Ocena prawidłowego zdjęcia klatki piersiowej zaczyna się od pewnego rozpoznania anatomii. Zanim rozpoznane zostaną zmiany patologiczne, takie jak zapalenie płuc, odma opłucnowa czy wysięk opłucnowy, należy niezawodnie zidentyfikować główne struktury kostne, płucne i śródpiersia.
W tym wpisie znajdziesz dwa opatrzone adnotacjami zdjęcia radiologiczne klatki piersiowej (projekcja PA), które pozwolą Ci systematycznie poznać kluczowe struktury anatomiczne. Adnotacje służą wyłącznie do nauki anatomii i nie wskazują zmian patologicznych.
Cele nauki
Po przerobieniu tego wpisu powinieneś:
-
być w stanie pewnie rozpoznawać główne struktury anatomiczne na zdjęciu klatki piersiowej,
-
identyfikować punkty orientacyjne kostne,
-
przypisywać struktury sercowe i śródpiersiowe,
-
ocenić pola płucne i przeponę,
-
być w stanie wykonać systematyczne przeglądanie zdjęcia klatki piersiowej.
Systematyczna ocena zdjęcia klatki piersiowej (PA)
1. Sprawdź dane pacjenta
-
Pacjent i data badania
-
Znacznik boczny (R/L)
-
Projekcja (PA lub AP)
2. Oceń jakość obrazu
Rotacja
-
Wyrostki kolczyste powinny leżeć wyśrodkowane między przyśrodkowymi końcami obojczyków.
Wdech
-
Idealnie co najmniej 10 tylnych żeber powinno być widocznych powyżej prawej półkopuły przepony.
Naświetlenie
-
Kręgosłup piersiowy powinien być ledwie widoczny za sylwetką serca.
3. Kości i tkanki miękkie
Oceń:
-
obojczyki
-
żebra
-
łopatki
-
głowa kości ramiennej
-
kręgosłup
-
możliwe złamania lub zmiany osteolityczne
-
tkanki miękkie i skórę
4. Drogi oddechowe
Sprawdź:
-
tchawicę
-
wątrobię? (carina)
-
oskrzela główne
Szukaj przemieszczenia tchawicy lub zwężenia.
5. Śródpiersie i serce
Oceń:
-
sylwetkę serca
-
rozmiar serca
-
łuk aorty
-
śródpiersie
-
wnęki
6. Płuca
Porównaj obie strony pod kątem:
-
przeźroczystości
-
symetrii
-
pól płucnych
-
znamion naczyniowych
-
miąższu płucnego
Szukaj:
-
nacieków
-
okrągłych zacienień
-
niedodmy
-
odmy opłucnowej
-
obrzęku płuc
7. Opłucna
Oceń:
-
przestrzeń opłucnową
-
kąty żebrowo-przeponowe
-
możliwe wysięki opłucnowe
-
objawy odmy opłucnowej
8. Przepona
Sprawdź:
-
prawą i lewą półkopułę przepony
-
pęcherzyk żołądkowy
-
wolne powietrze pod przeponą
9. Ocena końcowa
Zawsze porównuj obie połowy klatki ze sobą, a następnie systematycznie podsumuj główne ustalenia.
Wskazówka
Najpierw naucz się prawidłowej anatomii. Dopiero gdy wszystkie ważne struktury są niezawodnie rozpoznawane, wykrywanie zmian patologicznych staje się znacznie łatwiejsze.
Jak liczyć żebra na zdjęciu klatki piersiowej?
Na zdjęciu PA części tylne żeber są łatwiejsze do policzenia, ponieważ biegną prawie poziomo. Przednie części żeber natomiast biegną skośnie w dół.
Pierwsze żebro służy jako punkt orientacyjny. Jest szersze i mocniej zakrzywione niż kolejne żebra i już po krótkim przebiegu tworzy wyraźną łukowatą linię. Stamtąd tylne części żeber liczy się systematycznie od czaszki ku dołowi. służy jako punkt orientacyjny. Jest szerszy i bardziej wygięty niż kolejne żebra i już po krótkim przebiegu tworzy wyraźną krzywiznę. Stamtąd tylne części żeber są systematycznie numerowane od strony czaszkowej do ogonowej.
Zwróć też uwagę, gdzie pierwsze i drugie żebro nachodzą na obojczyk.
