Υπογλυκαιμία

ΔΜΣ

Υπολογισμός του Δείκτη Μάζας Σώματος
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος είναι μέτρο της σχέσης βάρους σώματος προς το ύψος. Υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος σε κιλά με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα. Με βάρος σώματος 73 kg και ύψος 1,78 m προκύπτει ΔΜΣ περίπου 23, που εμπίπτει στο εύρος του φυσιολογικού βάρους.

Ασθενία

Ασθενία (έλλειψη δύναμης και ενέργειας)
Σύντομη περιγραφή: Η ασθενία αναφέρεται σε έντονη γενική αδυναμία και μειωμένη σωματική ή ψυχική αντοχή.

Μείωση οράσεως

Μείωση οράσεως (μειωμένη όραση)
Σύντομη περιγραφή: Η μείωση οράσεως σημαίνει υποκειμενικά αντιληπτή μείωση της οξύτητας ή περιορισμό του οπτικού πεδίου.
Πιθανές συσχετίσεις: Οι αιφνίδιες αλλαγές στην οξύτητα μπορούν να οφείλονται σε πολλές αιτίες, συμπεριλαμβανομένων μεταβολικών διαταραχών, μικρο- ή μακροαγγειακών οφθαλμικών προβλημάτων καθώς και διαθλαστικών ή νευρολογικών επεισοδίων. Σε ασθενή με διαβήτη και αιφνίδια, βραχύχρονη μείωση όρασης τίθενται τόσο παροδικές διαταραχές (π.χ. στο πλαίσιο υπογλυκαιμίας) όσο και διαβητικές οφθαλμικές αιτίες και πρέπει να διερευνηθούν κλινικά.

Παραισθησίες

Οι παραισθησίες είναι δυσαισθησίες όπως μυρμήγκιασμα, «τρέξιμο μυρμηγκιών» ή κάψιμο στο δέρμα που εμφανίζονται χωρίς εξωτερικό ερέθισμα.

Υπεριδρωσία

Υπεριδρωσία
Σύντομη περιγραφή: Υπερβολική εφίδρωση που μπορεί να είναι τοπική ή γενικευμένη.
Μηχανισμός: Ο ιδρώτας ελέγχεται κυρίως από το συμπαθητικό νευρικό σύστημα· οι ιδρωτοποιοί αδένες ανταποκρίνονται μέσω χολινεργικών (ακετυλοχολινεργών) εκφορτίσεων του συμπαθητικού, όχι κυρίως μέσω αδρενεργικών υποδοχέων.

σωματική κόπωση

Σωματική κόπωση και κίνδυνος υπογλυκαιμίας
Κύριο σημείο: Η μυϊκή εργασία αυξάνει την κατανάλωση γλυκόζης, γεγονός που μπορεί να μειώσει το επίπεδο σακχάρου στο αίμα.
Επιπλέον παράγοντες: Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν υπάρχει παράλληλη δράση ινσουλίνης (π.χ. μετά την ένεση ινσουλίνης), διότι παραμένει αυξημένη η πρόσληψη γλυκόζης στους μύες. Επίσης ανεπαρκής αντίρροπη ρύθμιση από ορμόνες όπως η γλυκαγόνη ή η αδρεναλίνη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο συμπτωματικής υπογλυκαιμίας.

Τρόμος

Τρόμος
Ορισμός: Ο τρόμος είναι ακούσιος, ρυθμικός μυϊκός σπασμός που εκδηλώνεται ως τρέμουλο.

Παραλύσεις

Παραλύσεις
Επεξήγηση όρου: Οι πάρεσεις περιγράφουν μερική ή ατελή μυϊκή αδυναμία ή μερική παράλυση μιας ομάδας μυών.

Πληγίες

Πληγίες

Μια πληγία αποτελεί πλήρη απώλεια της κινητικής λειτουργίας σε μία ή περισσότερες περιοχές του σώματος, π.χ. ως ημιπληγία ή παραπληγία. Χαρακτηριστικό είναι η πλήρης έλλειψη εκούσιων κινήσεων στους επηρεασμένους μύες.

Αϋπνία

Αϋπνία

Η αϋπνία περιγράφει παρατεινόμενες δυσκολίες στην αρχική ή διακοπτόμενη έλευση του ύπνου ή μη αποκαταστατικό ύπνο. Μπορεί να ενταθεί παροδικά από στρεσογόνα γεγονότα ζωής.

Δυσκοιλιότητα

Δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα περιγράφει παρατεινόμενη ή επαναλαμβανόμενη δυσχερή αφόδευση, συχνά με σπάνιες και σκληρές κενώσεις καθώς και αίσθημα ανεπαρκούς κένωσης.

Διαβήτης mellitus

Διαβήτης mellitus

Σύντομη περιγραφή: Ο διαβήτης mellitus περιλαμβάνει μεταβολικές διαταραχές που χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο σακχάρου στο αίμα. Ο τύπος 1 βασίζεται σε αυτοάνοση καταστροφή των β‑κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη με αποτέλεσμα απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης· ο τύπος 2 προκύπτει κυρίως από ινσουλινοαντοχή σε συνδυασμό με διαταραγμένη έκκριση ινσουλίνης. Ο διαβήτης κύησης είναι παροδική μορφή αυξημένων επιπέδων γλυκόζης που εμφανίζεται κατά την εγκυμοσύνη.

