinicznie ocenia się je na podstawie parametrów życiowych, diurezy, stanu skóry i badań laboratoryjnych.
Zasady terapeutyczne: Zaburzenia koryguje się specyficznie, np. poprzez dostosowane podawanie płynów, działania moczopędne lub uzupełnianie elektrolitów; wybór roztworów infuzyjnych zależy od przyczyny i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Grupa krwi i czynnik Rh
Grupa krwi i czynnik Rh
Definicja: Grupa krwi klasyfikowana jest w systemie ABO jako A, B, AB lub 0; czynnik Rhesus odnosi się głównie do antygenu D i podaje się go jako Rh-dodatni lub Rh-ujemny.
Znaczenie kliniczne: Prawidłowe oznaczenie jest niezbędne dla bezpiecznych transfuzji krwi i oceny ryzyka uczulenia w czasie ciąży.
Preparaty krwi
Preparaty krwi
Pojęcie: Preparaty krwi to przetworzone i przechowywane produkty krwiopochodne pochodzące z donacji, stosowane w celach terapeutycznych.
Składniki i zastosowanie: Do powszechnych składników należą przetoczone czerwone krwinki, koncentraty płytek krwi oraz osocze; dobór zależy od konkretnego zapotrzebowania pacjenta (np. leczenie niedokrwistości, zaburzeń krzepnięcia lub trombocytopenii).
Organizacja: Produkty krwi są przechowywane w określonych warunkach i testowane pod kątem zgodności przed użyciem.
Transfuzja
Transfuzja
Pojęcie i wskazania: Transfuzja to podanie produktów krwiopochodnych w celu leczenia utraty krwi, niedokrwistości lub zaburzeń krzepnięcia.
Środki bezpieczeństwa: Przed każdą transfuzją wymagane jest oznaczenie grupy krwi i próba zgodności (crossmatch); w trakcie i po podaniu monitoruje się parametry życiowe oraz sprawdza etykietę i produkt transfuzji.
Ryzyko: Transfuzje mogą wywołać reakcje immunologiczne, gorączkowe lub alergiczne oraz inne powikłania; standardowa praktyka obejmuje odpowiednie środki ostrożności i monitorowanie.
Obrona mięśniowa brzucha (odruch obronny)
Obrona mięśniowa brzucha (odruch obronny)
Definicja: Obrona mięśniowa to mimowolne napięcie mięśni brzucha podczas badania palpacyjnego i jest objawem podrażnienia otrzewnej.
Znaczenie kliniczne: Obecność obrony mięśniowej sugeruje możliwe zapalenie otrzewnej lub inne poważne stany wewnątrzbrzuszne i zazwyczaj wymaga dalszej diagnostyki.
Opukiwanie
Opukiwanie
Technika: Używając dystalnej części paliczka jednego palca położonego na ciele, wykonuje się krótki uderzenie palcem wskazującym drugiej ręki, aby wywołać zamknięte zjawiska dźwiękowe wynikające z leżących pod spodem struktur.
Znaczenie: Uzyskane dźwięki różnią się w zależności od proporcji powietrza, płynu lub tkanki pod powierzchnią. Bardziej rezonansowy, wypełniony powietrzem ton opukowy (hiperrezonans) może wskazywać na odma opłucnową lub duże nagromadzenie powietrza, podczas gdy dźwięk matowy sugeruje nagromadzenie płynu lub gęstą tkankę, taką jak wysięk opłucnowy, odma krwotoczna lub zagęszczenie miąższu.
Brzuch: W jamie brzusznej opukiwanie dostarcza wskazówek o zwiększonej bębenkowatości przy nagromadzeniu gazu lub matowości przy płynie lub rozległym powiększeniu narządów; bolesność przy opukiwaniu może wskazywać na podrażnienie otrzewnej.
Stan odruchów
Stan odruchów
Cel: Badanie odruchów głębokich ocenia integralność łuków odruchowych, segmentów rdzeniowych i pomaga odróżnić zmiany ośrodkowe od obwodowych.
Ważne odruchy i ich segmenty:
– Odruch ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia: w dużej mierze C5–C6, przewodzony przez nerw mięśniowo-skórny.
– Odruch promieniowo-ramienny/odruch m. ramienno-promieniowego: przeważnie C5–C6, przez nerw promieniowy.
– Odruch ścięgna trójgłowego ramienia: głównie C6–C7, przez nerw promieniowy.
– Odruch ścięgna rzepki (odruch kolanowy): L2–L4.
– Odruch ścięgna Achillesa (odruch skokowy): S1–S2.
Ocena: Porównanie stron, wzmocnienie lub osłabienie oraz obecność spastyczności lub zmian napięcia mięśniowego mają znaczenie kliniczne.
Stan tętna
Stan tętna
Definicja i cel: Stan tętna obejmuje ocenę palpacyjną tętnic obwodowych w celu oceny częstości tętna, rytmu, różnic w amplitudzie/objętości uderzenia oraz porównania stron.
Typowe miejsca palpacji: Należą do nich między innymi tętnica promieniowa na nadgarstku oraz tętnica grzbietowa stopy (dorsalis pedis); w razie potrzeby badane są dodatkowe miejsca.
Znaczenie kliniczne: Nieprawidłowości, takie jak brak tętna lub wyraźne jego osłabienie, asymetria lub nieregularny rytm, dostarczają wskazówek o zaburzeniach krążenia, zamknięciu naczyń lub problemach krążeniowych.
Czas napełniania kapilarnego
Wymagane badanie ręczne: Powszechne stwierdzenie, że czas napełniania kapilarnego musi wynosić „mniej niż 2 sekundy”, zależy od kontekstu i jest metodologicznie zmienne (wiek, temperatura, metoda pomiaru). Dlatego medyczne twierdzenie o ścisłych wartościach granicznych tutaj jest niepewne i może wprowadzać w błąd bez dalszego doprecyzowania.
