Εισαγωγή
Ο πόνος είναι μια δυσάρεστη αίσθηση που μπορεί να εκδηλώνεται, για παράδειγμα, ως κάψιμο, πίεση ή αμβλύς πόνος και μπορεί να αφορά διαφορετικές περιοχές του σώματος. Ο πόνος μπορεί να υποδεικνύει βλάβη ιστού ή διαταραχή λειτουργίας και απαιτεί έγκαιρη εκτίμηση και ενδεχομένως άμεση θεραπεία.
Τα άτομα που υποφέρουν συνήθως αναμένουν από την ομάδα θεραπείας αρχικά μια αποτελεσματική και ολοκληρωμένη ανακούφιση από τον πόνο. Αυτή δεν πρέπει να είναι αποκλειστικά φαρμακευτική: επίσης η υποστήριξη, η φροντίδα και οι συνομιλίες μπορούν να συμβάλλουν. Αν και η σωστή διάγνωση είναι κεντρική ιατρική εργασία, από την οπτική των ασθενών συχνά πρωτεύει η ανακούφιση του πόνου. Αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ικανοποίηση από τη θεραπεία.
Λεπτομερής λήψη ιστορικού πόνου περιλαμβάνει:
- Εντοπισμός: Πού εμφανίζεται ο πόνος;
- Έναρξη και πορεία: Από πότε υπάρχει ο πόνος και πώς εξελίχθηκε;
- Ακτινοβολία: Ακτινοβολεί ο πόνος σε άλλες περιοχές του σώματος;
- Ποιότητα πόνου: Είναι, για παράδειγμα, καυστικός, πιεστικός, διαξιφιστικός ή αμβλύς;
- Ένταση πόνου: Πόσο δυνατός είναι ο πόνος, για παράδειγμα σε μια κλίμακα από 0 έως 10;
- Παράγοντες που επιδεινώνουν ή ανακουφίζουν: Τι κάνει τον πόνο χειρότερο ή καλύτερο;
- Προηγή επεισόδια: Έχουν εμφανιστεί παρόμοιοι πόνοι στο παρελθόν;
- Προηγούμενα μέτρα: Τι θεραπείες δοκιμάστηκαν και πόσο αποτελεσματικές ήταν;
- Ενδεχόμενοι πυροδοτητές: Υπάρχει εμφανής σύνδεση με ορισμένα γεγονότα ή καταστάσεις;
- Συνοδά συμπτώματα: Ποια άλλα ενοχλήματα εμφανίζονται;
Ο πόνος μπορεί επίσης να επηρεάσει άλλα ιατρικά προβλήματα. Για παράδειγμα, μπορεί να επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα, να προδιαθέτει σε ντελίριο, να ενισχύει το άγχος και να προκαλεί διαταραχές ύπνου. Μια αποτελεσματική θεραπεία του πόνου μπορεί επομένως να ανακουφίσει ή να βελτιώσει και άλλα ενοχλήματα.
Αντιστρόφως, η θεραπεία της υποκείμενης νόσου μπορεί να συμβάλει στην ανακούφιση του πόνου. Έτσι, σε βακτηριακή φαρυγγίτιδα, μια στοχευμένη αντιβιοτική θεραπεία, εφόσον ενδείκνυται, μπορεί επίσης να μειώσει τον πόνο. Αυτό το αποτέλεσμα ωστόσο εμφανίζεται με κάποια καθυστέρηση μετά την έναρξη της θεραπείας.
Η θεραπεία του πόνου κατευθύνεται από τον τύπο του πόνου, την ένταση και την υποκείμενη αιτία. Ανάλογα με τις ανάγκες η δοσολογία μπορεί να προσαρμοστεί, να επιλεγεί άλλη ομάδα φαρμάκων ή να συνδυαστούν κατάλληλα πολλοί παράγοντες ενεργείας.
Συμπληρωματικά χρησιμοποιούνται μη φαρμακευτικά μέτρα, όπως φυσικοθεραπεία, προσαρμοσμένη κίνηση, εφαρμογές θερμότητας ή ψύχους, τεχνικές χαλάρωσης καθώς και ψυχολογική υποστήριξη και συζητήσεις. Η επιλογή εξαρτάται από την αιτία του πόνου και τις ατομικές ανάγκες.
Οι οξείς πόνοι εμφανίζονται σε σχέση με τρέχουσα βλάβη ή νόσημα και είναι συνήθως χρονικά περιορισμένοι. Χρόνιοι θεωρούνται γενικά οι πόνοι που διαρκούν περισσότερο από τρεις μήνες ή εμφανίζονται επανειλημμένα.
Οι οξείς πόνοι μπορούν να γίνουν χρόνιοι, για παράδειγμα στη ριζοπάθεια της μέσης. Αντίστροφα, οι χρόνιοι πόνοι μπορεί να εμφανίσουν οξείες επιδεινώσεις, όπως σε φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.
Οι σπλαχνικοί πόνοι προέρχονται από τα εσωτερικά όργανα. Συχνά είναι δύσκολο να εντοπιστούν και μπορούν να γίνονται αντιληπτοί ως αμβλείς, πιεστικοί ή κολικοειδείς. Είναι δυνατή η ακτινοβολία σε άλλες περιοχές του σώματος.
Παραδείγματα είναι οι πόνοι σε εμφράγματα μυοκαρδίου, νεφρολιθίαση ή συμπτωματική χολολιθίαση.
Σε έντονους πόνους μπορούν, ανάλογα με την αιτία και την κατάσταση, να χρησιμοποιηθούν αναλγητικά οπιοειδή.
Οι σωματικοί πόνοι προέρχονται, για παράδειγμα, από το δέρμα, τους μύες, τα οστά ή τις αρθρώσεις. Συχνά είναι καλύτερα εντοπίσιμοι και μπορούν να επιδεινώνονται με κίνηση ή πίεση.
Παραδείγματα είναι οι πόνοι σε κατάγματα, φαρυγγίτιδα ή οστεοαρθρίτιδα.
Ανάλογα με την ένταση και την αιτία του πόνου χρησιμοποιούνται μη οπιοειδή αναλγητικά και ενδεχομένως οπιοειδή αναλγητικά.
Οι νευροπαθητικοί πόνοι προκύπτουν από βλάβη ή νόσο του σωματοαισθητικού νευρικού συστήματος. Τυπικά είναι κάψιμο, ηλεκτρικοί ή διαξιφιστικοί πόνοι, συχνά συνοδευόμενοι από μυρμήγκιασμα, αιμωδία ή αυξημένη ευαισθησία στην αφή.
Παραδείγματα είναι η μεθερπητική νευραλγία, ο επώδυνος διαβητικός νευροπάθεια και οι ριζιτικοί πόνοι, π.χ. σε ισχιαλγία.
Στη θεραπεία χρησιμοποιούνται μεταξύ άλλων γκαμπαπεντινοειδή και ορισμένα αντικαταθλιπτικά, για παράδειγμα τριτογενή αντικαταθλιπτικά.
Οι πόνοι μπορεί να εμφανιστούν ή να επιδεινωθούν σε σχέση με ψυχικές επιβαρύνσεις ή νοσήματα. Σε εξετάσεις μερικές φορές δεν εντοπίζεται φυσική οργάνική ανωμαλία που να εξηγεί επαρκώς τα ενοχλήματα. Ο πόνος ωστόσο βιώνεται πραγματικά. Η έντασή του και η εικόνα του μπορεί να διακυμανθούν.
Ψυχολογικοί παράγοντες μπορούν να παίζουν ρόλο σε όλους τους τύπους πόνου. Η απουσία εξηγητικού οργανικού ευρήματος δεν σημαίνει επομένως αυτόματα ότι ο πόνος προκαλείται αποκλειστικά ψυχολογικά.
Η θεραπεία του πόνου καθορίζεται από την ένταση, την αιτία και τον ατομικό κίνδυνο. Σε ήπιους έως μέτριους πόνους μπορεί αρχικά να δοθεί κατάλληλο μη οπιοειδές αναλγητικό, όπως Ibuprofen ή Paracetamol. Μετά την αναμενόμενη έναρξη δράσης εξετάζεται εάν η ανακούφιση είναι επαρκής. Σε ανεπαρκή αποτελεσματικότητα η θεραπεία προσαρμόζεται ή συμπληρώνεται.
Μια άκαμπτη προσέγγιση από «ασθενές» σε «μέτριο» έως «ισχυρό» δεν είναι όμως πάντα λογική. Σε οξείς ισχυρούς πόνους, π.χ. μετά από σοβαρό τραύμα, μπορεί ήδη από την αρχή να απαιτείται ισχυρό οπιοειδές. Επίσης σε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο μπορεί το μορφίνη να χρησιμοποιηθεί σε έντονους επίμονους θωρακικούς πόνους υπό παρακολούθηση — όχι όμως σε κάθε καρδιακή νόσο γενικά. Η θεραπεία της αιτίας γίνεται ταυτόχρονα και δεν πρέπει να καθυστερεί λόγω αναμονής για την επίδραση των αναλγητικών.