εντριβικές περιοχές

Εντριβικές περιοχές

Ως εντριβικές περιοχές χαρακτηρίζονται σημεία του δέρματος όπου δύο επιφάνειες δέρματος έρχονται σε επαφή ή τρίβονται μεταξύ τους (π.χ. μασχάλες, βουβωνικές πτυχές, υπομαστικοί πτυχές, πτυχές μεταξύ δακτύλων ποδιών). Αυτές οι περιοχές έχουν τάση για αυξημένη υγρασία και μηχανική καταπόνηση με επιρροή σε ερεθισμούς και δευτερογενείς λοιμώξεις, π.χ. από ζυμομύκητες.

Παλμοί

Παλμοί (αισθήματα παλμών)

Οι παλμοί είναι η υποκειμενική αίσθηση των καρδιακών συσπάσεων, συχνά ως ταχυκαρδία, παλμός που «χάνει» ή σταματάει. Συχνά σχετίζονται με αβλαβείς αρρυθμίες όπως υπερκοιλιακές ή κοιλιακές εξωσυστολίες· το άγχος και το στρες μπορεί επίσης να προκαλέσουν αυτές τις αισθήσεις. Στόχος της διερεύνησης είναι ο αποκλεισμός επικίνδυνων καρδιακών νόσων.

Μακροχρόνια ΗΚΓ

Μακροχρόνιο ΗΚΓ

Το μακροχρόνιο ΗΚΓ είναι εξωτερική, συνεχής καταγραφή ηλεκτροκαρδιογραφήματος συνήθως για 24–72 ώρες, με την οποία ανιχνεύονται βραχυχρόνιες ή διαλείπουσες αρρυθμίες. Τυπικές ενδείξεις είναι η διερεύνηση παλμών, συγκοπών ή ζάλης καθώς και η ανίχνευση παροξυσμικών αρρυθμιών (π.χ. κολπική μαρμαρυγή).

Υπερχοληστερολαιμία

Υπερχοληστερολαιμία

Υπερχοληστερολαιμία αναφέρεται σε αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η LDL‑χοληστερόλη, καθώς αυξημένες τιμές σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο αθηροσκληρωτικών αγγειακών νοσημάτων.

Άκρος ποδός (αστράγαλος)

Ανατομία του άνω αστραγάλου

Ο άνω αστράγαλος αποτελείται από τρία κεντρικά οστά: την κνήμη (Tibia), την περόνη (Fibula) και το αστράγαλο (Talus). Ο Talus σχηματίζει τη σύνδεση μεταξύ της κνήμης και του ποδιού και αρθρώνεται με την Tibia και την Fibula, που εξασφαλίζουν τη μεταφορά βάρους από τον μηρό στο πόδι.

Φλεβίτιδα

Φλεβίτιδα – σύντομη περιγραφή

Ορισμός και συμπτώματα: Η φλεβίτιδα είναι η φλεγμονή μιας επιφανειακής φλέβας, που αναγνωρίζεται από πόνο, ερυθρότητα, τοπική υπερθέρμανση και συχνά ψηλαφητή σκληρία σε μορφή «σχοινιού» κατά μήκος της φλέβας.

Αιτίες: Συχνές αιτίες είναι τοπικοί τραυματισμοί της φλέβας, βακτηριακές λοιμώξεις ή ιατρογενείς επεμβάσεις όπως περιφερικοί φλεβικοί καθετήρες· ακόμη και τσίμπημα εντόμου μπορεί να ευνοήσει τοπική φλεγμονώδη αντίδραση.

Θεραπεία και επιπλοκές: Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα και περιλαμβάνει συνήθως συμπτωματικά μέτρα (άνεση, ανύψωση του άκρου, τοπικά αντιφλεγμονώδη μέτρα, παυσίπονη θεραπεία). Σε αποδεδειγμένη βακτηριακή λοίμωξη μπορεί να απαιτηθεί συστηματική αντιβιοτική θεραπεία. Δυνατές επιπλοκές είναι η εξάπλωση σε εν τω βάθει φλέβες με θρομβοφλεβίτιδα καθώς και συστηματική λοίμωξη.

Οστεοσύνθεση με βίδες

Οστεοσύνθεση με βίδες – Επισκόπηση

Ορισμός: Η οστεοσύνθεση με βίδες είναι χειρουργική μέθοδος για τη θεραπεία καταγμάτων, όπου τμήματα της κατάγματος σταθεροποιούνται με μία ή περισσότερες οστεοβίδες και διατηρούνται στην ανατομική θέση.

Ένδειξη και διαδικασία: Χρησιμοποιείται όταν απαιτείται σταθερή εσωτερική σύσφιξη για να επιτευχθεί επούλωση και πρώιμη κινητοποίηση. Οι βίδες μπορούν να τοποθετηθούν συμπιεστικά για να εξασφαλίσουν τις επαφές μεταξύ των οστών. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα εμφυτεύματα αφαιρούνται μετά την ολοκλήρωση της οστικής επούλωσης.