Morfologia krwi (pełna morfologia)
Morfologia krwi (pełna morfologia)
Ogólnie: Pełna morfologia dostarcza informacji o składzie komórkowym krwi i daje wskazówki dotyczące różnych procesów patologicznych.
Kluczowe parametry i ich znaczenie:
– Hemoglobina: Odzwierciedla zdolność krwi do przenoszenia tlenu i może być obniżona przy ostrych lub przewlekłych utratach krwi lub w niedokrwistościach.
– Liczba leukocytów: Podwyższone wartości często wskazują na zakażenie lub proces zapalny; odchylenia mogą być także spowodowane stresem, lekami lub chorobami hematologicznymi.
Ograniczenia: Zmiany w morfologii krwi zawsze należy interpretować w kontekście klinicznym i w razie potrzeby z dodatkowymi badaniami laboratoryjnymi.
Kreatynina
Kreatynina
Znaczenie: Kreatynina jest markerem do oceny funkcji nerek, ponieważ jest głównie przesączana przez kłębuszek, a jej stężenie wzrasta wraz ze spadkiem czynności nerek.
Interpretacja: Podwyższona wartość kreatyniny wskazuje na zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, ale może wynikać z różnych przyczyn, w tym czynników przednerkowych (np. zmniejszonej perfuzji), uszkodzenia nerkowego lub przeszkody pozanerkowej. Dlatego przyczynę wzrostu kreatyniny należy odrębnie ustalić.
β-hCG
β-hCG
β-hCG jest hormonem produkowanym przez łożysko, którego oznaczenie we krwi służy jako marker istniejącej ciąży. Wstępnej ocenie pacjentek płci żeńskiej rutynowo wykonuje się jego pomiar, gdy konieczne jest wykluczenie lub potwierdzenie ciąży, ponieważ poziom rośnie wcześnie i jest łatwo mierzalny w surowicy.
Złamania żeber
Złamania żeber
Złamania żeber zazwyczaj są wynikiem bezpośredniego urazu tępym przedmiotem w klatkę piersiową i mogą powodować ból miejscowy oraz ograniczone oddychanie. Osoby poszkodowane często oddychają płytko, by uniknąć bólu; gdy krawędzie złamań mają kontakt, przy badaniu można wyczuć lub usłyszeć trzeszczenie lub tarcie. Diagnostyka i przebieg zależą od rozległości, przemieszczenia i towarzyszących urazów.
PacjentForma zwracania się: Pan/Pani Starszy Lekarz ……….., Chciałbym/Chciałabym przedstawić Panu/Pani pacjentkę panią Iris Berner przywiezioną. |
Data05/08/2025 |
| Wiek27 lat | Waga75 kg | Wzrost174 cm |
Alergie (słowa kluczowe)
Użądlenie osy → pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy
Skorupiaki → bóle brzucha
Narkotyki / używki (słowa kluczowe)
Niepaląca
Okazjonalne spożycie alkoholu (wino/piwo)
Okazjonalne używanie konopi w przeszłości
Wywiad społeczny (słowa kluczowe)
Studiuje informatykę (ostatni semestr)
W związku, mieszka z partnerem
Brak dzieci
Wywiad rodzinny (słowa kluczowe)
Ojciec: CHD, pomostowanie z użyciem ż. odstrzałkowej, w wieku 70 lat
Matka: ubytek pola widzenia po prawej stronie (w wieku 63 lat), rak piersi po prawej stronie (operacja 10 lat temu, chemioterapia wznowiona 1 rok temu)
Leki (słowa kluczowe)
Euthyrox® 75 µg rano raz dziennie
Jaz® od 3 lat
Tabletki z walerianą na uspokojenie
Otalgan® w razie potrzeby
Voltaren® (diklofenak, rozpuszczalny w wodzie) w razie potrzeby
Historia choroby (pełne zdania)
Pacjentka zgłosiła się na izbę przyjęć po urazie wielonarządowym odniesionym około dwóch godzin wcześniej w wyniku upadku z roweru.
Natężenie bólu określono jako 6/10 w obrębie brzucha, 7/10 w okolicy ramienia i 7/10 w obrębie głowy.
Występuje ograniczenie ruchomości prawej ręki związane z bólem.
Ból ramienia promieniuje do barku, dodatkowo występują parestezje/hipoestezje w drugim i trzecim palcu.
Objawy towarzyszące: zawroty głowy, nudności, dwa epizody wymiotów z resztkami pokarmu, około 5-minutowa utrata przytomności z amnezją następczą, napięcie karku.
Stwierdzono otarcia o wielkości około połowy dłoni w okolicy skroni i małżowiny usznej oraz krwiaki na prawym barku wielkości mandarynki oraz na prawym biodrze wielkości dłoni.
Wykluczono: duszność, świsty oddechowe, zaburzenia widzenia, krwawienie z nosa, objawy złamania podstawy czaszki, urazy zębów, tachykardię, krwiomocz, rozcięcia, widoczne nieprawidłowe ustawienia, zwichnięcia, złamania, gorączkę.
W opisie przebiegu wypadku pacjentka podała, że spadła z roweru unikając psa, uderzyła głową o krawężnik i upadła na prawą stronę. Nie miała założonego kasku i wypiła przed wypadkiem jedno piwo. Stan szczepienia przeciw tężcowi jest niepewny. Upadek miał miejsce na czystym asfalcie. Ostatni posiłek spożyła około cztery godziny wcześniej w stołówce.