Κλινικά παραδείγματα
Ένας 43χρονος άνδρας, 82 kg, προσέρχεται στο ΤΕΠ λόγω δεξιών πλευρικών πόνων διάρκειας 90 λεπτών. Οι πόνοι εμφανίζονται κυματοειδώς, ακτινοβολούν προς τη δεξιά βουβωνική χώρα και φτάνουν 9/10. Περπατά ανήσυχος και έχει εμέτους μία φορά. Πριν τρία χρόνια είχε ήδη λίθο στα ούρα. Στη δουλειά του σε μεγάλη κουζίνα συχνά πίνει λίγο.
Κλινική εξέταση: Πίεση 146/88 mmHg, σφύξεις 96/min, θερμοκρασία 36,8 °C. Ευαισθησία στην κρούση της δεξιάς νεφρικής χώρας; κοιλία μαλακή, χωρίς άμυνα. Κλινικά δεν υπάρχει σημαντική αφυδάτωση.
Εργαστηριακά: Κρεατινίνη 0,95 mg/dl, CRP 2 mg/l, λευκοκύτ. 8,9 G/l. Στην ούρηση ανίχνευση αίματος, όμως χωρίς ενδείξεις ουρολοίμωξης.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Ένα CT χαμηλής δόσης χωρίς σκιαστικό δείχνει λίθο 4 mm στον περιφερειακό δεξιό ουρητήρα με ήπια διάταση των οδών αποχέτευσης.
Πρώτη αντιμετώπιση: Εξαιτίας του εμέτου ο ασθενής λαμβάνει Ketorolac 30 mg i.m. ή i.v. Αναμένεται πρώτη ανακούφιση μετά περίπου 30 λεπτά. Δεδομένου ότι ο πόνος δεν υποχωρεί επαρκώς, ο θεράπων ιατρός χορηγεί αρχικά 2,5 mg μορφίνης αργά i.v. υπό παρακολούθηση της αναπνοής, του κορεσμού οξυγόνου και της κυκλοφορίας. Η περαιτέρω δοσολογία καθορίζεται από την ατομική ανταπόκριση.
Προφυλάξεις: Η νεφρική λειτουργία και η ισορροπία υγρών ελέγχθηκαν. Δεν υπάρχει ιστορικό έλκους, σχετικές καρδιαγγειακές νόσοι ή αντιπηκτική αγωγή. Δε δίνονται επιπλέον άλλα NSAR.
Μια 52χρονη γυναίκα, 91 kg, εμφανίζει μετά το δείπνο έντονους πόνους στο δεξιό άνω τεταρτημόριο της κοιλιάς. Τα ενοχλήματα υπάρχουν εδώ και μία ώρα, ακτινοβολούν κάτω από τη δεξιά ωμοπλάτη και φτάνουν 7/10. Έχει κάμψει δύο φορές. Παρόμοιο επεισόδιο υπήρξε πριν έξι εβδομάδες. Ο BMI της είναι 33 kg/m²· η μητέρα της υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για χολολιθία.
Κλινική εξέταση: Πίεση 138/82 mmHg, σφύξεις 88/min, θερμοκρασία 36,7 °C. Ευαισθησία στην πίεση στο δεξιό άνω τεταρτημόριο, χωρίς άμυνα, χωρίς σαφές σημείο Murphy και χωρίς ίκτερο.
Εργαστηριακά: Λευκοκύτ. 7,8 G/l, CRP 3 mg/l, χολερυθρίνη 0,7 mg/dl. AP, GGT, τρανσαμινάσες, λιπάση και κρεατινίνη εντός φυσιολογικών ορίων.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Η υπερηχογραφία δείχνει πολλαπλούς λίθους στη χοληδόχο κύστη χωρίς πάχυνση τοιχώματος ή διάταση των χοληφόρων.
Πρώτη αντιμετώπιση: Λόγω του εμέτου η ασθενής λαμβάνει Diclofenac 50 mg ορθικά εφάπαξ. Αναμένεται δράση μετά περίπου 30–60 λεπτά και διαρκεί αρκετές ώρες. Στη συνέχεια αξιολογούνται εκ νέου ο πόνος και η κοιλιακή εικόνα.
Προφυλάξεις: Δεν είναι γνωστό ιστορικό έλκους, δυσανεξίας στα NSAR ή σχετικών καρδιαγγειακών νόσων. Άλλα NSAR δεν χορηγούνται ταυτόχρονα. Σε περαιτέρω ιατρικά εντοπισμένες χορηγήσεις η ημερήσια μέγιστη δόση είναι 150 mg.
Λόγω της επαναλαμβανόμενης συμπτωματικής επεισοδιακής εμφάνισης, μετά την υποχώρηση της κολικής θα παραπεμφθεί χειρουργικά για προγραμματισμό λαπαροσκοπικής χολοκυστεκτομής.
Μια 23χρονη φοιτήτρια, 61 kg, αναφέρει κράμπες στην υπογάστριο από την έναρξη της περιόδου το πρωί. Η ένταση του πόνου είναι 6/10. Από την ηλικία των 16 ετών εμφανίζει παρόμοια συμπτώματα τις πρώτες δύο ημέρες της αιμορραγίας. Μεταξύ των περιόδων είναι ασυμπτωματική. Η αδελφή της επίσης έχει έντονους πόνους περιόδου.
Κλινική εξέταση: Θερμοκρασία 36,6 °C, σφύξεις 76/min. Ελαφρά ευαισθησία στη μέση γραμμή της υπογάστριας, χωρίς άμυνα.
Εργαστηριακά: Το ουρολογικό τεστ εγκυμοσύνης που πραγματοποιήθηκε για πιθανή εγκυμοσύνη είναι αρνητικό. Σε φυσιολογικά έντονη αιμορραγία και απουσία σημείων λοίμωξης δεν γίνεται περαιτέρω εργαστηριακός έλεγχος.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Μια γυναικολογική εξέταση συμπεριλαμβανομένης υπερηχογραφίας που έγινε πριν από τρεις μήνες λόγω των ίδιων συμπτωμάτων ήταν χωρίς ευρήματα. Δεν υπάρχουν νέα ή άτυπα συμπτώματα.
Πρώτη θεραπεία: Η ασθενής λαμβάνει ιβουπροφαίνη 400 mg από το στόμα. Σε επανεμφάνιση του πόνου μπορεί να επαναλάβει τη δόση με τουλάχιστον έξι ώρες απόσταση, το πολύ τρεις φορές ημερησίως ή 1.200 mg εντός 24 ωρών, για τις πρώτες δύο ημέρες της αιμορραγίας.
Αναμένεται ανακούφιση μετά από περίπου 30–60 λεπτά και διαρκεί περίπου 4–6 ώρες.
Προφυλάξεις: Δεν υπάρχει νεφρική νόσος, ιστορικό έλκους ή δυσανεξία σε ΜΣΑΦ. Δεν λαμβάνονται ταυτόχρονα άλλα ΜΣΑΦ.
- Πονεμένο δεξί γόνατο λόγω γοναρθρώσεως
- Μη μετατοπισμένο κατάγματος περιφερικού κερκίδας
- Οξεία ιογενής φαρυγγίτιδα
Μια 68χρονη γυναίκα, 84 kg, παραπονείται για προοδευτικά αυξανόμενο πόνο στο δεξί γόνατο εδώ και έξι μήνες. Στις σκάλες ο πόνος φτάνει 5/10; σε ηρεμία υπάρχουν ελάχιστες ενοχλήσεις. Μετά από παρατεταμένο κάθισμα τα πρώτα βήματα πονάνε. Η πρωινή δυσκαμψία διαρκεί δέκα λεπτά. Πριν από 15 χρόνια υποβλήθηκε σε επέμβαση στον έσω μηνίσκο του δεξιού γόνατος.
Φυσική εξέταση: Ευαισθησία στον έσω μεσογλήνιο χώρο, κριγμός και περιορισμένη κάμψη έως 110°. Δεν υπάρχει ερύθημα, σημαντική θερμότητα ή μεγάλης έκτασης διάμεση συλλογή.
Εργαστηριακά: Εφόσον δεν υπάρχουν ενδείξεις φλεγμονώδους ή λοιμώδους αρθροπάθειας, δεν ζητούνται εργαστηριακές εξετάσεις.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Μια υπάρχουσα ακτινογραφία δείχνει στένωση του έσω γληνοσπαστικού διαστήματος και οστεοφύτα.
Πρώτη θεραπεία: Η ασθενής ξεκινά στοχευμένη κινησιοθεραπεία με φυσικοθεραπεία δύο φορές την εβδομάδα, 30 λεπτά ανά συνεδρία για έξι εβδομάδες. Επιπλέον εκτελεί καθημερινά περίπου δέκα λεπτά από τις διδαχθείσες ασκήσεις. Η έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση του τετρακέφαλου και στη βελτίωση της κινητικότητας του γόνατος.
Αναμένεται λειτουργική βελτίωση μέσα σε μερικές εβδομάδες. Οι ασκήσεις συνεχίζονται τακτικά στη συνέχεια.
Ως φαρμακευτική θεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικό ΜΣΑΦ, για παράδειγμα ζελέ δικλοφενάκης. Εάν η δράση είναι ανεπαρκής ή τα συμπτώματα πιο έντονα, μετά από εκτίμηση των γαστρεντερικών, νεφρικών και καρδιαγγειακών κινδύνων μπορούν να εξεταστούν και δισκία ΜΣΑΦ.