Πιθανές συνέπειες: Στις σημαντικές επιπλοκές περιλαμβάνονται η λοίμωξη, η μη πλήρης οστική επούλωση και μακροπρόθεσμα μετατραυματική αρθρίτιδα, ειδικά μετά από συμμετοχή της άρθρωσης.

Οστεοαρθρίτιδα

Οστεοαρθρίτιδα του αστραγάλου – Σύντομη περιγραφή

Κλινική εικόνα: Η αρθρίτιδα (οστεοαρθρίτιδα) είναι μια εκφυλιστική διεργασία της άρθρωσης· στο ανώτερο σπασγγλικό άρθρο (Sprunggelenk) συχνά αποτελεί συνέπεια προηγούμενων καταγμάτων ή ρήξεων συνδέσμων· σπανιότερα εμφανίζεται πρωτοπαθώς.

Κλινική εικόνα: Τυπικά χαρακτηριστικά είναι ο πόνος που εξαρτάται από φορτίο, το οίδημα, ο περιορισμός της κινητικότητας και η δυσκαμψία της άρθρωσης.

Θεραπευτικές αρχές: Αρχικά επιδιώκονται συντηρητικά μέτρα, π.χ. αναλγητική θεραπεία, στοχευμένη φυσικοθεραπεία, ορθοπεδικά βοηθήματα και, εφόσον χρειαστεί, μείωση βάρους. Σε προχωρημένα στάδια εξετάζονται χειρουργικές επιλογές όπως σύσφιξη (αρθρόδεση) ή ενδοπρόθεση.

Κολπική καισαρική τομή (Sectio caesarea)

Κολπική καισαρική τομή (Sectio caesarea)

Ορισμός: Χειρουργικός τοκετός κατά τον οποίο το παιδί εξάγεται μέσω τομής στον κοιλιακό τοίχο και στην μήτρα.

Ενδείξεις: Χρησιμοποιείται όταν ο κολπικός τοκετός δεν είναι εφικτός ή είναι επικίνδυνος (π.χ. σε μαιευτικές επιπλοκές ή σε εμβρυϊκούς παράγοντες κινδύνου).

Αναισθησία και πορεία: Συχνά η επέμβαση γίνεται υπό περιφερική αναισθησία (ραχιαία ή επισκληρίδιο), σπανιότερα υπό γενική αναισθησία. Η επέμβαση περιλαμβάνει διακοιλιακή πρόσβαση και τομή στο μητρικό σώμα, ακολουθούμενη από την εξαγωγή και την σύγκλειση του τραύματος.

Κίνδυνοι: Πιθανές επιπλοκές είναι απώλεια αίματος, λοιμώξεις, τραυματισμοί γειτονικών οργάνων καθώς και μακροπρόθεσμες συνέπειες όπως συμφύσεις και επιπτώσεις σε μελλοντικές κυήσεις.

Μακροσωμία

Μακροσωμία

Ορισμός: Ο όρος περιγράφει σημαντικά αυξημένο εμβρυϊκό βάρος γέννησης· στην κλινική πρακτική η μακροσωμία συχνά ορίζεται με βάρος γέννησης περίπου πάνω από 4000 g (μερικές φορές πάνω από 4500 g).

Αιτίες: Η συχνότερη συσχέτιση είναι με διαταραχή του μητρικού μεταβολισμού της γλυκόζης (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης). Άλλοι παράγοντες είναι γενετική προδιάθεση, προγεννητική υπερσίτιση και μεγαλύτερο ύψος της μητέρας.

Κλινική σημασία: Η μακροσωμία μπορεί να δυσχεράνει τον τοκετό και να αυξήσει τον κίνδυνο για δυστοκία ώμων, τραυματισμούς κατά τη γέννα και καισαρική τομή· νεογνικά υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μεταβολικών διαταραχών.

Μεταεμμηνοπαυσιακή περίοδος

Μεταεμμηνοπαυσιακή περίοδος

Ορισμός: Φάση ζωής που αρχίζει όταν παρέλθουν 12 μήνες από τον τελευταίο εμμηνορροϊκό κύκλο και οι ωοθηκικές κύκλοι έχουν σταθερά διακοπεί.

Κλινικά χαρακτηριστικά: Τυπικά ενοχλήματα σε αυτή τη φάση είναι τα αγγειοκινητικά συμπτώματα (π.χ. εξάψεις), αλλαγές στους βλεννογόνους του ουρογεννητικού με ξηρότητα και πιθανή δυσπαρευνία, καθώς και αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης και καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Πορεία: Η ένταση των συμπτωμάτων ποικίλλει ατομικά· ορισμένα ενοχλήματα μειώνονται με τον χρόνο, ενώ άλλες μακροχρόνιες συνέπειες ενδέχεται να απαιτήσουν στοχευμένο προληπτικό ή θεραπευτικό έλεγχο.

Ατορβαστατίνη (Atorvastatin)

Ομάδα
Η Atorvastatin ανήκει στην ομάδα των στατινών (αναστολείς της HMG‑CoA ρεντουκτάσης).

Μηχανισμός δράσης
Αναστέλλει το ένζυμο HMG‑CoA ρεντουκτάση στο ήπαρ, μειώνοντας έτσι την ενδογενή σύνθεση χοληστερόλης και κυρίως το LDL‑χοληστερόλη.