Autonomiczny Wywiad: bez istotnych odchyleń poza bezsennością (stres egzaminacyjny, trudności z utrzymaniem snu), nocnymi skurczami łydek od lat, zaparciami (od 3 lat), dieta bezglutenowa (choroba trzewna).
Choroby przebyte: niedoczynność tarczycy (prawdopodobnie Hashimoto), nawracające nocne skurcze łydek, zapalenie spojenia łonowego po prawej stronie (1 rok temu), nawracające zapalenie ucha zewnętrznego („ucho pływaka”).
Ginekologia: PMS (wahania nastroju, bóle głowy, bóle podbrzusza). Poprawa przy wysiłku, relaksacji i doustnej antykoncepcji (Jaz).
Podejrzewana diagnoza – rozpoznania różnicowe (pełne zdania)
Uraz wielonarządowy po upadku z roweru
Bóle głowy: wstrząs mózgu, krwawienie wewnątrzczaszkowe
Ból brzucha: uraz narządów wewnątrzbrzusznych (śledziona, wątroba)
Ból ramienia: złamania lub zwichnięcia
Dalsze badania: kręgosłup, klatka piersiowa, miednica, kończyny dolne
Dalsze postępowanie – terapia (pełne zdania)
Ocena kliniczna i obrazowa (cCT, USG jamy brzusznej, RTG ramienia/barku, w razie potrzeby CT klatki/pelvis)
Monitorowanie parametrów życiowych
Doraźne podanie analgetyków
Sprawdzenie stanu szczepienia przeciw tężcowi, ewentualne uzupełnienie
Hospitalizacja w celu dalszej diagnostyki i obserwacji
Podpis
Imię Nazwisko
Z poważaniem
1. Przebieg wypadku
Wypadek drogowy:
• Rower / e-hulajnoga / deskorolka
Nagłe hamowanie (unikać psa)
Upadek z uderzeniem głowy o krawężnik/poduszkę
Dodatkowy uraz po prawej/lewej stronie ciała
• Motocyklista
Niechroniony, szczególnie przy większych prędkościach
• Pieszy
Uderzenie o maskę, następnie upadek na jezdnię
1. Przebieg wypadku
Upadek z dużej wysokości:
• Upadek przy pracy (1. piętro, rusztowanie)
Uraz głowy po prawej/lewej stronie
• Robotnik budowlany z dachu / okna / drabiny
• Jeździec spadający z konia
2. Objawy
• Głowa/szyja: ból głowy, zawroty głowy, nudności, epizody wymiotów, utrata przytomności (przez X minut), amnezja (zwykle następcza), napięcie karku
• Neurologiczne: parestezje / hipoestezje,
• Klatka/piersi/brzuch/kończyny: ból ramienia (z promieniowaniem), ból nadbrzusza (częsty), ograniczenie ruchomości związane z bólem
• Skóra/miękkie tkanki: otarcia, krwiaki
3. Ważne negatywy
Brak dowodów na zagrożenie drożności dróg oddechowych lub zaburzenia oddychania (brak świstów, brak duszności), brak zaburzeń widzenia, brak krwawienia z nosa, brak objawów złamania podstawy czaszki (np. „oczy szopa”, krwiak za błoną bębenkową, wyciek PMR), brak urazów zębów, brak tachykardii, brak krwiomoczu, brak rozcięć, brak widocznych nieprawidłowych ustawień, zwichnięć czy złamań, brak gorączki
4. Pierwsze czynności
A – Drożność dróg oddechowych: Zabezpieczyć drożność (utrzymać drożne, odessać w razie potrzeby, intubacja)
B – Oddychanie: Sprawdzić i zapewnić oddychanie (podanie O₂, wentylacja jeśli niewystarczające)
C – Krążenie: Stabilizacja krążenia (założenie wkłucia, podanie płynów, kontrola krwawienia)
D – Niepełnosprawność: Stan neurologiczny (świadomość, źrenice, GCS)
E – Ekspozycja/środowisko: Całkowite rozebranie pacjenta, badanie w poszukiwaniu dodatkowych urazów, utrzymanie ciepła
5. Badanie fizykalne
Inspekcja: Krwiaki, otarcia, rozcięcia, sinica, obrzęk, asymetryczny kontur brzucha, blada skóra, nieprawidłowe ruchy oddechowe
Palpacja: Bolesność przy ucisku, trzeszczenia, niestabilności, odma podskórna, ostrzeganie przy osłonie brzucha
Opukiwanie: nadmiernie jawny odgłos opukowy (odma opłucnowa), stłumiony odgłos opukowy (krwiak opłucnowy/obrzmienie opłucnej)
Osłuchiwanie: tachykardia, osłabione/nieobecne tony oddechowe, trzeszczenia, stridor
5. Badanie fizykalne
• Badanie nerwów czaszkowych
• Kończyny: porównanie pół ciała
Czucie
Funkcja motoryczna (czynna/pasywna, zakres ruchu)
Status odruchowy
Perfuzja: tętno, czas napełniania kapilarnego
6. Badania laboratoryjne
6.