Προφυλάξεις: Εξαιτίας της προηγούμενης αδράνειας, η φόρτιση ξεκινά χαμηλά και προσαρμόζεται σταδιακά. Σε νέα έντονη διόγκωση ή θερμότητα γίνεται επανεξέταση του γόνατος.
Μια 58χρονη γυναίκα, 64 kg, έπεσε στο αριστερό τεντωμένο χέρι. Κατά την παρουσίαση ο πόνος είναι 5/10. Έχει γνωστή οστεοπόρωση.
Φυσική εξέταση: Οίδημα και ευαισθησία στην ψηλάφηση πάνω από την περιφερική κερκίδα, χωρίς ανοιχτό τραύμα. Η κινητικότητα των δακτύλων, η αισθητικότητα και η αιμάτωση διατηρούνται πριν και μετά την τοποθέτηση νάρθηκα.
Εργαστηριακά: Στην απλή συντηρητική αντιμετώπιση δεν απαιτείται οξείας ανάγκης εργαστηριακός έλεγχος.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Η ακτινογραφία δείχνει εξωαρθρικό, μη μετατοπισμένο κατάγμα περιφερικής κερκίδας.
Πρώτη θεραπεία: Το κάταγμα της κερκίδας ακινητοποιείται. Εάν ταυτόχρονα υπάρχουν έντονοι πόνοι, η ασθενής λαμβάνει αρχικά μορφίνη 2 mg αργά ενδοφλεβίως. Η ανακούφιση από τον πόνο ξεκινά μέσα σε λίγα λεπτά. Ελέγχονται η αναπνευστική συχνότητα, ο κορεσμός οξυγόνου, η αρτηριακή πίεση και η κατάσταση συνείδησης. Μετά ικανοποιητικό έλεγχο του πόνου και σε περαιτέρω ανάγκη γίνεται μετάβαση σε από του στόματος μη οπιοειδές αναλγητικό.
Προφυλάξεις: Δεν υπάρχει ηπατική νόσος. Δεν λαμβάνονται άλλα παρακεταμόλη-περιέχοντα σκευάσματα. Αυξανόμενος πόνος, μούδιασμα ή ψυχρά δάκτυλα υπό τον νάρθηκα οδηγούν σε άμεση επανεξέταση.
Είναι συμφωνημένη παρακολούθηση από χειρουργική τραυματολογία.
Ένας 28χρονος δάσκαλος, 74 kg, παρουσιάζεται λόγω πονόλαιμου επί δύο ημέρες. Κατά την κατάποση ο πόνος φτάνει 5/10. Επιπλέον αναφέρει ρινική καταρροή και ξηρό βήχα. Πολλά παιδιά στην τάξη του έχουν κρυώσει. Μπορεί να πίνει επαρκή ποσότητα υγρών.
Φυσική εξέταση: Θερμοκρασία 37,6 °C, σφυγμός 80/min. Η βλεννογόνος του φάρυγγα είναι ερυθρή, οι αμυγδαλές δεν είναι σημαντικά διογκωμένες και δεν έχουν επαλείψεις. Δεν υπάρχουν επώδυνοι πρόσθιοι τραχηλικοί λεμφαδένες. Ο ουρανίσκος στέκεται στο μέσο· δεν υπάρχει τρισμός γνάθου, βραχνή φωνή ή δυσχέρεια αναπνοής.
Εργαστηριακά: Σε ήπια πορεία και χωρίς ενδείξεις συστηματικής λοίμωξης δεν προσδιορίζονται γενική αίματος ή CRP.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Η ρινική καταρροή και ο βήχας, μαζί με το εύρημα της εξέτασης, υποδηλώνουν ιογενή αιτία. Τεστ ταχείας ανίχνευσης στρεπτόκοκκου ή στοματοφαρυγγικό επίχρισμα δεν εκτελούνται σε αυτή την περίπτωση.
Πρώτη θεραπεία: Για ανακούφιση του πόνου ο ασθενής λαμβάνει ιβουπροφαίνη 400 mg από το στόμα. Εάν χρειαστεί μπορεί να επαναλάβει τη λήψη με τουλάχιστον έξι ώρες διαφορά, το πολύ τρεις φορές ημερησίως ή 1.200 mg εντός 24 ωρών, αρχικά για δύο ημέρες. Αναμένεται αρχική ανακούφιση μετά περίπου 30–60 λεπτά· η επίδραση διαρκεί περίπου 4–6 ώρες. Αντιβιοτική θεραπεία δεν ενδείκνυται σε αυτή την περίπτωση.
Προφυλάξεις: Ο ασθενής δεν έχει ιστορικό έλκους, νεφρική νόσο ή δυσανεξία σε ΜΣΑΦ και δεν λαμβάνει αντιπηκτικά. Δεν λαμβάνονται ταυτόχρονα άλλα ΜΣΑΦ. Σε δυσκολία αναπνοής, αδυναμία πρόσληψης υγρών, επιδεινούμενα μονόπλευρα συμπτώματα ή σαφή επιδείνωση γίνεται επανεξέταση.
Ένας 62χρονος άνδρας, 86 kg, έχει σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 επί 16 χρόνια. Εδώ και τέσσερις μήνες έχει αμφοτερόπλευρο καψίμο στα πόδια, τη νύχτα έως 7/10. Τον ενοχλεί ακόμη και η κουβέρτα. Ταυτόχρονα τα δάκτυλα των ποδιών αισθάνονται μουδιασμένα.
Φυσική εξέταση: Μείωση της απτικής και δονητικής αισθητικότητας σε σχήμα καλτσοειδούς κατανομής και εξασθενημένα αντανακλαστικά Αχίλλειου τένοντα. Δεν υπάρχουν έλκη· οι αρτηριακοί σφυγμοί του ποδιού ψηλαφώνται.
Εργαστηριακά: HbA₁c 8,6 %, eGFR 78 ml/min/1,73 m². Βιταμίνη B₁₂, TSH και ηπατικά ένζυμα χωρίς παθολογικά ευρήματα.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Το συμμετρικό εύρημα ταιριάζει με διαβητική πολυνευροπάθεια. Σε τυπική πορεία χωρίς κινητικές ελλείψεις αρχικά δεν γίνεται ηλεκτρονευρογράφημα.
Πρώτη θεραπεία: Ο ασθενής ξεκινά Duloxetin 60 mg από το στόμα μία φορά ημερησίως. Η αρτηριακή του πίεση είναι 128/78 mmHg. Δεν υπάρχουν σημαντικές ηπατικές νόσοι ή σεροτονινεργά συμπαρασκευάσματα.
Πρώτη επίδραση είναι πιθανή ήδη την πρώτη εβδομάδα. Η ανεκτικότητα και η αρτηριακή πίεση ελέγχονται μετά δύο εβδομάδες, και η πορεία του πόνου μετά τέσσερις εβδομάδες. Το Duloxetin λαμβάνεται τακτικά και όχι κατά περίσταση.
Προφυλάξεις: Συζητιούνται ναυτία, ζάλη και πιθανή άνοδος της αρτηριακής πίεσης. Κατά τη διακοπή γίνεται βαθμιαία μείωση της δόσης.
Παράλληλα βελτιώνονται η θεραπεία του διαβήτη και ο καθημερινός έλεγχος των ποδιών.
Μια 73χρονη γυναίκα, 67 kg, υποφέρει τέσσερις μήνες μετά αριστερή έρπη ζωστήρα από καψιμοειδή πόνο στην πλάγια θωρακική χώρα. Σε επαφή με το ρούχο ο πόνος φτάνει 6/10. Η προσβεβλημένη περιοχή είναι περίπου στο μέγεθος της παλάμης. Λόγω παλαιότερων πτώσεων επιθυμεί όσο το δυνατόν λιγότερη εξωγενή καταστολή.
Φυσική εξέταση: Το δέρμα έχει επουλωθεί πλήρως, εντοπισμένη αλλοδυνία στο παλαιότερα προσβεβλημένο δερμοτόμιο και ήπια υποαισθησία. Δεν υπάρχουν νέρα φλύκταινες.
Εργαστηριακά: Για την κλινικά σαφή διάγνωση δεν απαιτούνται πρόσθετες εργαστηριακές εξετάσεις.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Λόγω της τυπικής χρονικής και τοπικής συσχέτισης δεν απαιτείται απεικόνιση.
Πρώτη θεραπεία: Η ασθενής χρησιμοποιεί επιθέματα λιδοκαΐνης 5 % τοπικά πάνω στην επώδυνη περιοχή. Τοποθετούνται το βράδυ και αφαιρούνται το αργότερο μετά δώδεκα ώρες. Ακολουθεί τουλάχιστον δωδεκάωρο χωρίς επίθεμα.
Μπορεί να υπάρξει ανακούφιση κατά τη χρήση. Το όφελος αξιολογείται μετά δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Σε έλλειψη αποτελέσματος επανεξετάζεται η θεραπεία.
Σε ανεπαρκή ανακούφιση προστίθεται γκαμπαπεντίνη. Σε φυσιολογική νεφρική λειτουργία η ασθενής ξεκινά με 300 mg το βράδυ την πρώτη ημέρα, τη δεύτερη ημέρα 300 mg πρωί και βράδυ και από την τρίτη ημέρα 300 mg τρεις φορές ημερησίως. Η περαιτέρω αύξηση της δόσης καθορίζεται από τη δράση και την ανεκτικότητα. Σε ηλικιωμένες ή εύθραυστες ασθενείς γίνεται πιο αργό σχήμα εισαγωγής· σε μειωμένη νεφρική λειτουργία προσαρμόζεται η δόση.
