Dysfagia wyjaśniona praktycznie: Ten artykuł pokazuje najważniejsze przyczyny zaburzeń połykania, typowe przebiegi i istotne rozpoznania różnicowe. Skupienie na raku przełyku, achalazji, uchyłku Zenckera, wolu oraz raku krtani i gardła. Idealny do przygotowania do FSP, licensing exam, M3 i praktyki klinicznej.
Dysfagia
Główne zgłoszenie
- Zwykle pacjent zgłasza się z powodu postępującej dysfagii trwającej około X tygodni.
- W przypadku dysfagii należy zapytać o przebieg choroby: Kiedy pojawiły się trudności w połykaniu i jak rozwijały się do tej pory?
- Typowy przebieg w raku przełyku: początkowo trudności w połykaniu pokarmów stałych, następnie miękkich lub półpłynnych, a w końcu także płynów.
Rozpoznania różnicowe
| Schorzenie | Typowe wskazówki / dodatkowe objawy | Ważne badania |
|---|---|---|
| Rak przełyku | Postępująca dysfagia: najpierw pokarmy stałe, potem płyny; utrata masy ciała; krwawienie z przewodu pokarmowego/smoliste stolce; ból za mostkiem; chrypka przy porażeniu nerwu krtaniowego wstecznego; ewentualnie duszność przy naciekaniu tchawicy. | Esofagogastroskopia (EGD) z pobraniem wycinków; endoskopowe USG (EUS); CT klatki piersiowej/brzucha do oceny zaawansowania. |
| Achalazja | Dysfagia zarówno dla pokarmów stałych, jak i płynów od początku; regurgitacja nieprzetrawionego pokarmu; ból za mostkiem; utrata masy ciała. | Manometria przełyku jako złoty standard; przełyk barytowy, typowo obraz „ptasiego dzioba”; EGD w celu wykluczenia nowotworu. |
| Uchyłek Zenckera | Uczucie ciała w gardle; regurgitacja resztek pokarmowych godzinami po posiłku; nieprzyjemny zapach z ust (foetor ex ore); aspiracje; kaszel; dysfonia. | Badanie kontrastowe przełyku z barytem; endoskopia z zachowaniem ostrożności ze względu na ryzyko perforacji. |
| Wole (ucisk tchawicy/przełyku) |
Uczucie ciała w gardle, dysfagia, duszność; wole widoczne lub wyczuwalne; uczucie ucisku lub napięcia w szyi; ewentualnie zaburzenia czynnościowe. | USG szyi; scyntygrafia tarczycy; ewentualnie CT/MRI szyi; laryngoskopia. |
| Rak krtani lub gardła | Dysfagia zwykle początkowo dla pokarmów stałych, później także dla płynów; chrypka przy porażeniu nerwu krtaniowego wstecznego; stridor; kaszel; ból gardła; szyjne węzły chłonne; utrata masy ciała. | Laryngoskopia/faryngoskopia z pobraniem wycinków; CT/MRI do oceny rozległości guza. |
Uwagi
Palenie tytoniu i spożywanie alkoholu są istotnymi czynnikami ryzyka raka przełyku.
Rak płaskonabłonkowy występuje głównie w górnej i środkowej części przełyku, podczas gdy gruczolakorak typowo lokalizuje się w odcinku dystalnym przełyku.
Ponieważ pacjent skarży się na dysfagię, należy szczególnie zapytać o bezproblemowe przyjmowanie leków.
Rokowanie jest na ogół niekorzystne, ponieważ rozpoznanie często stawia się dopiero w zaawansowanych stadiach.
Leczenie zwykle obejmuje kombinację resekcji chirurgicznej, chemioterapii i radioterapii, w zależności od stadium guza i ogólnego stanu pacjenta.