Morfologia krwi, parametry krzepnięcia, oznaczenie grupy krwi, czynnik Rh, kreatynina, elektrolity, amylaza, lipaza, β-hCG, enzymy wątrobowe (ALT/GPT, AST/GOT, γ-GT), badanie ogólne moczu
7. Dalsze postępowanie
• EKG
• USG FAST: kieszeń Morrizona, lewy górny kwadrant, przestrzeń Douglasa, osierdzie
• RTG: kręgosłup szyjny, klatka piersiowa, miednica, kończyna objęta urazem (dwa rzuty)
• TK: tomografia głowy (przy podejrzeniu urazu głowy), ewentualnie tomografia całego ciała (trauma CT)
8. Leczenie
• Monitorowanie (EKG, ciśnienie krwi, saturacja O₂, temperatura)
• Analgezja
• Uzupełnianie objętości i przetoczenia krwi
• Wentylacja, jeśli wskazana
• w razie potrzeby hemostaza
• w razie potrzeby drenaż klatki piersiowej przy krwiaku lub odmie opłucnowej
8. Leczenie
• Postępowanie przy złamaniach: unieruchomienie/ stabilizacja → docelowe leczenie operacyjne
• Wstrząs mózgu: leczenie objawowe, zachowawcze
• Urazy narządów wewnątrzbrzusznych, szczególnie śledziony, wątroby lub macicy
• Złamanie bliższego odcinka kości ramiennej: często leczenie zachowawcze; zależnie od kąta/pozycji; ewentualnie ORIF lub proteza
8. Leczenie
• Przemieszczenie przednie stawu ramiennego: najczęstsza forma; po upadku na odwiedzioną kończynę; objawy: silny ból, niemożność ruchu, widoczna deformacja; nastawienie z ostrożnością jeśli towarzyszy złamanie
• Profilaktyka zakrzepowo-zatorowa: wskazana przy złamaniu szyjki kości udowej, złamaniu trzonu kości udowej, złamaniu piszczeli/strzałki, złamaniu kostki (przy unieruchomieniu/operacji)
9. Wyobraź sobie: Jak zwykle opisał(a)byś pacjenta z urazem wielonarządowym?
Pacjent został przyjęty w trybie pilnym z powodu około 2 godzin narastającego, tępego i kłującego bólu głowy oraz bólu prawej ręki i prawej górnej części brzucha po upadku z roweru.
Natężenie bólu zgłoszono jako 6/10 w obrębie brzucha, 7/10 w obrębie górnej części ramienia i 7/10 w obrębie głowy. Występuje ograniczenie ruchomości prawej ręki związane z bólem.
9. Wyobraź sobie: Jak zwykle opisał(a)byś pacjenta z urazem wielonarządowym?
Dodatkowo ból promieniujący do barku oraz parestezje/hipoestezje promieniujące do drugiego i trzeciego palca.
Objawy towarzyszące: zawroty głowy, nudności, dwa epizody wymiotów z resztkami pokarmu, około 5-minutowa utrata przytomności z amnezją następczą, sztywność karku.
Zmiany skórne: otarcia w okolicy skroni i małżowiny usznej, krwiaki na prawym barku i prawej okolicy biodra.
Termin potoczny:
1. ból głowy
2. nudności
3. wymioty
4. utrata pamięci / luka w pamięci
5. mrowienie / drętwienie
6. otarcie
7. rozcięcie
8. siniak
Termin techniczny:
1. cefalgia
2. nudności
3. emesis
4. amnezja
5. parestezja
6. hipoestezja
7. ekskorjacja
8. rozcięcie
Termin potoczny:
9. duszność / zadyszka
10. świst oddechowy
11. krwawienie z nosa
12. zwichnięcie / luksacja
13. złamanie kości
14. kołatania / przyspieszone bicie serca
15. krew w moczu
16. przemieszczenie (zniekształcenie)
Termin techniczny:
9. krwiak
10. duszność (dyspnea)
11. stridor
12. epistaksja
13. luksacja
14. złamanie
15. tachykardia
16. krwiomocz
Termin potoczny:
17. duszność / zadyszka
18. świst oddechowy
19. krwawienie z nosa
20. zwichnięcie / luksacja
21. złamanie kości
22. kołatania / przyspieszone bicie serca
23. krew w moczu
24. przemieszczenie (zniekształcenie)
Termin techniczny:
17. dyspnea
18. stridor
19. epistaksja
20. luksacja
21. złamanie
22. tachykardia
23. krwiomocz
24. malopozycja
Termin potoczny:
25. sinica (zmiana zabarwienia na niebieskawe) (skóry/warg)
26. obrzęk / zatrzymanie wody
27. twardy brzuch / skurcze brzucha
28. powietrze w jamie opłucnej
29. krew w jamie opłucnej
30. woda w jamie opłucnej
Termin medyczny:
25. sinica
26. obrzęk
27. nadmierne napięcie mięśniowe (ochrona mięśniowa)
28. odma opłucnowa
29. krwiak opłucnej (hemothorax)
30. wysięk opłucnowy
10. Staw barkowy (Articulatio humeri)
Kości: głowa kości ramiennej, panewka (łopatka)
Panewka: panewka z labrum glenoidale
Torebka stawowa i więzadła: torebka, ligamentum glenohumerale, ligamentum coracohumerale
Inne struktury: kaletka podbarkowa (bursa subacromialis), kaletka podnaramienna (bursa subdeltoidea), rotator cuff (mankiet rotatorów)
11. Staw łokciowy (olecranon)
Kości: kość ramienna (trochlea, capitulum), kość łokciowa (incisura trochlearis, wyrostek łokciowy), kość promieniowa (głowa kości promieniowej)
12. Staw biodrowy (Articulatio coxae)
Kości: głowa kości udowej, panewka (ilium, ischium, pubis)
Dojście panewkowe: panewka z labrum acetabulare
Torebka stawowa i więzadła: więzadło biodrowo-udowe (iliofemoral ligament), więzadło łonowo-udowe (pubofemoral ligament), więzadło kulszowo-udowe (ischiofemoral ligament), ligamentum capitis femoris
Inne struktury: torebka stawowa, chrząstka stawowa
13. Pytania dodatkowe
• Stan szczepienia przeciw tężcowi
• Zanieczyszczenie miejsca wypadku
• Ostatni posiłek
fachleiterinfo@gmail.com
instagram.com/fachleiterinfo
fachleiterinfo@gmail.com
instagram.com/fachleiterinfo
To run an AI simulation, download the PDF with the prompt, then upload it to an AI application such as ChatGPT.