Προφυλάξεις: Το επίθεμα τοποθετείται αποκλειστικά σε άθικτο, επουλωμένο δέρμα. Σε σημαντική δερματική ερεθιστικότητα αφαιρείται. Δεν είναι γνωστή αλλεργία στη λιδοκαΐνη.
Μια 44χρονη γυναίκα αναφέρει πόνο στον ώμο, στην περιοχή της ωμικής ζώνης, στην πλάτη καθώς και στα χέρια και πόδια επί 14 μήνες. Επιπλέον υπάρχει κόπωση και μη αναζωογονητικός ύπνος. Μετά στρεσογόνες εργάσιμες ημέρες τα συμπτώματα αυξάνουν. Έχει διακόψει σταδιακά τις σωματικές δραστηριότητες.
Φυσική εξέταση: Διάχυτη ευαισθησία στην ψηλάφηση, χωρίς αρθρικές διόγκωσεις, χωρίς αντικειμενική μυϊκή αδυναμία και χωρίς εστιακές νευρολογικές διαταραχές.
Εργαστηριακά: Γενική αίματος, CRP, TSH και CK χωρίς παθολογικά ευρήματα.
Περαιτέρω διαγνωστικά: Η κλινική εκτίμηση της κατανομής του πόνου, της διάρκειας και των συνοδών συμπτωμάτων καταλήγει σε σύνδρομο ινομυαλγίας. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για επιπρόσθετη φλεγμονώδη ή νευρομυϊκή νόσο.
Πρώτη θεραπεία: Η ασθενής ξεκινά ένα εξατομικευμένο, καθοδηγούμενο πρόγραμμα κινητικότητας. Τις πρώτες δύο εβδομάδες κάνει τρεις φορές την εβδομάδα δέκα λεπτά με ρυθμό που ανέχεται καλά. Σε καλή ανεκτικότητα ο όγκος προσαρμόζεται σταδιακά από κοινού.
Η πορεία αξιολογείται μετά από έξι εβδομάδες. Στόχος είναι βελτίωση της αντοχής και της καθημερινής λειτουργικότητας. Δεν αναμένεται άμεση απαλλαγή από τον πόνο.
Προφυλάξεις: Μια σαφής, επίμονη επιδείνωση οδηγεί στην προσαρμογή του προγράμματος. Η ινομυαλγία δεν ταξινομείται ως αποκλειστικά ψυχογενής νόσος.
Σε έντονους πόνους και διαταραχές ύπνου μπορεί συμπληρωματικά στις ασκήσεις και άλλα μη φαρμακευτικά μέτρα να χρησιμοποιηθεί αμιτριπτυλίνη. Η θεραπεία αρχίζει π.χ. με 10 mg από του στόματος το βράδυ. Σε καλή ανεκτικότητα και ανεπαρκή αποτελεσματικότητα μπορεί μετά από μία έως δύο εβδομάδες να αυξηθεί στα 25 mg το βράδυ. Η χρήση στην ινομυαλγία γίνεται κατά κανόνα off-label· απαιτείται η σχετική ενημέρωση/συναίνεση.
Μια 36χρονη δασκάλα αναφέρει επώδυνους μυϊκούς πόνους στην περιοχή του αυχένα και της ζώνης των ώμων επί επτά μήνες. Τις μέρες διδασκαλίας φτάνουν στο 5/10, τα Σαββατοκύριακα συχνά μόνο 2/10. Καθίζει αργά το βράδυ στον υπολογιστή, κοιμάται άσχημα και παρατηρεί ότι σφίγγει τους ώμους όταν είναι σε ένταση.
Κλινική εξέταση: Ευαίσθητη στην πίεση μυϊκή ζώνη των ώμων και ήπιος περιορισμός στην περιστροφή της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Δεν υπάρχουν πόνοι στο χέρι, πάρεση, διαταραχές αισθητικότητας ή παθολογικά αντανακλαστικά.
Εργαστηριακά: Χωρίς ενδείξεις για συστηματική νόσο δεν ζητείται εργαστηριακός έλεγχος.
Περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος: Εφόσον δεν υπάρχουν σημειολογίες κινδύνου και η νευρολογική εξέταση είναι φυσιολογική, αρχικά δεν γίνεται απεικόνιση.
Αρχική θεραπεία: Η ασθενής ξεκινάει ένα καθοδηγούμενο πρόγραμμα κινητικότητας και ενδυνάμωσης δύο φορές την εβδομάδα για 30 λεπτά επί έξι εβδομάδες. Τις μαθασμένες ασκήσεις για τη ζώνη των ώμων και τον αυχένα τις εκτελεί επιπλέον καθημερινά 5–10 λεπτά. Κατά την προετοιμασία του μαθήματος παρεμβάλλει μικρά διαλείμματα κίνησης.
Η αποτελεσματικότητα αξιολογείται μετά από έξι εβδομάδες με βάση τον πόνο, την κινητικότητα και την αντοχή.
Προφυλάξεις: Σε σημαντική αύξηση των συμπτωμάτων προσαρμόζεται η εκπαίδευση. Νεοεμφανιζόμενη αδυναμία ή μούδιασμα στο χέρι οδηγεί σε επανεξέταση.
Ειδική θεραπεία πόνου
Τυπική περίπτωση: Μια 32χρονη γυναίκα υποφέρει από το πρωί από δεξιά παροξυσμικούς, παλλόμενους πονοκεφάλους με ναυτία και φωτοφοβία. Η σωματική κίνηση επιδεινώνει τα συμπτώματα. Παρόμοιες κρίσεις είναι γνωστές τα τελευταία χρόνια. Αυτή τη φορά το ιβουπροφαίνη δεν βοήθησε επαρκώς. Η νευρολογική εξέταση και η αρτηριακή πίεση είναι φυσιολογικές.
Διαθέσιμες θεραπείες: Η σουματριπτάνη μπορεί να χορηγηθεί ως δισκίο, ρινικό σπρέι ή υποδόρια ένεση. Ο τρόπος χρήσης εξαρτάται ιδιαίτερα από τη ναυτία/έμετο και την επιθυμητή ταχύτητα δράσης. Οι ακόλουθες δοσολογίες ισχύουν για ενήλικες.
Χορήγηση από του στόματος: Εφόσον η ασθενής δεν εμέτει, λαμβάνει αρχικά σουματριπτάνη 50 mg από του στόματος, π.χ. Imigran 50 mg. Πρώτα αποτελέσματα μπορεί να εμφανιστούν μετά περίπου 30 λεπτά. Εάν τα συμπτώματα αρχικά υποχωρήσουν και στη συνέχεια επανέλθουν, μπορούν μετά από τουλάχιστον δύο ώρες να ληφθούν ξανά 50 mg. Για το αναφερόμενο συνταγογραφούμενο προϊόν ισχύει μέγιστη δόση 300 mg εντός 24 ωρών. Σε πλήρη απουσία αποτελέσματος δεν χορηγείται δεύτερη δόση για την ίδια κρίση.
Ρινικό σπρέι: Σε έντονη ναυτία ή έμετο ενδείκνυται σουματριπτάνη 20 mg ενδορρινικά, π.χ. Imigran Nasal 20 mg. Μια μονοδόση ψεκάζεται σε μια ρουθούνι. Πρώτη δράση μπορεί να εμφανιστεί μετά περίπου 15 λεπτά. Σε αρχικά επιτυχή αντιμετώπιση και επανεμφάνιση συμπτωμάτων μπορεί να δοθεί άλλη δόση νωρίτερα από δύο ώρες. Μέχρι δύο μονοδόσεις των 20 mg εντός 24 ωρών. Σε πλήρη απουσία αποτελέσματος δεν εφαρμόζεται δεύτερη δόση για την ίδια κρίση.
Υποδόρια ένεση: Σε ιδιαίτερα ισχυρή κρίση, επαναλαμβανόμενο έμετο ή ανάγκη για ταχεία δράση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σουματριπτάνη 6 mg s.c., π.χ. Imigran-Inject. Πρώτη δράση μπορεί να εμφανιστεί μετά περίπου 10–15 λεπτά. Εάν ο πόνος αρχικά υποχωρήσει και στη συνέχεια επανέλθει, είναι δυνατή άλλη ένεση 6 mg όχι νωρίτερα από μία ώρα. Το μέγιστο είναι 12 mg εντός 24 ωρών. Σε πλήρη απουσία αποτελέσματος δεν γίνεται δεύτερη ένεση για την ίδια κρίση. Μην χορηγείται ενδοφλεβίως.
Ανεπιθύμητες ενέργειες: Πιθανές είναι ζάλη, κόπωση, τσούξιμο, αίσθημα θερμότητας και παροδικό αίσθημα πίεσης ή στενώματος. Έντονοι ή επίμονοι πόνοι στο στήθος απαιτούν άμεση διερεύνηση.
