Cholecystolithiasis wyjaśniona w praktyce: Artykuł omawia typowy ból w nadbrzuszu spowodowany kamicą pęcherzyka żółciowego, istotne czynniki ryzyka, rozpoznania różnicowe i kroki diagnostyczne. Porównano m.in. wrzód żołądka, ostre zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, gastroenteritis i zawał dolnej ściany serca. Idealne do FSP, egzaminu wiedzy, M3 i codziennej praktyki klinicznej.

Cholecystolithiasis

Główny objaw

Pacjenci zwykle zgłaszają nagły ból w nadbrzuszu trwający kilka godzin.
Przyjęcie NLPZ nie przyniosło znaczącej ulgi.
Objawy wystąpiły po tłustym posiłku, na przykład po śniadaniu.
Podobne epizody występowały w przeszłości, ale były mniej nasilone.

Rozpoznania różnicowe

Choroba	Typowe wskazówki / dodatkowe objawy	Istotna diagnostyka
Cholecystolithiasis	Tępy lub kolkowy ból w prawym nadbrzuszu, promieniowanie do prawego barku lub pleców, nudności, wymioty. Czynniki ryzyka: płeć żeńska, ciąża, wiek powyżej 40 lat, występowanie kamicy w rodzinie, otyłość, stosowanie antykoncepcji doustnej, cukrzyca.	USG jamy brzusznej, badania laboratoryjne w tym próby wątrobowe i lipaza, ewentualnie MRCP.
Wrzód żołądka	Ból w nadbrzuszu, często związany z posiłkiem, nudności, ewentualnie krwawe wymioty lub smoliste stolce. Czynniki ryzyka: spożywanie alkoholu, stosowanie NLPZ, brak leków ochronnych na żołądek.	Gastroskopia, test na H. pylori, badania laboratoryjne w tym Hb, OB i CRP.
Zapalenie trzustki	Ból pasa w nadbrzuszu promieniujący do pleców, ulga przy pochyleniu tułowia do przodu, zwłaszcza w pozycji siedzącej, nudności, wymioty, możliwa gorączka. Najczęstsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki to kamica żółciowa i nadmierne spożycie alkoholu.	Stężenie lipazy w surowicy, ewentualnie amylaza w surowicy, USG, tomografia komputerowa jamy brzusznej.
Zapalenie wątroby	Zmęczenie, nudności, ból w nadbrzuszu, żółtaczka, ciemny mocz, jasny stolec.	Enzymy wątrobowe (AST, ALT, bilirubina), USG. Wirusowe zapalenie wątroby A: anty-HAV IgM/IgG. Wirusowe zapalenie wątroby B: HBsAg, anty-HBc IgM, anty-HBs. Wirusowe zapalenie wątroby C: anty-HCV, ewentualnie HCV-RNA.
Gastroenteritis (wirusowe / bakteryjne / pasożytnicze)	Nagły początek biegunki, nudności, wymioty, kurczowe bóle brzucha, gorączka i parcie stolcowe. Spożycie podejrzanych potraw lub napojów, zachorowania innych osób w otoczeniu.	Badanie stolca w celu wykrycia patogenu, elektrolity, CRP.
Zawał dolnej ściany serca	Ból w nadbrzuszu lub w okolicy nadbrzusza, nudności, poty, duszność; atypowa prezentacja szczególnie u starszych pacjentów i kobiet. Czynniki ryzyka: wiek, otyłość, brak aktywności fizycznej, palenie, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hipercholesterolemia.	EKG, troponina, CK-MB, echokardiografia.