Page 1 · 1–20 / 95
LEKARZ: Dzień dobry,
Nazywam się doktor Feil.
Dzisiaj pracuję jako lekarz rezydent na oddziale.
Chciałbym przeprowadzić z Panią wywiad anamnestyczny.
Na początek chciałbym się dowiedzieć, czy ból jest dla Pani znośny.
PACJENTKA: Dzień dobry doktorze, ból jest dość silny, dlatego poproszę o środek przeciwbólowy.
LEKARZ: Zaraz to razem obejrzymy i zadam kilka pytań.
Potem dostanie Pani coś na ulgę.
Jeżeli czegoś nie zrozumie Pani poprawnie lub będzie miała pytania, proszę dać znać.
Najpierw potrzebuję kilku danych osobowych, potem możemy kontynuować.
Jak się Pani nazywa?
PACJENTKA: Nazywam się Iris Berner.
LEKARZ: Czy mogłaby Pani przeliterować swoje imię i nazwisko powoli?
PACJENTKA: Oczywiście,
Moje imię: I, R, I, S
a nazwisko: B, E, R, N, E, R
LEKARZ: Ile ma Pani lat, pani Berner?
PACJENTKA: Mam dwadzieścia siedem lat.
LEKARZ: Kiedy dokładnie się Pani urodziła?
PACJENTKA: Moje urodziny są trzeciego października 1998 roku.
LEKARZ: Jaki ma Pani wzrost?
PACJENTKA: Mam sto siedemdziesiąt cztery centymetry wzrostu.
LEKARZ: Ile Pani waży?
PACJENTKA: Ważę około siedemdziesiąt pięć kilogramów.
LEKARZ: Jak nazywa się Pani lekarz rodzinny?
PACJENTKA: Mój lekarz rodzinny to doktor Karla Scholz.
LEKARZ: Co Panią do nas przyprowadziło dziś?
PACJENTKA: Spadłam z roweru i teraz boli mnie ramię, głowa i również brzuch.
LEKARZ: Czy ma Pani problemy z oddychaniem albo duszności?
PACJENTKA: Nie, oddycham normalnie.
LEKARZ: Czy zauważyła Pani coś związanego z głosem?
Albo słyszała Pani świsty podczas oddychania?
PACJENTKA: Nie, mój głos jest taki jak zwykle i nie słyszę żadnych świstów przy oddychaniu.
LEKARZ: Czy od wypadku miała Pani ból w klatce piersiowej, ucisk, kołatania serca albo zawroty głowy?
PACJENTKA: Czuję się trochę oszołomiona.
LEKARZ: Czy zauważyła Pani coś, co wygląda na złamane lub zwichnięte?
Czyli coś przesuniętego, jak przemieszczenie?
PACJENTKA: Nie, nie sądzę.
Nie zauważyłam niczego niezwykłego.
LEKARZ: Czy kiedykolwiek miała Pani wrzody żołądka lub jelit?
Albo problemy z nerkami?
PACJENTKA: Nie, nigdy wcześniej nic takiego nie miałam.
LEKARZ: Czy może Pani być w ciąży?
PACJENTKA: Nie, stosuję antykoncepcję.
LEKARZ: Czy czuje Pani nudności?
Pytam, czy może Pani przyjąć lek przeciwbólowy, czy powinniśmy podać coś innego.
PACJENTKA: Tak, teraz mam nudności i już dwa razy wymiotowałam.
LEKARZ: Co dokładnie pani zwymiotowała?
PACJENTKA: Były to resztki jedzenia i kwas żołądkowy.
LEKARZ: Wtedy poinformuję teraz pielęgniarkę – wkrótce otrzyma Pani środek przeciwbólowy oraz coś na nudności i wymioty.
Czy mogłaby mi Pani powiedzieć, kiedy, gdzie i jak zdarzył się wypadek?
PACJENTKA: Jechałam rowerem około dwie godziny temu, kiedy nagle musiałam gwałtownie zahamować, żeby ominąć psa.
Przewróciłam się i uderzyłam głową o krawężnik.
Szczerze mówiąc, po zajęciach na uczelni wypiłam piwo z chłopakiem.
To prawdopodobnie dlatego straciłam kontrolę nad rowerem przy hamowaniu.
LEKARZ: Co się potem stało?
PACJENTKA: Przewróciłam się.
Gdy odzyskałam przytomność, usłyszałam syrenę karetki i zobaczyłam, że zespół ratunkowy podchodzi do mnie.
Z przechodnia najwyraźniej ktoś wezwał pogotowie.
LEKARZ: Czy wie Pani, jak długo była Pani nieprzytomna?
PACJENTKA: Nie dokładnie, ale prawdopodobnie około pięciu minut.
Page 2 · 21–40 / 95
LEKARZ: Pamięta Pani wszystko?
PACJENTKA: Nie dokładnie.
Po wypadku byłam trochę zdezorientowana, obrazy i dźwięki nie były dla mnie całkowicie wyraźne.
LEKARZ: Dokąd zmierzała Pani?
PACJENTKA: Jechałam do domu.
LEKARZ: Czy miała Pani na sobie kask i ochraniacze?
PACJENTKA: Nie, nie miałam nic na sobie.
LEKARZ: W którą stronę się Pani przewróciła?
Do przodu, do tyłu, w prawo czy w lewo?
PACJENTKA: Upadłam na prawą stronę.
LEKARZ: Która część ciała uderzyła o ziemię?
PACJENTKA: Upadłam na prawą stronę.
LEKARZ: Czy podparła się Pani ręką przy upadku?