Αντενδείξεις και προφυλάξεις: Η σουματριπτάνη δεν επιτρέπεται μεταξύ άλλων σε στεφανιαία νόσο, παλαιότερο εγκεφαλικό επεισόδιο ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο (TIA), περιφερική αρτηριακή αποφρακτική νόσο, μη ρυθμιζόμενη υπέρταση και σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία. Μην τη συνδυάζετε με άλλα τριπτάνια ή εργοταμίνες· τηρείτε τους προβλεπόμενους μεσοδιαστήματα λήψης. Θεραπεία με MAO αναστολείς μπορεί να αποκλείει επίσης τη χρήση.
Τυπική περίπτωση: Μια 61χρονη γυναίκα περιγράφει δευτερολεπτικούς, ηλεκτροδοτούμενους πόνους στη δεξιά παρειά και στην κάτω γνάθο. Το βούρτσισμα δοντιών και το μάσημα πυροδοτούν τις κρίσεις. Μεταξύ των κρίσεων είναι κατά κύριο λόγο ασυμπτωματική. Δεν βρέθηκε οδοντιατρική αιτία. Έχει γίνει νευρολογική διερεύνηση συμπεριλαμβανομένου MRI.
Θεραπεία: Η ασθενής ξεκινά με καρβαμαζεπίνη, π.χ. Tegretal 200 mg δισκία.
Δόση και επανάληψη: Αρχικά λαμβάνει 100 mg από του στόματος πρωί και βράδυ, δηλαδή μισό διαχωρίσιμο δισκίο 200 mg κάθε φορά. Εάν οι κρίσεις συνεχίζονται, η δόση αυξάνεται αργά υπό ιατρικό έλεγχο, συχνά σε συνολικά 400–800 mg ημερησίως, κατανεμημένα σε πολλές δόσεις. Η καρβαμαζεπίνη λαμβάνεται τακτικά και δεν ενδείκνυται ως μονοδόση κατά ζήτηση κατά την κρίση.
Ανεπιθύμητες ενέργειες: Πιθανές κόπωση, ζάλη, διπλωπία, αστάθεια βάδισης και υπονατριαιμία. Σπάνια εμφανίζονται σοβαρές δερματικές αντιδράσεις, αλλαγές στο αιμοδιάγραμμα ή ηπατική τοξικότητα.
Αντενδείξεις και προφυλάξεις: Αντενδείκνυται με AV-μόνο, προηγούμενη βλάβη μυελού των οστών, ορισμένες πορφυρίες και συγχρονική ή πρόσφατη θεραπεία με MAO αναστολείς. Πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας ελέγχονται το αιμοδιάγραμμα, οι ηπατικοί δείκτες και το νάτριο. Υπάρχουν πολλαπλές αλληλεπιδράσεις, μεταξύ άλλων με ορμονικά αντισυλληπτικά και αντιπηκτικά. Εξάνθημα, πυρετός ή αλλαγές στις βλεννώδεις μεμβράνες πρέπει να αξιολογηθούν άμεσα ιατρικά.
Τυπική περίπτωση: Ένας 52χρονος άνδρας αναπτύσσει εντός μίας νύχτας έντονους πόνους στην μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση της δεξιάς μεγάλης δακτύλου. Η άρθρωση είναι ερυθρή, θερμή και διογκωμένη. Παρόμοιες κρίσεις είναι γνωστές· παλαιότερη παρακέντηση έχει αποδείξει ουρικά κρύσταλλα. Δεν έχει πυρετό. Η νεφρική λειτουργία, οι ηπατικοί δείκτες και το αιμοδιάγραμμα είναι φυσιολογικά.
Θεραπεία: Μια πιθανή θεραπεία είναι η κοχικίνη, π.χ. Colchicin-ratiopharm 0,5 mg δισκία.
Δόση και επανάληψη: Ο ασθενής λαμβάνει 0,5 mg από το στόμα πρωί και βράδυ, αρχικά για δύο ημέρες. Σε εμμένουσα συμπτωματολογία και καλή ανεκτικότητα η θεραπεία συνεχίζεται την τρίτη ημέρα. Μόλις η κρίση υποχωρήσει, διακόπτεται. Εάν μετά από δύο έως τρεις ημέρες δεν υπάρχει βελτίωση, η θεραπεία πρέπει να επανεκτιμηθεί. Για το αναφερόμενο προϊόν ισχύει μέγιστη δόση 6 mg ανά θεραπευτικό κύκλο. Ένας νέος κύκλος μπορεί να ξεκινήσει το νωρίτερο 72 ώρες μετά το τέλος του προηγούμενου.
Ανεπιθύμητες ενέργειες: Διάρροια, ναυτία, έμετος και κοιλιακός πόνος μπορεί να είναι σημεία αρχόμενης δηλητηρίασης. Σε αυτή την περίπτωση η κοχικίνη διακόπτεται αμέσως και ζητείται ιατρική αξιολόγηση. Σπάνια εμφανίζονται σοβαρές μεταβολές στο αιμοδιάγραμμα ή μυοπάθειες.
Αντενδείξεις και προφυλάξεις: Μην χρησιμοποιείται σε σοβαρή νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια και σε υπάρχουσες διαταραχές του αιμοδιαγράμματος. Υπάρχουν επικίνδυνες αλληλεπιδράσεις ιδίως με κλαριθρομυκίνη, ορισμένα αζολικά αντιμυκητιασικά, κυκλοσπορίνη και άλλους αναστολείς CYP3A4 ή P‑γλυκοπρωτεΐνης. Σε ελαφρά έως μέτρια νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία πρέπει να μειωθεί η δόση για αυτό το σκεύασμα.
Θεραπευτική προσέγγιση
- Μη οπιοειδή αναλγητικά
- Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)
- Τοπικά ΜΣΑΦ
- Οπιοειδή αναλγητικά
- Γκαμπαπεντινοειδή
- Αντικαταθλιπτικά
- Τοπικά αναισθητικά
- Επιλεκτικοί αναστολείς COX‑2
| Δραστική ουσία | Εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δυναμικότητες | Ενιαία δόση και χρήση | Ημερήσια δόση / Όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις χρήσης | Είδος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Παρακεταμόλη | ben-u-ron; Paracetamol-ratiopharm; Perfalgan | Δισκία, υπόθετα, σιρόπι, διάλυμα για έγχυση | Δισκία: 500/1.000 mg; Έγχυση: 10 mg/ml | Από του στόματος: 500–1.000 mg, συνήθως τουλάχιστον 6 ώρες μεσοδιάστημα. Ενδοφλεβίως: 1.000 mg σε 15 λεπτά σε βάρος >50 kg; τουλάχιστον 4 ώρες μεσοδιάστημα | Ανάλογα με το σκεύασμα έως το πολύ 3–4 g/ημέρα· σε παράγοντες κινδύνου λιγότερο. Υπολογίζετε όλα τα δρόμους χορήγησης συνολικά | Ιδιαίτερα σε υπερδοσολογία σοβαρή ηπατοτοξικότητα· σπάνια σοβαρές δερματικές ή αλλεργικές αντιδράσεις | Σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια· προσαρμογή δόσης σε ηπατικούς κινδύνους, υποθρεψία ή χαμηλό σωματικό βάρος. Σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια μεγαλύτερα διαστήματα | Ελαφρύς έως μέτριος οξύς πόνος· συμπληρωματική μετεγχειρητική ή μετετραυματική αναλγησία | Νωκισπεπτικός, κατά κύριο λόγο σωματικός |
| Μεταμιζόλη | Novalgin; Novaminsulfon-ratiopharm; Metamizol HEXAL | Δισκία, σταγόνες, υπόθετα, διάλυμα για ένεση | Δισκία: 500 mg; Σταγόνες και διάλυμα για ένεση συχνά 500 mg/ml | Από του στόματος: 500–1.000 mg κάθε 6–8 ώρες σε ενήλικες >53 kg. Η παρεντερική δοσολογία καθορίζεται ξεχωριστά· i.v. αργά και υπό παρακολούθηση | Από του στόματος μέγιστο 4.000 mg/ημέρα. Οι παρεντερικές ανώτατες τιμές εξαρτώνται από το συγκεκριμένο προϊόν | Αγκανοκυττάρωση, αναφυλαξία, υπόταση· σπάνια ηπατοτοξικότητα | Προηγούμενη αγκρανοκυττάρωση που οφείλεται σε μεταμιζόλη, σημαντικές διαταραχές αιμοποίησης, ορισμένες δυσανεξίες σε αναλγητικά· τελευταίο τρίμηνο κύησης. Σε πυρετό, πονόλαιμο ή βλάβες βλεννογόνων διακόψτε αμέσως και ελέγξτε το αιμοδιάγραμμα | Ισχυροί μετεγχειρητικοί, μετατραυματικοί και καρκινικοί πόνοι· κολικοί· άλλοι ισχυροί πόνοι όταν οι εναλλακτικές είναι ακατάλληλες | Νοσισεπτικός, σωματικός και σπλαχνικός |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δυνάμεις | Μονή δόση και χρήση | Ημερήσια δόση / ανώτατο όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ιβουπροφαίνη | Nurofen; Dolgit; Ibu-ratiopharm | Ταμπλέτες, κάψουλες, σιρόπι, υπόθετα | 200/400/600/800 mg | Βραχυπρόθεσμη αναλγησία συνήθως 200–400 mg από του στόματος· σε 400 mg τουλάχιστον 6 ώρες διαστήματος. Σε ιατρική συνταγή ενδέχεται υψηλότερες μεμονωμένες δόσεις | Αυτοθεραπεία έως 1.200 mg/ημέρα· κατάλληλα, έως 2.400 mg/ημέρα υπό ιατρική επίβλεψη | Ενοχλήσεις στο στομάχι, έλκη, αιμορραγίες, νεφρική βλάβη, οιδήματα, αύξηση αρτηριακής πίεσης | Ενεργά ή υποτροπιάζοντα έλκη, σημαντικές αιμορραγίες, σοβαρή οργανική ανεπάρκεια, αλλεργία σε ΜΣΑΦ· τελευταίο τρίμηνο κύησης. Προσοχή σε αφυδάτωση και αντιπηκτικά | Δυσμηνόρροια, μυϊκοί και αρθριτικοί πόνοι, τραυματικοί πόνοι, επώδυνη φαρυγγίτιδα | Νοσισεπτικός, σωματικός και εν μέρει σπλαχνικός |
