Wywiad anamnestyczny
- Powitanie i krótkie przedstawienie się
- Dane osobowe
- Aktualne dolegliwości
- Towarzyszące dolegliwości w klatce piersiowej
- Poprzednie epizody
- Dolegliwości po kołataniu serca
- Dalsze dolegliwości
- Choroby przewlekłe
- Operacje i pobyty szpitalne
- Leki
- Alergie i nietolerancje
- Wywiad społeczny
- Używki i narkotyki
- Wywiad rodzinny
- Podsumowanie i dalsze postępowanie
👨⚕️ Dzień dobry, nazywam się dr Schneider. Dziś jestem odpowiedzialny za państwa. Zanim zaczniemy: jak mogę się do pana zwracać?
👨 Dzień dobry. Nazywam się Thomas Berger.
👨⚕️ Panie Berger, najpierw chciałbym zadać kilka pytań dotyczących pana dolegliwości i stanu zdrowia. Czy to w porządku?
👨 Tak, oczywiście.
👨⚕️ Ile pan ma lat?
👨 Mam 60 lat.
👨⚕️ Ile pan mierzy i ile waży?
👨 Mam 1,78 m wzrostu i ważę około 82 kg.
👨⚕️ Czy pan mieszka sam, czy z kimś?
👨 Mieszkam z żoną.
👨⚕️ Kto jest pańskim lekarzem rodzinnym?
👨 Moim lekarzem rodzinnym jest dr Wagner. Niestety nie mam przy sobie numeru telefonu.
👨⚕️ Co pana dzisiaj do nas przyprowadziło?
👨 Od dzisiejszego rana mam silne kołatanie serca. Towarzyszyło temu uczucie ucisku w klatce piersiowej.
👨⚕️ Kiedy zaczęły się dolegliwości?
👨 Około pięć godzin temu.
👨⚕️ Czy kołatanie serca zaczęło się nagle czy stopniowo?
👨 Bardzo nagle. Serce z momentu na moment biło bardzo szybko.
👨⚕️ Co pan właśnie robił, gdy to się zaczęło?
👨 Siedziałem przy biurku i pracowałem na komputerze.
👨⚕️ Czy był pan aktywny fizycznie lub szczególnie zdenerwowany?
👨 Nie. Nie było żadnego szczególnego wyzwalacza.
👨⚕️ Czy rytm serca wydawał się raczej regularny czy nieregularny?
👨 Bardzo szybki, ale regularny. Było to jak szybkie stukanie.
👨⚕️ Czy mógł pan zmierzyć puls?
👨 Mój smartwatch wskazywał około 160 uderzeń na minutę.
👨⚕️ Czy kołatanie serca było nieprzerwanie od początku?
👨 Nie, nie przez cały czas. Czasami ustępowało, potem nagle znowu się pojawiało.
👨⚕️ Czy kołatanie całkowicie znikało w międzyczasie, czy tylko słabło?
👨 Słabło tylko. Czasami serce biło wolniej, ale krótko potem kołatanie zaczynało się na nowo.
👨⚕️ Jak się pan teraz czuje?
👨 Czuję się trochę słaby i mam lekkie zawroty głowy. Teraz moje serce wydaje się czuć nieco nietypowo wolno.
👨⚕️ Czy stracił pan przytomność?
👨 Nie. Po zakończeniu kołatania tylko przez krótki moment zrobiło mi się czarno przed oczami.
👨⚕️ Wspomniał pan o uczuciu ucisku w klatce piersiowej. Gdzie dokładnie pan to odczuwał?
👨 W środku klatki piersiowej.
👨⚕️ Czy może pan opisać to uczucie dokładniej?
👨 To był lekki ucisk podczas kołatania, nie prawdziwy silny ból.
👨⚕️ Jak silny był ucisk w skali od zera do dziesięciu?
👨 Około trzy na dziesięć.
👨⚕️ Czy ucisk promieniował do ramienia, pleców, szyi lub żuchwy?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy uczucie ucisku utrzymywało się przez cały czas?
👨 Nie, pojawiło się dopiero jakiś czas po kołataniu. Od kiedy kołatanie ustało, uczucie całkowicie zniknęło.