Ενδείξεις
Οι στατίνες χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των διαταραχών του λιπιδαιμικού προφίλ και για τη μείωση του κινδύνου αθηροθρομβωτικών επεισοδίων, τόσο στην πρωτογενή όσο και στη δευτερογενή πρόληψη.

Σημαντικοί κίνδυνοι και υποδείξεις
Αναφορές περιλαμβάνουν μυαλγίες έως την σπάνια ραβδομυόλυση καθώς και αυξήσεις των ηπατικών ενζύμων. Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα (π.χ. μέσω CYP3A4) μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών και πρέπει να ελέγχονται.

Δικλοφενάκη (Diclofenac)

Ομάδα
Η Diclofenac είναι ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ) που χρησιμοποιείται για συμπτωματική αντιμετώπιση του πόνου και των φλεγμονών.

Μηχανισμός δράσης
Μειώνει την παραγωγή προφλεγμονωδών προσταγλανδινών μέσω της αναστολής των ενζύμων κυκλοοξυγενάσης (COX).

Ενδείξεις
Η Diclofenac χρησιμοποιείται για βραχυχρόνια ανακούφιση από επώδυνες καταστάσεις φλεγμονώδους ή μη φλεγμονώδους αιτιολογίας και για τη θεραπεία ρευματικών ενοχλήσεων.

Σημαντικοί κίνδυνοι και υποδείξεις
Σημαντικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν γαστρεντερικές επιπλοκές (π.χ. έλκη και αιμορραγίες), καρδιαγγειακά ανεπιθύμητα συμβάματα κατά την παρατεταμένη χρήση, διαταραχές της νεφρικής λειτουργίας και αλλεργικές αντιδράσεις. Προσοχή απαιτείται σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας ή καρδιαγγειακών παθήσεων.

Κλοτριμαζόλη (Clotrimazol)

Κλοτριμαζόλη — τοπικό αντιμυκητιασικό

Ομάδα: Αζωλοειδές αντιμυκητιασικό για εξωτερική χρήση.
Δράση: Αναστέλλει τη σύνθεση της μεμβράνης των μυκήτων μέσω μπλοκαρίσματος βημάτων σύνθεσης εργοστερόλης, με αποτέλεσμα μύκητοστατικές ή σε υψηλότερες συγκεντρώσεις μυκητοκτόνες επιδράσεις έναντι δερματοφυτών και ζυμών.
Εφαρμογή: Τοπικά για τη θεραπεία επιφανειακών μυκητιασικών λοιμώξεων του δέρματος και των βλεννογόνων, π.χ. ποδοδερματίτιδα (πόδι του αθλητή) ή τοπικές λοιμώξεις Candida.
Σημαντικοί κίνδυνοι: Κυρίως τοπικές αντιδράσεις όπως ερύθημα, καύσος ή κνησμός· σπάνια μπορεί να εμφανιστεί εξ επαφής δερματίτιδα ή υπερευαισθησία. Συσστηματικές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες με τη συνήθη εξωτερική χρήση.

ουρτικαρίου

ουρτικαρίου — σχέση με την ουρτικάρια (κνίδωση)

Επεξήγηση όρου: «Ουρτικαρίου» περιγράφει κάτι που σχετίζεται με την ουρτικάρια, δηλαδή με παροδικές θηλώδεις διόγκωσεις (κνίδωση).
Κλινικά χαρακτηριστικά: Η ουρτικάρια εκδηλώνεται με κνησμώδεις, μαλακές, συχνά αναστρέψιμες θηλώδεις εξογκώσεις στο δέρμα· μπορεί να είναι οξεία ή χρόνια και μερικές φορές συνοδεύεται από αγγειοοίδημα.
Αιτίες και σημασία: Οι αιτιολογίες είναι ποικίλες και περιλαμβάνουν φάρμακα, τρόφιμα, τσιμπήματα εντόμων, λοιμώξεις ή φυσικούς ερεθιστικούς παράγοντες. Εάν εμπλέκονται αναπνευστικοί δρόμοι ή συστηματικά συμπτώματα, απαιτείται ιατρική παρέμβαση.

Αγγειοοίδημα

Αγγειοοίδημα — βαθιά, τοπικά περιορισμένο οίδημα ιστών

Ορισμός: Στο αγγειοοίδημα προκαλούνται ανώδυνες διόγκωσες των βαθύτερων στοιβάδων του δέρματος και των βλεννογόνων λόγω αυξημένης διαπερατότητας των αγγείων.
Τυπικές εντοπίσεις: Κυρίως χείλη, γλώσσα, πρόσωπο και βλεννογόνοι του φάρυγγα ή του λάρυγγα· ιδιαίτερα η συμμετοχή του λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των αεροφόρων οδών.
Αιτίες και σημασία: Αιτίες είναι αλλεργικές (IgE‑μεσολαβούμενες) αντιδράσεις, φαρμακευτικά αίτια (π.χ. βραδυκινίνη‑μεσολαβούμενες αντιδράσεις όπως από ACE‑αναστολείς), κληρονομικές διαταραχές του C1‑ελαστογονικού παράγοντα ή λοιμώξεις. Η προσβολή των ανώτερων αεροφόρων οδών είναι δυνητικά απειλητική για τη ζωή.