| Δικλοφενάκη | Voltaren; Diclac; Diclofenac-ratiopharm | Ταμπλέτες, παρατεταμένης αποδέσμευσης, υπόθετα· ανάλογα με το σκεύασμα ενέσιμα | Μη παρατεταμένη: 25/50 mg· παρατεταμένη: π.χ. 75/100 mg· υπόθετα: 50/100 mg | Π.χ. 25–50 mg από του στόματος ή 50 mg ορθικά. Συχνότητα ανάλογα με το σκεύασμα και την πορεία | Συστηματικά έως 150 mg/ημέρα | Γαστρεντερικές αιμορραγίες, νεφρική δυσλειτουργία, αυξημένες ηπατικές τιμές, οιδήματα· αυξημένος αρτηριακός κίνδυνος θρόμβωσης | Μεταξύ άλλων έλκη, σοβαρή οργανική ανεπάρκεια, γνωστή ΙΣΧ, pAVK, εγκεφαλοαγγειακή νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια NYHA II–IV· τελευταίο τρίμηνο κύησης | Νεφρική και χολική κολική· φλεγμονώδεις και εκφυλιστικές παθήσεις των αρθρώσεων | Νοσισεπτικός, σωματικός και σπλαχνικός |
| Ναπροξένη | Dolormin für Frauen; Dolormin GS; Naproxen-CT | Ταμπλέτες | 250/500 mg | Συχνά 250–500 mg από του στόματος, π.χ. δύο φορές ημερησίως. Συνήθεις σχήματα οξέος και αυτοθεραπείας εξαρτώνται από το σκεύασμα | Αυτοθεραπεία με κατάλληλα σκευάσματα έως 750 mg/ημέρα· ιατρικά συνήθως 500–1.000 mg/ημέρα. Ορισμένα οξέα σχήματα επιτρέπουν προσωρινά έως 1.250 mg/ημέρα | Έλκη και αιμορραγίες, νεφρική δυσλειτουργία, οιδήματα, αύξηση πίεσης | Αντενδείξεις για ΜΣΑΦ· ιδιαίτερη προσοχή σε γαστρεντερικό κίνδυνο, νεφρική ανεπάρκεια και αντιπηκτικά | Δυσμηνόρροια, αρθρίτιδα, συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας, οξεία μορφή ουρικής αρθρίτιδας σύμφωνα με την έγκριση σκευάσματος | Νοσισεπτικός, σωματικός και εν μέρει σπλαχνικός |
| Δεξκετυπροφένη | Sympal; Keral; Enantyum — μερικά διεθνή ονόματα | Ταμπλέτες, γρανουλάτη ή από του στόματος διάλυμα· ενέσιμη/έγχυση | Δια του στόματος: 25 mg· παρεντερικά: 50 mg/2 ml | Από του στόματος: 25 mg κάθε 8 ώρες ή 12,5 mg κάθε 4–6 ώρες. Παρεντερικά: 50 mg κάθε 8–12 ώρες, αν χρειαστεί | Από του στόματος έως 75 mg/ημέρα· παρεντερικά έως 150 mg/ημέρα, συνήθως το πολύ 2 ημέρες. Σε ηλικιωμένους ή με οργανική δυσλειτουργία χαμηλότερα όρια | Ναυτία, κοιλιακός πόνος, έλκη, αιμορραγίες, νεφρική βλάβη | Αντενδείξεις ΜΣΑΦ· σε περιορισμένη νεφρική ή ηπατική λειτουργία περιορισμοί ανά σκεύασμα. Δεν για αδιάκριτη μακροχρόνια χρήση | Βραχυπρόθεσμοι οξείς μυϊκοί, οδοντικοί, εμμηνορροϊκοί και μετεγχειρητικοί πόνοι | Νοσισεπτικός, σωματικός και σπλαχνικός |
| Κετορολάκη | Toradol; Droal; Tonum — διεθνή σκευάσματα | Ενέσιμο διάλυμα· διεθνώς επίσης δισκία | Ένεση συχνά 30 mg/ml· δισκία: 10 mg | Σύμφωνα με βρετανική πληροφορία Toradol αρχικά 10 mg i.v./i.m., στη συνέχεια 10–30 mg κάθε 4–6 ώρες όποτε χρειάζεται | Σε αυτό το σχήμα έως 90 mg/ημέρα· σε ηλικιωμένους, με μειωμένη νεφρική λειτουργία ή <50 kg έως 60 mg/ημέρα. Παρεντερικά το πολύ 2 ημέρες | Ιδιαίτερα γαστρεντερικός κίνδυνος αιμορραγίας, νεφρική βλάβη, τάση για αιμορραγία | Έλκος ή γαστρεντερική αιμορραγία στο ιστορικό, σημαντική νεφρική ανεπάρκεια, υποογκαιμία και αυξημένη αιμορραγική προδιάθεση· όχι άλλα ΜΣΑΦ. Τηρείτε την εθνική άδεια κυκλοφορίας | Βραχυχρόνιοι οξείς πόνοι, ειδικά μετεγχειρητικά σύμφωνα με την τοπική έγκριση | Νοσισεπτικός, σωματικός και σπλαχνικός |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δυνάμεις | Μονή δόση και χρήση | Ημερήσια δόση / ανώτατο όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Δικλοφενάκη | Voltaren Schmerzgel; Diclac Schmerzgel; Diclo-ratiopharm Schmerzgel | Τζελ | Π.χ. 1 % δικλοφενάκη-νάτριο ή 1,16 % δικλοφενάκη διαιθυλαμίνη· διατίθενται και υψηλότερης συγκέντρωσης τζελ | Σε χαμηλής συγκέντρωσης τζελ συχνά 2–4 g τοπικά τρεις έως τέσσερις φορές την ημέρα· τα πιο συμπυκνωμένα σκευάσματα συνήθως δύο φορές την ημέρα | Εξαρτάται από το σκεύασμα· σε ορισμένα χαμηλής συγκέντρωσης τζελ έως 16 g/ημέρα | Ερυθρότητα δέρματος, κνησμός, αλλεργική δερματίτιδα επαφής· σε εκτεταμένη χρήση πιθανές συστηματικές επιδράσεις | Μη εφαρμόζετε σε ανοιχτό ή φλεγμονώδες δέρμα· προσέξτε αλλεργία σε ΜΣΑΦ. Μην χρησιμοποιείτε αεροστεγείς επιδέσμους· τελευταίο τρίμηνο κύησης | Τοπικά περιοριζόμενοι μυϊκοί, τενόντιοι και αρθρικοί πόνοι· συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας σύμφωνα με την έγκριση σκευάσματος | Σωματικό-νοσισεπτικός |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δυνάμεις | Μονή δόση και χρήση | Ημερήσια δόση / ανώτατο όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Τραμαδόλη | Tramal; Tramagit; Tramadol-ratiopharm | Κάψουλες, σταγόνες, παρατεταμένης αποδέσμευσης, υπόθετα, ενέσιμο διάλυμα | Μη παρατεταμένη: 50 mg· παρατεταμένη συχνά 100/150/200 mg· σταγόνες συχνά 100 mg/ml | Μη παρατεταμένη 50–100 mg p.o. κάθε 4–6 ώρες. Παρατεταμένα σκευάσματα συνήθως δύο φορές την ημέρα, ανάλογα με το σκεύασμα | Συνήθως το πολύ 400 mg/ημέρα· σε ηλικιωμένους ή με δυσλειτουργία οργάνων ενδεχομένως λιγότερο ή με μεγαλύτερα διαστήματα | Ναυτία, ζάλη, υπνηλία, δυσκοιλιότητα· επιληπτικές κρίσεις, σύνδρομο σεροτονίνης, αναπνευστική καταστολή | Ανεξέλεγκτη επιληψία, αναστολείς ΜΑΟ ή λήψη εντός των τελευταίων 14 ημερών, οξεία δηλητηρίαση με κεντρικά κατασταλτικά. Προσοχή με σεροτονινεργικά φάρμακα | Μέτρια έως έντονη πόνος σε κατάλληλη ένδειξη | Κυρίως νοκηπεπτικός· σε νευροπαθητικούς πόνους δεν είναι συνήθως πρώτη επιλογή |