👨⚕️ Czy ucisk nasilał się przy wysiłku fizycznym, wdechu lub ruchu?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy miał pan duszność?
👨 Podczas kołatania miałem wrażenie, że nie mogę odetchnąć głęboko. Teraz mogę już normalnie oddychać.
👨⚕️ Czy miał pan nudności, wymioty lub zimny pot?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy wcześniej miał pan już podobne dolegliwości?
👨 Tak, w ostatnich miesiącach kilkakrotnie miałem nagłe kołatanie serca.
👨⚕️ Jak często to występowało do tej pory?
👨 Około cztery lub pięć razy.
👨⚕️ Jak długo trwały te epizody?
👨 Zwykle dziesięć do dwudziestu minut. Potem kołatanie ustępowało samo.
👨⚕️ Czy te epizody również zaczynały się i kończyły nagle?
👨 Tak, zawsze bardzo nagle.
👨⚕️ Czy rytm serca wówczas również wydawał się szybki i regularny?
👨 Tak, dokładnie tak jak dzisiaj, tylko nie tak długo.
👨⚕️ Czy były jakieś konkretne wyzwalacze?
👨 Nie. Zwykle byłem po prostu spokojny.
👨⚕️ Czy podejmował pan jakieś działania, aby zakończyć kołatanie?
👨 Raz głęboko wdepnąłem, wstrzymałem oddech i mocno się napiąłem. Chwilę potem kołatanie ustąpiło. Nie wiem jednak, czy to dzięki temu.
👨⚕️ Czy te dolegliwości były już kiedyś wyjaśniane przez lekarza?
👨 Nie. Ponieważ kołatanie zawsze samo ustępowało, do tej pory nie poszedłem do lekarza.
👨⚕️ Jak zwykle czuje się pan zaraz po takim epizodzie?
👨 Zwykle czuję się nagle bardzo osłabiony i trochę zawroty głowy.
👨⚕️ Czy mierzył pan kiedyś wtedy puls?
👨 Tak. Mój smartwatch raz wskazywał tylko około 40 uderzeń na minutę.
👨⚕️ Jak długo puls był tak wolny?
👨 Około kilka minut. Potem poczułem się znowu lepiej.
👨⚕️ Czy kiedykolwiek stracił pan przytomność wtedy?
👨 Nie, ale raz musiałem natychmiast usiąść, bo zrobiło mi się czarno przed oczami.
👨⚕️ Czy odczuwa pan zawroty głowy niezależnie od tych epizodów?
👨 Sporadycznie. Głównie rano przy wstawaniu.
👨⚕️ Czy w ostatnich miesiącach zauważył pan nadzwyczajną zmęczenie lub zmniejszoną wydolność?
👨 Tak, szybciej się męczę niż kiedyś. Przy wchodzeniu po schodach czasami muszę się krótko zatrzymać.
👨⚕️ Czy zauważył pan opuchnięte nogi?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy musi Pan w nocy wstawać z powodu duszności lub spać na kilku poduszkach?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy miał Pan ostatnio gorączkę, kaszel lub infekcję?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy zauważył Pan drżenie, silne pocenie się, biegunkę lub niezamierzoną utratę masy ciała?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy ma Pan jakieś znane choroby?
👨 Nie, dotychczas byłem właściwie zawsze zdrowy.
👨⚕️ Czy kiedykolwiek stwierdzono u Pana nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, chorobę tarczycy lub chorobę serca?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy u Pana znana jest już arytmia serca?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy był Pan kiedyś operowany?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy wcześniej był Pan już hospitalizowany?
👨 Tylko raz wiele lat temu z powodu urazu sportowego.
👨⚕️ Czy regularnie przyjmuje Pan leki?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy dziś przyjął Pan coś na dolegliwości?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy przyjmuje Pan suplementy diety lub preparaty ziołowe?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy ma Pan alergie lub czy jakieś leki Panu nie służą?
👨 Nie, o ile mi wiadomo nie.
👨⚕️ Czym Pan się zajmuje zawodowo?
👨 Pracuję jako księgowy.
👨⚕️ Czy samodzielnie radzi sobie Pan w codziennym życiu?
👨 Tak, bez problemów.
👨⚕️ Czy uprawia Pan regularnie sport?