Τσιμπήματα σφηκών

Τσιμπήματα σφηκών — ιατρική σημασία του επεισοδίου τσιμπήματος

Κλινική εικόνα: Ένα τσίμπημα σφήκας προκαλεί τυπικά τοπικό πόνο, ερύθημα και οίδημα στο σημείο του τσιμπήματος. Σε ευαισθητοποιημένα άτομα μπορεί να προκληθούν επίσης συστηματικές αλλεργικές αντιδράσεις.
Αλλεργικοί κίνδυνοι: Σε IgE‑μεσολαβούμενη ευαισθητοποίηση ένα τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει γενικευμένες δερματικές αντιδράσεις, αγγειοοιδήματα ή αναφυλακτική αντίδραση. Σοβαρές συστηματικές αντιδράσεις απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Θεραπευτικά/προληπτικά: Σε επιβεβαιωμένη αλλεργία σε σφήκες μπορεί, σε κατάλληλες περιπτώσεις, να εφαρμοστεί ειδική ανοσοθεραπεία (υποαλλεργικοποίηση)· η διερεύνηση γίνεται με αλλεργιολογικό έλεγχο.

Υποαλλεργικοποίηση (Hyposensibilisierung)

Η υποαλλεργικοποίηση (ειδική ανοσοθεραπεία) είναι μια θεραπεία κατά την οποία χορηγείται επανειλημμένα ένα συγκεκριμένο αλλεργιογόνο ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να εξοικειωθεί και να μετριαστούν μακροπρόθεσμα τα αλλεργικά συμπτώματα.

Πακέτα‑έτη (Packungsjahre)

Υπολογισμός των πακέτων‑ετών

Τα πακέτα‑έτη αποδίδουν την σωρευτική έκθεση στον καπνό. Υπολογίζονται ως: (Αριθμός τσιγάρων που καπνίζονται καθημερινά ÷ 20) × Αριθμός ετών καπνίσματος. Αυτό το μέτρο χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του μακροπρόθεσμου κινδύνου για νοσήματα συνδεόμενα με τον καπνό.

Υπάλληλος επεξεργασίας υποθέσεων (Sachbearbeiterin)

Υπάλληλος επεξεργασίας υποθέσεων – Περιγραφή καθηκόντων

Οι υπάλληλοι επεξεργασίας υποθέσεων αναλαμβάνουν διοικητικές και οργανωτικές εργασίες. Αυτές περιλαμβάνουν τήρηση φακέλων, επεξεργασία αιτήσεων και αλληλογραφίας, σύνταξη αποφάσεων καθώς και επικοινωνία με πολίτες και εσωτερικές υπηρεσίες. Σε υπηρεσίες όπως το τμήμα κατοικιών ο ρόλος συχνά περιλαμβάνει διοικητικές αποφάσεις και συντονιστικές αρμοδιότητες.

Καταναγκαστική διαταραχή (Ζ.Δ.)

Καταναγκαστική διαταραχή (OCD)

Κλινική εικόνα

Στην καταναγκαστική διαταραχή εμφανίζονται επαναλαμβανόμενες, ενοχλητικές σκέψεις ή σωματικές παρορμήσεις καθώς και επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ή νοητικές πράξεις που ο πάσχων εκτελεί για να μειώσει το άγχος ή την δυσφορία.

Θεραπευτικές προσεγγίσεις

Η προτιμώμενη ψυχοθεραπεία είναι η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, ιδιαίτερα η έκθεση με αναστολή της αντίδρασης. Συμπληρωματικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης. Συνοδευτικά δερματολογικά μέτρα είναι σημαντικά σε επιβαρυντικές δερματικές αλλοιώσεις όπως το έκζεμα των χεριών.

Έκζεμα των χεριών (Handekzem)

Ορισμός:
Το έκζεμα των χεριών αναφέρεται σε φλεγμονώδεις αλλοιώσεις του δέρματος των χεριών που εμφανίζονται ως ερύθημα, λέπτυνση ή απολέπιση, φυσαλίδες, ξηρότητα και έντονος κνησμός ή καύσος.
Αιτίες και τύποι:
Τα εκζέματα των χεριών μπορούν να έχουν διάφορες αιτίες: ερεθιστική εξ επαφής δερματίτιδα από επαναλαμβανόμενη επαφή με νερό ή ερεθιστικές ουσίες, αλλεργική εξ επαφής δερματίτιδα από ευαισθητοποιητικές ουσίες, ατοπικό έκζεμα ως έκφραση ατοπικής προδιάθεσης ή υπερκερατωσικές μορφές. Ο επαγγελματικός παράγοντας έκθεσης και οι διαταραχές του δερματικού φραγμού παίζουν σημαντικό ρόλο.
Κλινική εικόνα:
Ανάλογα με την αιτία οι ευρήματα ποικίλλουν από οξείες φυσαλίδες και υγρόρροι περιοχές έως χρόνια πάχυνση και σκάσιμο του δέρματος. Τα χέρια υπόκεινται σε ιδιαίτερο στρες λόγω μηχανικής καταπόνησης και υγρής εργασίας.
Θεραπεία και πρόληψη:
Βασική προσέγγιση είναι η αποφυγή ή μείωση των εκλυτικών παραγόντων και ο συνεπής δερματικός προστατευτικός έλεγχος (προστατευτικά γάντια, προϊόντα φροντίδας του δέρματος). Η τακτική χρήση επανορθωτικών ενυδατικών παραγόντων είναι κεντρική· σε φλεγμονώδεις εξάρσεις χρησιμοποιούνται τοπικά αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Σε υποψία αλλεργίας πρέπει να γίνει στοχευμένη διαγνωστική διερεύνηση.
Επιπλοκές:
Χρόνιες αλλοιώσεις, δευτερογενείς λοιμώξεις και σημαντικοί περιορισμοί στις καθημερινές και επαγγελματικές δραστηριότητες είναι δυνατοί.