| Τιλιδίνη/Ναλοξόνη | Valoron N; Tilidin-ratiopharm plus; Tilidin AL comp. | Σταγόνες, δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης | Παρατεταμένα π.χ. 50/4, 100/8, 150/12 ή 200/16 mg | Σε οπιοειδούς νάρκωσης ενήλικες π.χ. 50/4 mg παρατεταμένο p.o. κάθε 12 ώρες· τιτλοποίηση εξατομικευμένα | Σε ό,τι αφορά την τιλιδίνη συνήθως 100–600 mg/ημέρα, σε παρατεταμένα σκευάσματα σε δύο δόσεις· το πολύ 600 mg τιλιδίνης/ημέρα | Ναυτία, ζάλη, κόπωση, εφίδρωση· εξάρτηση και αναπνευστική καταστολή ειδικά σε παράγοντες κινδύνου | Ειδική προσοχή σε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια και με συγχορήγηση κεντρικά κατασταλτικών. Η ναλοξόνη δεν αποτρέπει σε ορθή λήψη όλους τους κινδύνους οπιοειδών | Έντονος πόνος, όταν τεκμηριώνεται θεραπεία με οπιοειδές | Κυρίως νοκηπεπτικός |
| Μορφίνη | MSI Mundipharma; MST Mundipharma; Oramorph | Διάλυμα ενέσιμο, ορό, μη παρατεταμένα και παρατεταμένα σκευάσματα | Π.χ. 10 mg/ml ως ένεση· παρατεταμένα δισκία 10/30/60/100/200 mg· διαθέσιμες και άλλες ισχύεις | Σε οξύ: π.χ. 1–2 mg αργά i.v., τιτλοποίηση υπό παρακολούθηση ανάλογα με το αποτέλεσμα. Μη παρατεταμένη p.o. σε οπιοειδώς ναίνομες ενηλίκους συνήθως 5–10 mg, εξατομικευμένα | Δεν υπάρχει γενική σταθερή μέγιστη ημερήσια δόση· περιορίζεται από την αποτελεσματικότητα, τις ανεπιθύμητες ενέργειες και τη λειτουργία οργάνων | Αναπνευστική καταστολή, καταστολή, ναυτία, δυσκοιλιότητα, ούρηση, υπόταση | Σημαντική αναπνευστική καταστολή, παραλυτικός ειλεός· σε νεφρική ανεπάρκεια κίνδυνος συσσώρευσης μεταβολιτών. Παρατεταμένες μορφές δεν ενδείκνυνται για ταχεία τιτλοποίηση | Ισχυροί πόνοι κατάγματα, μετεγχειρητικοί και κακοήθεις πόνοι | Κυρίως ισχυροί νοκηπεπτικοί πόνοι |
| Οξυκωδόνη | Oxygesic; Oxycodon-ratiopharm; Oxycodon HEXAL | Μη παρατεταμένα καψάκια/δισκία, δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης· άλλες μορφές ανάλογα με το σκεύασμα | Μη παρατεταμένα π.χ. 5/10/20 mg· παρατεταμένα π.χ. 5–80 mg | Μη παρατεταμένα σε οπιοειδώς ναίνομες ενήλικες συνήθως 5 mg p.o. κάθε 6 ώρες· παρατεταμένα συχνά 5–10 mg κάθε 12 ώρες, ανάλογα με το προφίλ κινδύνου | Δεν υπάρχει γενική σταθερή μέγιστη ημερήσια δόση· τιτλοποίηση εξατομικευμένα | Αναπνευστική καταστολή, καταστολή, ναυτία, δυσκοιλιότητα, κνησμός | Σημαντική αναπνευστική καταστολή, παραλυτικός ειλεός· προσαρμογή δόσης σε δυσλειτουργία οργάνων. Προσοχή σε αλληλεπιδράσεις CYP3A4· δεν πρέπει να θρυμματίζονται τα παρατεταμένα δισκία | Έντονοι μετεγχειρητικοί, κακοήθεις και άλλοι κατάλληλοι ισχυροί πόνοι | Κυρίως νοκηπεπτικός |
| Υδρομορφόνη | Palladon; Hydromorphon-ratiopharm; Hydromorphon-dura | Μη παρατεταμένα καψάκια, παρατεταμένα σκευάσματα, διάλυμα ενέσιμο | Μη παρατεταμένα: 1,3/2,6 mg· παρατεταμένα π.χ. 4/8/16/24 mg | Μη παρατεταμένα συνήθως αρχικά 1,3 mg p.o. κάθε 4 ώρες· σε επιλεγμένους ασθενείς 2,6 mg. Παρατεταμένη δοσολογία να καθορίζεται χωριστά | Δεν υπάρχει γενική σταθερή μέγιστη ημερήσια δόση· τιτλοποίηση εξατομικευμένα | Αναπνευστική καταστολή, καταστολή, δυσκοιλιότητα, ναυτία | Σημαντική αναπνευστική καταστολή, παραλυτικός ειλεός· προσοχή σε νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια. Η μετατροπή από άλλα οπιοειδή μόνο με κατάλληρο ισοδυναμικό υπολογισμό | Ισχυροί πόνοι, ειδικά σε κακοήθειες και παρηγορική φροντίδα· άλλες κατάλληλες ενδείξεις | Κυρίως νοκηπεπτικός |
| Φεντανύλη, διαδερμική | Durogesic SMAT; Fentanyl-ratiopharm; Matrifen — μερικά διεθνή σκευάσματα | Διαδερμικά αυτοκόλλητα (έμπλαστρα) | Π.χ. 12/25/50/75/100 µg/h | Επιλογή ισχύος του επιθέματος βάσει ήδη υπάρχουσας οπιοειδούς θεραπείας και κατάλληλης μετατροπής· αλλαγή συνήθως κάθε 72 ώρες | Δεν υπάρχει παγκόσμια ημερήσια μέγιστη δόση· συνεχής απελευθέρωση σε µg/h, όχι ως συνήθης ενιαία δόση σε mg | Αναπνευστική καταστολή, καταστολή, δυσκοιλιότητα, ναυτία· υπερδοσολογία σε αυξημένη απορρόφηση | Δεν ενδείκνυται για οξείς πόνους ή για ρουτινική αρχική ρύθμιση σε οπιοειδώς ναίνομες ασθενείς. Αποφύγετε θερμά επιθέματα/θερμοφόρες πάνω στο έμπλαστρο· προσέξτε πυρετό και αλληλεπιδράσεις CYP3A4 | Ισχυροί χρόνιοι πόνοι με κατάλληλη, όσο το δυνατόν σταθερή ανάγκη σε οπιοειδές | Κυρίως χρόνιοι νοκηπεπτικοί πόνοι |
| Βουπρενορφίνη, διαδερμική | Norspan; Transtec PRO; Buprenorphin-ratiopharm | Διαδερμικά αυτοκόλλητα (έμπλαστρα) | Συστήματα 7 ημερών π.χ. 5/10/20/30/40 µg/h· άλλα συστήματα 35/52,5/70 µg/h | Σε κατάλληλο οπιοειδώς ναίνομο ασθενή μπορεί να ξεκινήσει 7ήμερο έμπλαστρο με 5 µg/h. Άλλα συστήματα απαιτούν δικό τους σχήμα | Στο σχήμα Norspan το πολύ 40 µg/h· τα συστήματα Transtec-PRO έχουν άλλα όρια. Μην ισοπεδώνετε τα συστήματα | Ναυτία, δυσκοιλιότητα, ζάλη, καταστολή, δερματικές αντιδράσεις· αναπνευστική καταστολή | Δεν για ταχεία αντιμετώπιση οξέων πόνων. Αποφύγετε θερμότητα· προσοχή με κατασταλτικά. Μην κόβετε το έμπλαστρο | Κατάλληλοι χρόνιοι πόνοι· ανάλογα με το σύστημα μέτρια έως έντονη ένταση | Κυρίως χρόνιοι νοκηπεπτικοί πόνοι |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές ισχύεις | Ενιαία δόση και χρήση | Ημερήσια δόση / Όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Πρεγκαμπαλίνη | Lyrica; Pregabalin-ratiopharm; PregabaHEXAL | Κάψουλες, εν μέρει δισκία, στοματικό διάλυμα | Κάψουλες: 25–300 mg· διάλυμα: 20 mg/ml | Σε φυσιολογική νεφρική λειτουργία αρχικά π.χ. 75 mg p.o. δύο φορές την ημέρα· σε ευθραυστότητα εξατομικευμένα χαμηλότερα | 150–600 mg/ημέρα σε δύο ή τρεις δόσεις· το πολύ 600 mg/ημέρα σε φυσιολογική νεφρική λειτουργία | Ζάλη, κόπωση, οιδήματα, αύξηση βάρους· αναπνευστική καταστολή, εξάρτηση και στέρηση | Υπερευαισθησία· σε νεφρική ανεπάρκεια προσαρμογή δοσολογίας. Προσοχή με οπιοειδή και άλλα κατασταλτικά· διακοπή βαθμιαία | Πονόδυνη διαβητική πολυνευροπάθεια, μεταερπητική νευραλγία, άλλοι περιφερικοί ή κεντρικοί νευροπαθητικοί πόνοι | Νευροπαθητικός |