👨 Chodzę na spacery dwa–trzy razy w tygodniu. Poza tym nie uprawiam sportu.
👨⚕️ Czy pali Pan papierosy?
👨 Nie, nigdy nie paliłem.
👨⚕️ Czy pije Pan alkohol?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy zażywa Pan narkotyki lub środki pobudzające?
👨 Nie.
👨⚕️ Czy pije Pan dużo kawy lub napojów energetycznych?
👨 Rano piję filiżankę kawy. Napoje energetyczne piję sporadycznie.
👨⚕️ Czy w pańskiej rodzinie występują choroby układu sercowo-naczyniowego?
👨 Mój ojciec miał zawał serca w wieku 72 lat.
👨⚕️ Czy w pańskiej rodzinie znane są arytmie lub rozrusznik serca?
👨 Moja matka w starszym wieku dostała rozrusznik serca. Dlaczego dokładnie, nie wiem.
👨⚕️ Czy w pańskiej rodzinie zdarzały się nagłe zgony w młodszym wieku?
👨 Nie.
👨⚕️ Panie Berger, podsumuję krótko: około pięciu godzin temu nagle wystąpiło u Pana bardzo szybkie, regularne bicie serca. Wtedy pojawił się lekki ucisk w klatce piersiowej. Tachykardia ustąpiła samoistnie tuż przed badaniem. Potem zauważył Pan powolne bicie serca, osłabienie i zawroty głowy. Podobne, lecz krótsze epizody występowały już wielokrotnie. Czy tak to się zgadza?
👨 Tak, dokładnie.
👨⚕️ Pana dolegliwości przemawiają za napadową arytmią serca. Po ustaniu tachykardii serce wydaje się przejściowo bić wyraźnie wolniej. Aby ustalić dokładną przyczynę, musimy zbadać i monitorować rytm serca.
Teraz zmierzymy Panu ciśnienie, puls i saturację oraz natychmiast zapisujemy EKG. Dodatkowo pobierzemy krew i zbadamy między innymi elektrolity, hormony tarczycy i dla bezpieczeństwa także enzymy sercowe. Następnie będziemy ciągłe monitorować rytm serca. Konieczne są także echo serca i ewentualnie długoterminowe EKG albo dalsze badania kardiologiczne.
Badanie
Parametry życiowe
| Parametr | Wynik |
|---|---|
| Ciśnienie krwi | 130/76 mmHg |
| Puls | 155/min, regularny |
| Częstość oddechów | 17/min |
| Saturacja tlenu | 98 % w powietrzu atmosferycznym |
| Temperatura ciała | 36,6 °C |
| Glukoza we krwi | 120 mg/dl |
| GCS | 15 punktów |
Badanie fizykalne
Stan ogólny:
60-letni pacjent w nieznacznie obniżonym stanie ogólnym i prawidłowej kondycji odżywczej. Przytomny, całkowicie zorientowany i współpracujący. Z powodu tachykardii wydaje się nieco niespokojny. Brak sinicy, brak duszności spoczynkowej.
Układ sercowo-naczyniowy:
Akcja serca przyspieszona i regularna około 155/min. Tony serca czyste, brak patologicznych szmerów. Tętna obwodowe wyczuwalne po obu stronach. Czas wypełnienia kapilar poniżej dwóch sekund. Brak zastoju żył szyjnych i brak obrzęków obwodowych.
Płuca:
Obustronnie szmer pęcherzykowy. Brak trzeszczeń, świstów ani innych dodatkowych odgłosów. Wentylacja symetryczna.
Klatka piersiowa:
Klatka piersiowa symetryczna. Brak bólu przy ucisku lub opukiwaniu. Opisywanego uczucia ucisku nie da się odtworzyć przy palpacji.
Brzuch:
Ściana brzucha miękka. Brak bolesności przy ucisku, brak oporu obronnego. Perystaltyka prawidłowa. Wątroba i śledziona niepowiększone wyczuwalnie.
Krótki status neurologiczny:
Źrenice izokoryczne i reagujące na światło. Brak porażenia twarzy, brak zaburzeń mowy i brak ogniskowych deficytów neurologicznych. Siła i czucie symetryczne. Pacjent obecnie nie jest nieprzytomny, zgłasza jednak lekkie zawroty głowy.