Άνοια

Ορισμός και χαρακτηριστικά:
Η άνοια αναφέρεται σε ένα προοδευτικό σύνδρομο με επίμονες διαταραχές πολλαπλών γνωστικών τομέων όπως η μνήμη, ο προσανατολισμός, η γλώσσα και οι εκτελεστικές λειτουργίες, που επηρεάζει τις καθημερινές ικανότητες.
Αιτίες:
Διάφορες παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν άνοιες· η νόσος Alzheimer είναι μια συχνή αιτία. Άλλοι λόγοι περιλαμβάνουν αγγειακές βλάβες, νοσήματα σωμάτων Lewy και άλλες νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Κλινικές συνέπειες:
Τυπικές συνέπειες είναι η προοδευτική απώλεια μνήμης, οι διαταραχές προσανατολισμού, η μειωμένη ικανότητα κρίσης και οι περιορισμοί στην αυτονομία.
Θεραπευτικές αρχές:
Συνήθως δεν είναι δυνατή η αιτιολογική θεραπεία· φαρμακευτικά και μη φαρμακευτικά μέτρα μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να καθυστερήσουν ή να βελτιώσουν την πορεία και τα συμπτώματα. Σε συγκεκριμένες μορφές άνοιας χρησιμοποιούνται αναστολείς χολινεστεράσης και τροποποιητές του N‑μεθυλ‑D‑ασπαρτικού (NMDA) για συμπτωματική θεραπεία. Αυτά τα φάρμακα στοχεύουν τις γνωστικές λειτουργίες, αλλά έχουν και ενδεχόμενες παρενέργειες που πρέπει να αξιολογούνται ατομικά.
Πρόγνωση:
Η πορεία και η πρόγνωση εξαρτώνται από την υποκείμενη αιτία, τις συνοσηρότητες και την θεραπευτική φροντίδα.

Ισχίο

Ανατομία του ισχίου:
Η άρθρωση του ισχίου είναι μια βαθιά τοποθετημένη σφαιροειδής άρθρωση, που σχηματίζεται από την κοτύλη της λεκάνης (acetabulum) και την κεφαλή του μηριαίου οστού (caput femoris).
Συναρτώμενες δομές:
Στην άρθρωση ανήκουν το οστέινο χείλος της κοτύλης, η αρθρική κάψα καθώς και ισχυροί σταθεροποιητικοί σύνδεσμοι και οι περιβάλλουσες μυϊκές ομάδες, που επιτρέπουν κινήσεις όπως κάμψη, έκταση, απαγωγή, προσαγωγή και περιστροφή.
Κλινική σημασία:
Σε πτώσεις στην προχωρημένη ηλικία μπορεί να προκύψουν κατάγματα ή εξαρθρήματα της άρθρωσης του ισχίου· επίσης εκφυλιστικές αλλοιώσεις και φλεγμονώδεις διεργασίες είναι πιθανές αιτίες πόνου στο ισχίο και περιορισμών της κινητικότητας. Η ανατομική γνώση είναι σημαντική για τη διαγνωστική και τη χειρουργική ή συντηρητική αξιολόγηση.

Καρκίνος παγκρέατος

Ορισμός:
Ο καρκίνος του παγκρέατος αναφέρεται σε κακοήθη όγκο του παγκρέατος, κυρίως του εξωκρινικού παγκρέατος, συνήθως υπό μορφήα δευταγγειακού (αγγειακού) αδενοκαρκινώματος.
Παράγοντες κινδύνου:
Το κάπνισμα, οι χρόνιες φλεγμονές του παγκρέατος, μεταβολικά νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία καθώς και οικογενείς προδιαθέσεις αυξάνουν τον κίνδυνο.
Κλινική εικόνα:
Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τη θέση του όγκου· οι όγκοι στην κεφαλή του παγκρέατος μπορούν νωρίς να προκαλέσουν ίκτερο εξαιτίας απόφραξης των χοληφόρων, ενώ άλλες εντοπίσεις προκαλούν μη ειδικούς κοιλιακούς πόνους, απώλεια βάρους ή νεοεμφανιζόμενο διαβήτη.
Διάγνωση και θεραπεία:
Η διαγνωστική διερεύνηση περιλαμβάνει απεικονιστικές μεθόδους και λήψη ιστού. Η μόνη δυνατότητα δυνητικά θεραπευτικής αντιμετώπισης είναι η χειρουργική εξαίρεση του όγκου· πολλές περιπτώσεις όμως διαγιγνώσκονται σε προχωρημένα στάδια.
Πρόγνωση:
Η νόσος έχει συνολικά δυσμενή πρόγνωση· οι μακροχρόνιες επιβιώσεις είναι σε σύγκριση με πολλούς άλλους συμπαγείς όγκους χαμηλές.