| Γκαμπαπεντίνη | Neurontin; Gabapentin-ratiopharm; Gabapentin HEXAL | Κάψουλες, δισκία | Κάψουλες: 100/300/400 mg· δισκία: 600/800 mg | Πιθανό σχήμα: Ημέρα 1 300 mg μία φορά, Ημέρα 2 300 mg δύο φορές, Ημέρα 3 300 mg τρεις φορές p.o.; σε αυξημένο κίνδυνο πιο αργά | Συνήθως 900–3.600 mg/ημέρα σε τρεις δόσεις· το πολύ 3.600 mg/ημέρα σε φυσιολογική νεφρική λειτουργία | Κόπωση, ζάλη, αταξία, οιδήματα· αναπνευστική καταστολή σε συνθήκες κινδύνου, εξάρτηση και στέρηση | Υπερευαισθησία· νεφρική δοσοπροσαρμογή. Προσοχή με οπιοειδή και άλλα κατασταλτικά· μην διακόπτετε απότομα | Πονόδυνη διαβητική πολυνευροπάθεια, μεταερπητική νευραλγία, άλλοι περιφερικοί νευροπαθητικοί πόνοι | Νευροπαθητικός |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δόσεις | Μοναδική δόση και εφαρμογή | Ημερήσια δόση / Όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Duloxetin — SNRI | Cymbalta; Duloxetin-ratiopharm; Duloxetin Viatris | Κάψουλες ανθεκτικές στο γαστρικό υγρό | 30/60 mg | Σε επώδυνη διαβητική νευροπάθεια συνήθως 60 mg από το στόμα μία φορά ημερησίως | Συνήθως 60 mg/ημέρα, σε επιλεγμένους ασθενείς έως 120 mg/ημέρα· μεγαλύτερες δόσεις δεν προσφέρουν αξιόπιστα μεγαλύτερο όφελος | Ναυτία, εφίδρωση, ξηροστομία, ζάλη, αύξηση της αρτηριακής πίεσης· σεσουατο-σύνδρομο (Serotoninsyndrom), συμπτώματα διακοπής | Σημαντική ηπατική νόσος, κάθαρση κρεατινίνης <30 ml/min, ανεξέλεγκτη υπέρταση στην έναρξη· συγκεκριμένοι αναστολείς MAO και ισχυροί αναστολείς CYP1A2 | Επώδυνη διαβητική πολυνευροπάθεια· ινομυαλγία στη Γερμανία ενδέχεται off-label | Νευροπαθητικός· στην ινομυαλγία νοζιπλαστικός |
| Amitriptylin — τρικυκλικό αντικαταθλιπτικό | Amineurin; Saroten; Amitriptylin-neuraxpharm | Δισκία, εν μέρει παρατεταμένης αποδέσμευσης, στοματικό διάλυμα | Παράδειγμα 10/25/50 mg· διαφορές στο άλας και τη δραστική ουσία μεταξύ σκευασμάτων | Συνήθως έναρξη 10–25 mg p.o. το βράδυ, μετά αργή αύξηση | Σε νευροπαθητικούς πόνους συνήθως 25–75 mg/ημέρα. Υψηλότερες δόσεις μόνο μετά από ξεχωριστή αξιολόγηση· δεν υπάρχει γενικό ανώτατο όριο για όλες τις ενδείξεις | Κόπωση, ξηροστομία, δυσκοιλιότητα, ούρηση δυσχέρεια, αύξηση βάρους, ορθοστατική υπόταση, αρρυθμίες | Οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, σημαντικές αρρυθμίες/αγωγής διαταραχές, συγκεκριμένοι αναστολείς MAO· προσοχή σε κλειστογώνιο γλαύκωμα και ούρηση δυσχέρεια | Νευροπαθητικοί πόνοι; προφύλαξη χρόνιων κεφαλαλγιών τάσης και ημικρανίας; ινομυαλγία ενδεχομένως off-label | Νευροπαθητικός· επιλεγμένοι χρόνιοι ή νοζιπλαστικοί πόνοι |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δόσεις | Μοναδική δόση και εφαρμογή | Ημερήσια δόση / Όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lidocain | Versatis; Xylocain; Lidocain B. Braun — διαφορετικές μορφές | Επίθεμα δραστικής ουσίας; άλλα σκευάσματα ως ένεση, τζελ ή σπρέι | Versatis: 5 %, 700 mg/επίθεμα· ενέσεις π.χ. 1 % ή 2 % | Σε μεταερπητική νευραλγία 1–3 επιθέματα τοπικά, ανάλογα με την επιφάνεια | Το πολύ 3 επιθέματα ταυτόχρονα, μέγιστο 12 ώρες/24 ώρες, μετά τουλάχιστον 12 ώρες διάλειμμα. Αυτό το όριο ισχύει αποκλειστικά για το επίθεμα | Τοπικές δερματικές αντιδράσεις· σε υπερβολική συστηματική απορρόφηση νευρολογική και καρδιακή τοξικότητα | Αλλεργία στα αμίδια τοπικών αναισθητικών· επίθεμα μόνο σε άθικτο, επουλωμένο δέρμα. Οι δόσεις για ενέσεις καθορίζονται ξεχωριστά ανά τεχνική, σωματικό βάρος και σκεύασμα | Επίθεμα: εντοπισμένη μεταερπητική νευραλγία· άλλες μορφές: τοπική ή περιφερική αναισθησία | Εντοπισμένος νευροπαθητικός· στην αναισθησία αποκλεισμός της αγωγής του πόνου |
| Δραστική ουσία | Τρία εμπορικά ονόματα | Μορφές | Τυπικές δόσεις | Μοναδική δόση και εφαρμογή | Ημερήσια δόση / Όριο | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις | Ενδείξεις | Τύπος πόνου |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Celecoxib | Celebrex; Celecoxib-ratiopharm; Celecoxib TAD | Σκληρές κάψουλες | 100/200 mg | Σε οστεοαρθρίτιδα συχνά 200 mg p.o. μία φορά την ημέρα ή 100 mg δύο φορές την ημέρα· σε άλλες εγκεκριμένες ενδείξεις ενδεχομένως υψηλότερα | Συνήθως 200–400 mg/ημέρα, το πολύ 400 mg/ημέρα | Γαστρεντερικές ενοχλήσεις, οίδημα, αύξηση πίεσης, νεφρική δυσλειτουργία· θρομβωτικά επεισόδια | Γνωστή ΙΣΝ, pAVK ή εγκεφαλοαγγειακή νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια ΝΥΗΑ II–IV, ενεργά έλκη, σοβαρή νεφρική/ηπατική ανεπάρκεια· υπερευαισθησία σε σουλφοναμίδες· εγκυμοσύνη | Οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα | Σωματικά-νοκισεπτικός, ιδιαίτερα φλεγμονώδης |
| Etoricoxib | Arcoxia; Etoricoxib-ratiopharm; Etoriax | Δισκία με επικάλυψη | 30/60/90/120 mg | Μία φορά την ημέρα p.o.: οστεοαρθρίτιδα συνήθως 30 mg· ρευματοειδής αρθρίτιδα ή αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα συνήθως 60 mg· οξύς ουρικός πόνος 120 mg | Εξαρτάται από την ένδειξη: οστεοαρθρίτιδα έως 60 mg/ημέρα· RA/Σπονδυλίτιδα έως 90 mg/ημέρα· ουρικός πόνος 120 mg/ημέρα μέγιστο 8 ημέρες· μετεγχειρητικός οδοντικός πόνος 90 mg/ημέρα μέγιστο 3 ημέρες | Αύξηση πίεσης, οίδημα, νεφρική δυσλειτουργία, γαστρεντερικές ενοχλήσεις· θρομβωτικά επεισόδια | Μεταξύ άλλων ανεπαρκώς ελεγχόμενη αρτηριακή πίεση >140/90 mmHg, γνωστές αγγειακές παθήσεις, καρδιακή ανεπάρκεια NYHA II–IV, ενεργά έλκη, σοβαρή οργανική ανεπάρκεια· εγκυμοσύνη | Οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα, οξύς ουρικός πόνος, βραχυχρόνιος μετεγχειρητικός οδοντικός πόνος | Σωματικά-νοκισεπτικός, συχνά φλεγμονώδης |
Αναλγητικά συνδυασμού
| Δραστικές ουσίες | Εμπορικό όνομα – Παράδειγμα | Μορφή και ισχύς | Μοναδική δόση | Επανάληψη και μέγιστη ημερήσια δόση | Σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες | Αντενδείξεις και προφυλάξεις |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ASS + Paracetamol + Καφεΐνη | Thomapyrin Intensiv | Ανά δισκίο 250 mg ASS + 250 mg παρακεταμόλη + 50 mg καφεΐνη | Στην ημικρανία συνήθως 2 δισκία p.o. | Κατά ανάγκη μετά 4–8 ώρες· το πολύ 6 δισκία/24 ώρες | Δυσπεψία, αιμορραγίες, ανησυχία, παλμοί και διαταραχές ύπνου | Λάβετε υπόψη τις αντενδείξεις του ASS και της παρακεταμόλης. Μην λαμβάνετε πρόσθετα ανεξέλεγκτα τα ίδια δραστικά συστατικά. Η καφεΐνη μπορεί να επιδεινώσει άγχος, παλμούς και διαταραχές ύπνου. |