Ocena sytuacji krążeniowej:
Regularna tachykardia przy stabilnym ciśnieniu krwi. Obecnie brak klinicznych objawów niestabilności hemodynamicznej lub ostrej niewydolności serca.
EKG
Podsumowanie
Początkowo stwierdzono regularną tachykardię z wąskimi zespołami QRS o częstości 155/min, z wąskimi zespołami QRS i niewyraźnymi załamkami P, zgodną z AVNRT. Tachykardia uległa spontanicznemu zakończeniu. Obecnie występuje rytm zatokowy regularny z częstością 75/min.
Wyniki laboratoryjne
| Parametry laboratoryjne | Wynik | Zakres referencyjny |
|---|---|---|
| Hemoglobina | 14,6 g/dl | 13,5–17,5 g/dl |
| Leukocyty | 7,8 /nl | 4,0–10,0 /nl |
| Płytki krwi | 248 /nl | 150–400 /nl |
| Sód | 139 mmol/l | 136–145 mmol/l |
| Potas | 4,1 mmol/l | 3,5–5,1 mmol/l |
| Wapń, całkowity | 2,34 mmol/l | 2,15–2,55 mmol/l |
| Magnez | 0,84 mmol/l | 0,70–1,05 mmol/l |
| Kreatynina | 0,91 mg/dl | 0,67–1,17 mg/dl |
| eGFR | 92 ml/min/1,73 m² | > 60 ml/min/1,73 m² |
| Glukoza | 108 mg/dl | 70–140 mg/dl |
| CRP | 1,8 mg/l | < 5,0 mg/l |
| TSH | 1,62 mIU/l | 0,27–4,20 mIU/l |
| fT4 | 1,18 ng/dl | 0,93–1,70 ng/dl |
| hs-Troponina T przy przyjęciu | 7 ng/l | < 14 ng/l |
| hs-Troponina T po 1 godzinie | 8 ng/l | < 14 ng/l |
Dalsze postępowanie
Pacjent zostaje przyjęty na nasz oddział monitorowania z powodu kilkugodzinnej objawowej częstoskurczu wąskokompleksowego. Ponieważ częstoskurcz ustąpił samoistnie i obecnie występuje stabilny rytm zatokowy, nie ma potrzeby pilnego leczenia adenozyną.
Planowane są:
- ciągły monitoring EKG
- regularne kontrolowanie ciśnienia krwi, pulsu i dolegliwości
- ponowne 12-odprowadzeniowe EKG w rytmie zatokowym
- seryjne kontrole hs-troponiny z powodu przejściowego ucisku w klatce piersiowej
- kontrola morfologii krwi, elektrolitów, parametrów nerkowych i tarczycy
- echokardiografia przezklatkowa, jeśli dostępna na miejscu
Wydłużony odstęp RR około 1,2 sekundy po częstoskurczu sam w sobie nie jest patologiczny i nie wymaga specyficznego leczenia.
W przypadku nawracającego hemodynamicznie stabilnego, regularnego częstoskurczu wąskokompleksowego najpierw wykonuje się zmodyfikowany manewr Valsalvy. Jeśli to nieskuteczne, można podać adenozynę pod stałą kontrolą EKG. Przy niestabilności krążeniowej konieczna jest natychmiastowa zsynchronizowana kardiowersja elektryczna.
Ponieważ nasz szpital nie dysponuje oddziałem kardiologicznym ani elektrofizjologicznym, przeprowadzana jest konsultacja telefoniczna z ośrodkiem kardiologicznym. Przy stabilnym przebiegu i prawidłowych badaniach kontrolnych pacjent może zostać wypisany z planowaną pilną kontrolą ambulatoryjną u kardiologa. Tam powinny zostać wykonane długoterminowe EKG i echokardiografia. Ze względu na powtarzające się epizody objawowe należy również omówić badanie elektrofizjologiczne z możliwością ablacji cewnikowej.
W przypadku ponownego wystąpienia tachykardii, bólu w klatce piersiowej, duszności, zawrotów głowy lub utraty przytomności pacjent musi niezwłocznie zgłosić się ponownie na ostry dyżur.