PACJENTKA: Nie, nie mogłam się podtrzymać.
LEKARZ: Gdzie dokładnie Panię boli?
PACJENTKA: Boli mnie cała głowa.
Boli też prawa ręka i brzuch.
LEKARZ: Czy bóle ustąpiły, nasiliły się, czy pozostały takie same z upływem czasu?
PACJENTKA: Bóle stały się nieco silniejsze.
LEKARZ: Jak opisałaby Pani ból?
PACJENTKA: Bóle są tępe i kłujące.
LEKARZ: Czy ból promieniuje gdzieś?
PACJENTKA: Ból ręki promieniuje aż do ramienia.
LEKARZ: Jak oceniłaby Pani natężenie bólu w skali od 1 do 10, gdzie 1 to łagodny ból, a 10 to ból nie do zniesienia?
PACJENTKA: Oceniłabym ból brzucha na 6 z 10, ręki na 5 do 7 z 10, a głowy też na 7 z 10.
LEKARZ: Czy ma Pani rany lub ubytek włosów na głowie?
PACJENTKA: Tak, mam otarcie na głowie.
LEKARZ: Gdzie dokładnie się znajduje i jak duże jest?
PACJENTKA: W okolicy skroni i na małżowinie usznej, mniej więcej wielkości połowy dłoni.
LEKARZ: Czy ma Pani problemy ze wzrokiem, jak podwójne widzenie lub niewyraźne widzenie?
PACJENTKA: Nie, widzę normalnie.
LEKARZ: Czy leci Pani krew z nosa?
PACJENTKA: Nie, nie mam krwawienia z nosa.
LEKARZ: Czy zauważyła Pani jakieś nieprawidłowości, jak siniak za uchem lub wokół oka?
PACJENTKA: Nie, nie widziałam nic niepokojącego za uszami.
LEKARZ: Czy zęby są nienaruszone?
PACJENTKA: Tak, nie mam urazów zębów.
LEKARZ: Czy zauważyła Pani problemy ze słuchem lub jakikolwiek wyciek z ucha?
PACJENTKA: Nie, nic z tych rzeczy.
LEKARZ: Czy boli Pani szyja lub ma Pani sztywność karku?
Czy może Pani swobodnie poruszać głową w różnych kierunkach?
PACJENTKA: Tak, przy ruchu karku odczuwam ból.
LEKARZ: Czy ma Pani kaszel albo czy oddycha Pani szybciej lub wolniej niż zwykle?
PACJENTKA: Nie, nie mam problemów z oddychaniem.
Page 3 · 41–60 / 95
LEKARZ: Kiedy jadła Pani ostatnio coś?
PACJENT: Około czterech godzin temu zjadłem obiad w stołówce.
LEKARZ: Czy ma Pan problemy z wypróżnianiem lub oddawaniem moczu, na przykład ból lub krew?
PACJENT: Nie, nie mam dolegliwości.
Ale od około 3 lat mam zaparcia.
Często długo muszę czekać, zanim mogę iść do toalety, i mam wrażenie, że jelito nie opróżnia się całkowicie.
PACJENT: Mój lekarz rodzinny powiedział, że to też może być spowodowane moją niedoczynnością tarczycy.
LEKARZ: Czyli cierpi Pan na niedoczynność tarczycy.
Czy bierze Pan na to leki, na przykład Euthyrox?
PACJENT: Tak, Euthyrox, 75 raz rano – od dwóch lat.
LEKARZ: Czy pamięta Pan dokładne rozpoznanie niedoczynności tarczycy?
PACJENT: Tak, lekarz powiedział, że to rodzaj przewlekłego zapalenia tarczycy.
LEKARZ: Czy cierpi Pan może także na inne choroby autoimmunologiczne, jak cukrzyca lub bielactwo?
PACJENT: Nie
LEKARZ: Mała wskazówka: Najlepszym sposobem na ulgę przy zaparciach jest dieta z odpowiednią ilością płynów i błonnika.
To znaczy co najmniej 1,5 do 2 litrów wody dziennie, co odpowiada mniej więcej 6–8 szklankom, oraz produkty bogate w błonnik, takie jak pełne ziarno, owoce i warzywa.
Również ruch – najlepiej około 2–3 razy w tygodniu przez co najmniej 30 minut.
Czy zauważył Pan ból lub krew przy wypróżnieniach?
PACJENT: Nie, nic takiego.
LEKARZ: Czy ma Pan zadrapania lub rozcięcia na innych częściach ciała?
PACJENT: Nie, nie zauważyłem innych obrażeń.
LEKARZ: Czy zauważył Pan siniaki lub stłuczenia?
PACJENT: Tak, mam siniaki na prawym ramieniu i na prawym biodrze.
LEKARZ: Jak duże one są?
PACJENT: Na ramieniu około wielkości małej klementynki, a na prawym biodrze około wielkości dłoni.
LEKARZ: Czy występuje obrzęk?
PACJENT: Nie, nic zauważalnego.
LEKARZ: Czy zauważył Pan zwiększenie obwodu brzucha?
PACJENT: Nie, nie zauważyłem tego.
LEKARZ: Czy występują ograniczenia w ruchu?
W jakich kierunkach się pojawiają?
PACJENT: Nie mogę poruszać prawą ręką – ból mi to uniemożliwia.
LEKARZ: Czy zauważył Pan drętwienie, mrowienie lub osłabienie mięśni?
PACJENT: Czuję ciężar i coś w rodzaju odrętwienia/mrowienia w ramieniu, które promieniuje do palca wskazującego i środkowego.
LEKARZ: Czy zauważył Pan jakieś przemieszczenie, zwichnięcie lub złamanie?
PACJENT: Nie, nic takiego nie zauważyłem.