Εγκεφαλικό

Εγκεφαλικό (stroke)

Σύντομη περιγραφή: Ένα εγκεφαλικό είναι ένα αιφνίδιο νευρολογικό επεισόδιο που προκαλείται από οξεία διαταραχή της εγκεφαλικής αιμάτωσης.

Αιτίες: Η διαταραχή της αιμάτωσης μπορεί να οφείλεται σε απόφραξη αγγείου (ισχαιμικό) ή σε αιμορραγία στον εγκεφαλικό ιστό (αιμορραγικό).

Κλινικά σημεία: Τυπικά είναι νεοεμφανιζόμενα νευρολογικά ελλείμματα όπως μονόπλευρη αδυναμία ή παράλυση, διαταραχές της ομιλίας, έλλειμμα οπτικού πεδίου ή μεταβολές της συνείδησης.

Επείγον: Ένα εγκεφαλικό απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση και θεραπεία, καθώς οι όσο το δυνατόν γρηγορότερες παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν την πρόγνωση.

παροδική ισχαιμική προσβολή

Παροδική ισχαιμική προσβολή (TIA)

Ορισμός: Μια TIA είναι μια παροδική νευρολογική διαταραχή που προκαλείται από βραχύχρονη μείωση της εγκεφαλικής αιμάτωσης.

Κλινικά χαρακτηριστικά: Εκδηλώνεται με παροδικά ελλείμματα όπως αδυναμία, διαταραχές ομιλίας ή όρασης, που είναι αναστρέψιμα.

Διάρκεια: Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν πλήρως· κατά την κλασική ορισμό εμφανίζονται εντός 24 ωρών, συχνά όμως ήδη μετά από λίγα λεπτά.

Σημασία: Μια TIA είναι ένα προειδοποιητικό επεισόδιο για αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού και απαιτεί διαγνωστική και θεραπευτική διερεύνηση.

Αρτηριακή πίεση

Αρτηριακή πίεση (μέτρηση)

Συσκευή και εξαρτήματα: Για τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης χρησιμοποιείται μια φουσκωτή μανσέτα· στην χειροκίνητη μέτρηση χρησιμοποιούνται επίσης αντλία, μανόμετρο και στηθοσκόπιο.

Σημασία: Η αρτηριακή πίεση αποτελεί έναν από τους ζωτικούς παραμέτρους και καταγράφεται ρουτίνας στην αρχική εξέταση, για να εντοπιστούν καρδιαγγειακές επιβαρύνσεις ή οξείες αποκλίσεις.

Οδηγία χρήσης: Η σωστή θέση της μανσέτας και οι τυποποιημένες συνθήκες μέτρησης είναι σημαντικές για αξιόπιστες τιμές.

Αναπνευστική συχνότητα

Αναπνευστική συχνότητα

Η αναπνευστική συχνότητα είναι ο αριθμός των αναπνοών ανά λεπτό και αποτελεί ζωτικό παράμετρο που καταγράφεται στην έναρξη της εξέτασης. Στον ενήλικα η φυσιολογική συχνότητα συνήθως κυμαίνεται περίπου μεταξύ 12 και 20 αναπνοών ανά λεπτό. Τιμές άνω των 20 αναπνοών/λεπτό υποδηλώνουν ταχυπνοϊα, τιμές κάτω των 12 βραδυπνοϊα.

Κορεσμός οξυγόνου

Κορεσμός οξυγόνου (SpO2)

Ο κορεσμός οξυγόνου μετριέται μη επεμβατικά με ένα παλμικό οξύμετρο, συνήθως στο δάκτυλο, στο νύχι ή στο λοβίο του αυτιού. Η συσκευή δίνει έναν ποσοστιαίο δείκτη που αναπαριστά το ποσοστό του οξυγονωμένου αιμοσφαιρίνης στο αρτηριακό αίμα και πρέπει να καταγράφεται ως μέρος των ζωτικών παραμέτρων.

Θερμοκρασία

Σωματική θερμοκρασία

Η σωματική θερμοκρασία μπορεί να μετρηθεί σε διάφορα σημεία, π.χ. ορθικά, στοματικά ή μασχαλιαία. Στην εξέταση πρέπει να σημειώνεται η επιλεγμένη μέθοδος μέτρησης, δεδομένου ότι οι θέσεις μέτρησης διαφέρουν σε ακρίβεια και συγκρισιμότητα.

Περιφερική αιμάτωση

Περιφερική αιμάτωση

Η περιφερική αιμάτωση εκτιμάται με την επιθεώρηση του δέρματος (χρώμα, θερμοκρασία, οιδήματα, τροφικές αλλοιώσεις, έλκη) και με την ψηλάφηση των περιφερικών σφύξεων. Σημαντικοί ψηλαφητοί σφυγμοί στην γάμπα και στο πόδι είναι η αρτηρία tibialis posterior, που ψηλαφάται πίσω από τον έσω αστράγαλο, και η arteria dorsalis pedis, που βρίσκεται στο ραχιαίο μέρος του ποδιού πλάγια της δύναμης του εκτείνοντος του μεγάλου δακτύλου. Πληροφορίες για την εντόπιση και τη σύσταση των ελκών είναι σημαντικές για την αξιολόγηση.