LEKARZ: Czy jest coś zauważalnego z nogami?
Na przykład siniaki, rany lub przebarwienia?
PACJENT: Nie, nic tam niepokojącego.
LEKARZ: Czy może Pan stać i chodzić?
PACJENT: Tak, to możliwe bez problemów.
LEKARZ: Czy słyszał Pan jakieś trzeszczenie lub skrzypienie, na przykład przy poruszaniu się?
PACJENT: Nie, nie zauważyłem tego.
LEKARZ: Czy są uszkodzenia paznokci?
PACJENT: Nie
LEKARZ: Kiedy był Pan ostatnio szczepiony przeciwko tężcowi?
PACJENT: Nie pamiętam, ale może Pan zadzwonić do mojego lekarza rodzinnego i zapytać – podam dane kontaktowe.
LEKARZ: Dobrze, czy miejsce upadku było czyste – na przykład asfalt – czy raczej brudne, na przykład z ziemią lub śmieciami?
PACJENT: Upadłem na asfalt.
Podłoże nie było brudne.
Page 4 · 61–80 / 95
LEKARZ: Czy ma Pan gorączkę, nocne poty, dreszcze lub epizody pocenia się?
PACJENT: Nie
LEKARZ: Jak wygląda Pana apetyt?
PACJENT: Lubię jeść prawie wszystko.
LEKARZ: Jak Pan się odżywia?
Wegańsko, wegetariańsko czy wszystkożernie?
PACJENT: Wie Pan, doktorze, nie toleruję glutenu – więc rzeczy z pszenicy, żyta lub jęczmienia.
Jeśli to zjem, mam bóle brzucha, wzdęcia i czasem biegunkę.
Muszę naprawdę uważać, inaczej czuję się bardzo źle.
Dlatego muszę jeść bezglutenowo.
LEKARZ: Czy ostatnio stracił Pan lub przybrał na wadze niezamierzenie?
PACJENT: Nie, moja waga pozostała taka sama.
LEKARZ: Czy ma Pani trudności z zasypianiem lub z utrzymaniem snu?
PACJENTKA: Zwykle źle śpię przez całą noc, szczególnie gdy zbliżają się egzaminy.
Myślę, że to przez stres.
Również od około 4 lat czasami mam bardzo silne skurcze w łydce w nocy – naprawdę się napina.
Tak, wiem, tak samo było u mnie.
LEKARZ: Czy już coś Pani w tej sprawie robiła?
PACJENTKA: Tak, biorę drażetki z walerianą, żeby się uspokoić – to mi pomaga.
Na skurcze próbowałam już żelaza i innych środków, ale niestety nic naprawdę nie pomogło.
LEKARZ: Jak długo zwykle trwają te skurcze?
PACJENTKA: Tylko kilka sekund, czasami około minuty.
LEKARZ: Czy coś pomaga na skurcze?
PACJENTKA: Tak, jeśli poruszę nogą albo ktoś wymasuje łydkę, szybko przechodzi.
LEKARZ: Czy ma Pani problemy z oddawaniem moczu?
PACJENTKA: Nie, nie mam problemów z oddawaniem moczu.
LEKARZ: Czy pamięta Pani dokładne rozpoznanie niedoczynności tarczycy?
PACJENTKA: Tak, lekarz powiedział, że to przewlekłe zapalenie tarczycy.
LEKARZ: Czy być może cierpi Pani także na inne choroby autoimmunologiczne, takie jak cukrzyca czy bielactwo?
PACJENTKA: Nie
LEKARZ: Czy ma Pani inne choroby przewlekłe, na przykład nadciśnienie lub podwyższone lipidy we krwi – poza niedoczynnością tarczycy?
PACJENTKA: Tak, od roku mam zapalenie kości łonowej po prawej stronie.
Objawia się głównie bólem przy długim siedzeniu i przy wstawaniu.
Lekarz powiedział, że mogło to być spowodowane długotrwałym siedzeniem podczas studiów.
Często też pływam.
Potem czasami swędzą mnie oba przewody słuchowe, a ponadto często chodzę pływać i potem czasami mam swędzenie i zaczerwienienie w obu uszach.
Lekarz powiedział, że to ucho pływaka.
Wtedy zawsze stosuję krople do uszu.
LEKARZ: Najlepiej powinna Pani nosić zatyczki do uszu podczas pływania.
Jak nazywają się te krople?
PACJENTKA: Chyba nazywają się Otalgan.
LEKARZ: Czy przyjmuje Pani jeszcze inne leki?
PACJENTKA: Biorę tabletkę antykoncepcyjną i okazjonalnie wodny/rozpuszczalny Voltaren na ból.
LEKARZ: Jak nazywa się Pani tabletka antykoncepcyjna i jak ją Pani przyjmuje?
PACJENTKA: Tabletka nazywa się Jaz. Biorę ją codziennie o tej samej porze od 3 lat, po jednej tabletce.
Mam jeszcze jedno pytanie: co powinnam zrobić, jeśli zapomnę wziąć tabletkę antykoncepcyjną?
LEKARZ: Jeśli zapomni Pani tylko jednej tabletki, należy wziąć ją natychmiast, gdy sobie Pani przypomni – nawet jeśli oznacza to, że tego dnia będzie Pani brać dwie tabletki.
Potem kontynuuje Pani jak zwykle.
PACJENTKA: A jeśli zapomnę dwóch tabletek z rzędu?
LEKARZ: To zależy, w którym jest Pani tygodniu cyklu.
Jeśli zdarzy się to w pierwszym lub drugim tygodniu, weź dwie tabletki w dniu, kiedy Pani to zauważy, i dwie ponownie następnego dnia.
Potem kontynuuje Pani jak zwykle.
Dlaczego bierze Pani dokładnie formę wodną Voltaren?
PACJENTKA: Bo po prostu działa szybciej.
LEKARZ: Proszę pamiętać, że Voltaren nie powinien być brany na pusty żołądek, ponieważ może wtedy powodować problemy żołądkowe, na przykład wrzody.
Czy ma Pani receptę na swoje leki?
PACJENTKA: Tak, mam.
LEKARZ: Czy jest Pani w pełni zaszczepiona, czyli czy miała Pani wszystkie szczepienia od dzieciństwa?
PACJENTKA: Tak, jestem w pełni zaszczepiona.
LEKARZ: Kiedy miała Pani ostatnią miesiączkę?
Czy jest ona regularna?
PACJENTKA: Około dwa tygodnie temu, pojawia się co 30 dni.
LEKARZ: Czy ma Pani znane problemy w zakresie zdrowia kobiety?
Na przykład bardzo silne bóle lub nietypowo obfite krwawienia?
PACJENTKA: Cóż, często mam dolegliwości przed miesiączką.
Dostaję wahania nastroju, bóle głowy i czasami ból podbrzusza.
Samo krwawienie zwykle jest normalne, nie szczególnie obfite ani nietypowe.
Page 5 · 81–95 / 95
LEKARZ: Jak długo trwają dolegliwości?
I jakie leczenie dotychczas próbowała Pani zastosować?
PACJENTKA: Dolegliwości zwykle zaczynają się kilka dni przed miesiączką, około trzy do pięciu dni, a potem stopniowo ustępują wraz z początkiem krwawienia.
Na bóle głowy czasami biorę Voltaren.
Na wahania nastroju pomaga mi trochę ruch lub relaks, na przykład spacer lub joga.
Lekarz też doradził, żeby zadbać o odpowiednią ilość snu i zbilansowaną dietę.
Dodatkowo Jaz przyniosła mi pozytywne efekty.
LEKARZ: Czy kiedykolwiek była Pani w ciąży?
PACJENTKA: Nie.
LEKARZ: Czy ma Pani znane alergie lub nietolerancje, na przykład na pokarmy, leki, zwierzęta lub inne substancje?
PACJENTKA: Mam problemy ze szczypaniem os przez osy, i nie toleruję skorupiaków.
LEKARZ: Jak objawiają się Pani alergie?
PACJENTKA: Raz byłam w podróży i użądliła mnie osa.
Po tym dostałam wysypki na całym ciele i spuchły mi usta.
Poszłam wtedy na pogotowie i dostałam tam zastrzyk.
Odtąd zawsze noszę ze sobą EpiPen.
Również mam bóle żołądka, gdy jem skorupiaki.
LEKARZ: Czy Pani pali?
PACJENTKA: Nie palę.
LEKARZ: Czy pije Pani alkohol?
Jakiego typu?
Ile?
PACJENTKA: Tak, na przykład podczas uroczystości i imprez okazjonalnie piję alkohol – zwykle kieliszek wina lub piwo.
LEKARZ: Czy mogę zapytać, czy kiedykolwiek używała Pani narkotyków?
PACJENT: Od czasu do czasu na imprezach paliłem skręty.
LEKARZ: Jaki jest Pana zawód?
PACJENT: Studiuję informatykę i jestem teraz na ostatnim semestrze na Uniwersytecie Ludwika Maksymiliana w Monachium.
Jeśli wszystko pójdzie dobrze, za kilka miesięcy ukończę studia.
LEKARZ: Informatyka – to na pewno bardzo poszukiwany kierunek.
Z pewnością będzie Pan miał dobre perspektywy po studiach.
Jaki jest Pana stan cywilny?
PACJENT: Jestem w związku.
LEKARZ: Z kim Pan mieszka?
PACJENT: Mieszkam z moim chłopakiem.
LEKARZ: Czy w Pana rodzinie występują ważne choroby, na przykład u rodziców, rodzeństwa lub innych bliskich krewnych?
PACJENT: Mój ojciec miał operację serca w wieku 70 lat w szpitalu.
Zasadniczo przeszczepiono mu naczynie z prawej nogi, ponieważ krążenie przestało prawidłowo działać.
Moja matka nagle straciła prawe pole widzenia w wieku 63 lat.
Lekarze nie mogli znaleźć dokładnej przyczyny tego stanu.
Dodatkowo dziesięć lat temu zdiagnozowano u niej raka piersi po prawej stronie, który wtedy został usunięty chirurgicznie.
Od około roku ponownie otrzymuje chemioterapię.
LEKARZ: Czy ostatnio podróżował Pan?
PACJENT: Nie, ostatnio nie podróżowałem.
LEKARZ: Czy ma Pan zwierzęta domowe?
PACJENT: Nie mam zwierząt.
LEKARZ: Wyczerpaliśmy wywiad chorobowy.
Proszę powiedzieć: na ile poprawiły się Pana objawy?
PACJENT: Nie odczuwam już mdłości, a ból znacznie się zmniejszył.
LEKARZ: Dobrze to słyszeć. Czy ma Pan jakieś dodatkowe pytania?
PACJENT: Czy potrzebuję operacji?
LEKARZ: Na razie nie możemy tego stwierdzić na pewno.
Doznał Pan licznych urazów i teraz musimy wyjaśnić za pomocą zdjęć rentgenowskich, TK i USG, czy występują złamania kości lub urazy wewnętrzne.
Dopiero potem będziemy mogli zdecydować, czy konieczna jest operacja, czy też możemy leczyć urazy bez zabiegu chirurgicznego.
Teraz przeprowadzę badanie fizykalne, aby dokładniej ocenić Pana aktualny stan zdrowia.