Εξέταση ποδιού

Εξέταση διαβητικού ποδιού
Σκοπός: Έγκαιρη ανίχνευση επιπλοκών του διαβήτη στο πόδι, ιδίως νευροπάθειας, διαταραχών της κυκλοφορίας, σημείων πίεσης και ελκών.
Στοιχεία: Συστηματική επιθεώρηση του δέρματος, των νυχιών, υπαρχόντων ελκών, τοπικών σημείων λοίμωξης, παραμορφώσεων και εστιών πίεσης. Ψηλάφηση των παλμών του ποδιού για εκτίμηση της αρτηριακής αιμάτωσης. Δοκιμασίες αισθητικότητας για την ανίχνευση αισθητικοκινητικής νευροπάθειας, π.χ. με ένα μονονήμα 10‑g, ένα σφυρίκιο για την αίσθηση δόνησης ή δοκιμασίες θερμοκρασίας.
Στόχος της εξέτασης είναι η έγκαιρη αναγνώριση κινδύνων για πληγές και ακρωτηριασμούς και η έναρξη κατάλληλων προληπτικών ή θεραπευτικών μέτρων.

Βυθοσκόπηση

Βυθοσκόπηση (οφθαλμοσκόπηση)
Σκοπός: Άμεση αξιολόγηση του βυθού του ματιού συμπεριλαμβανομένου του αμφιβληστροειδούς, της κεφαλής του οπτικού νεύρου και των αμφιβληστροειδικών αγγείων.
Ευρήματα στον σακχαρώδη διαβήτη: Τυπικές αλλοιώσεις είναι μικροανευρύσματα, αιμορραγίες του αμφιβληστροειδούς, cotton‑wool εστίες και ενδεχομένως νεοαγγείωση, που μπορεί να υποδηλώνουν διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Ευρήματα στην αρτηριακή υπέρταση: Πιθανά σημεία είναι γενικευμένες ή εντοπισμένες αγγειοσυστολές, σημειοθήκες αρτηριοφλεβικών διασταυρώσεων, αιμορραγίες του αμφιβληστροειδούς, σκληρά εξκρίματα και σε σοβαρές περιπτώσεις οίδημα της θηλής (papilla).

Αιματολογικό

Μικρό αιματολογικό
Σκοπός: Βασικό εργαστήριο για την διερεύνηση αιματολογικών αλλοιώσεων.
Περιεχόμενα και ωφελήματα: Το μικρό αιματολογικό περιλαμβάνει συνήθως αιμοσφαιρίνη και αιματοκρίτη καθώς και παραμέτρους για ερυθροκύτταρα, λευκοκύτταρα και αιμοπετάλια. Χρησιμεύει ιδίως για τον αποκλεισμό αναιμίας και την αρχική εκτίμηση λοιμώξεων ή διαταραχών των στοιχείων πήξης.

HbA1c

HbA1c
Σημασία: Η τιμή HbA1c παρέχει πληροφόρηση για τον μέσο γλυκαιμικό έλεγχο κατά τις τελευταίες εβδομάδες έως μήνες.
Εφαρμογή: Οι μετρήσεις του HbA1c χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση και την παρακολούθηση της πορείας στον σακχαρώδη διαβήτη, καθώς αντικατοπτρίζουν το μέσο γλυκαιμικό φορτίο της προηγούμενης περιόδου.

Αέριο αίματος

Ανάλυση αερίων αίματος — παράμετροι και κλινική σημασία

Στοιχεία της εξέτασης: pH, pO₂, pCO₂, HCO₃⁻, Base Excess (BE) και κορεσμός O₂.

Σημασία των μεμονωμένων τιμών:
– pH: Πληροφορεί για την τρέχουσα οξεοβασική κατάσταση του αίματος· βοηθά στην αναγνώριση οξέωσης ή αλκάλωσης.
– pO₂: Μετρά την μερική πίεση του οξυγόνου και παρέχει πληροφορίες για την πνευμονική ικανότητα οξυγόνωσης.
– pCO₂: Αντανακλά την εκπνευστική/αεριστική συνιστώσα· αλλαγές υποδεικνύουν υπο‑ ή υπερβολικό αερισμό.
– HCO₃⁻: Αντιπροσωπεύει τη μεταβολική συνιστώσα της ρύθμισης οξεοβασικής ισορροπίας.
– Base Excess (BE): Ποσοτικοποιεί την μη‑αναπνευστική απόκλιση από την ομαλή τιμή και υποστηρίζει την εκτίμηση μεταβολικών διαταραχών.
– O₂‑κορεσμός: Δείχνει το ποσοστό της με οξυγόνο κορεσμένης αιμοσφαιρίνης και συμπληρώνει την πληροφορία για την οξυγόνωση.

Κλινική εφαρμογή: Η ανάλυση των αερίων αίματος χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της οξυγόνωσης, του αερισμού και διαταραχών του οξεοβασικού ισοζυγίου· συνήθως λαμβάνεται από αρτηριακό αίμα και ζητείται σε αναπνευστικά ή μεταβολικά προβλήματα.