Η δυσφαγία εξηγείται πρακτικά: Το άρθρο αυτό δείχνει τις σημαντικότερες αιτίες των διαταραχών κατάποσης, τις τυπικές πορείες και τις σχετικές διαφορικές διαγνώσεις. Η έμφαση δίνεται στον καρκίνο του οισοφάγου, την αχαλασία, το εκκόλπωμα Zenker, τη βρογχοκήλη καθώς και τους καρκίνους λάρυγγα και φάρυγγα. Ιδανικό για προετοιμασία για FSP, άδεια άσκησης/licensing exam, M3 και κλινική πράξη.
Δυσφαγία
Main complaint
- Συνηθισμένα, ο ασθενής προσέρχεται λόγω προοδευτικής δυσφαγίας διάρκειας περίπου X εβδομάδων.
- Στη δυσφαγία πρέπει να διερευνηθεί η πορεία: Πότε εμφανίστηκαν τα πρώτα προβλήματα κατάποσης και πώς εξελίχθηκαν έως τώρα;
- Τυπική πορεία στον καρκίνο του οισοφάγου: αρχικά δυσκολία στην κατάποση στερεών τροφών, στη συνέχεια σε μαλακές ή ημι-στερεές και τελικά και σε υγρά.
Differential diagnoses
| Condition | Typical clues / additional symptoms | Important investigations |
|---|---|---|
| Καρκίνος οισοφάγου | Προοδευτική δυσφαγία: πρώτα στερεά τρόφιμα, αργότερα υγρά; απώλεια βάρους; αιμορραγία από το ανώτερο γαστρεντερικό/μέλαινα κένωση; μεσοστερνικός πόνος; βράγχος φωνής με παράλυση επανειλημμένου νεύρου; ενδεχόμενη δύσπνοια με διήθηση τραχείας. | Οισοφαγογαστροσκόπηση (EGD) με βιοψία; ενδοσκοπικός υπέρηχος (EUS); CT θώρακα/κοιλίας για σταδιοποίηση. |
| Αχαλασία | Δυσφαγία για στερεά και υγρά από την έναρξη; παλινδρόμηση αχώνευτης τροφής; μεσοστερνικός πόνος; απώλεια βάρους. | Οισοφαγική μανομετρία ως χρυσός κανόνας; βαριούχο γεύμα, τυπικά με εικόνα “bird‑beak”; EGD για αποκλεισμό κακοήθειας. |
| Εκκόλπωμα Zenker | Αίσθημα κόμπου στον λαιμό (globus); παλινδρόμηση υπολειμμάτων τροφής ώρες μετά το φαγητό; δυσοσμία από το στόμα (foetor ex ore); εισρόφηση; βήχας; δυσφωνία. | Ακτινογραφία με βαριούχο γεύμα; ενδοσκόπηση με προσοχή λόγω κινδύνου διάτρησης. |
| Βρογχοκήλη (πίεση τραχείας/οισοφάγου) |
Αίσθημα κόμπου, δυσφαγία, δύσπνοια; εμφανής ή ψηλαφητή βρογχοκήλη; αίσθηση πίεσης ή σύσφιξης στον τράχηλο; ενδεχόμενη δυσλειτουργία του θυρεοειδούς. | Υπερηχογράφημα τραχήλου; θυρεοειδική σπινθηρογραφία; πιθανώς CT/MRI τραχήλου; λαρυγγοσκόπηση. |
| Καρκίνος λάρυγγα ή φάρυγγα | Η δυσφαγία συνήθως αρχικά για στερεά, αργότερα και για υγρά; βράγχος φωνής με παράλυση επανειλημμένου νεύρου; στροβηκμός (stridor); βήχας; πονόλαιμος; τραχηλικοί λεμφαδένες; απώλεια βάρους. | Λαρυγγοσκόπηση/φαρυγγοσκόπηση με βιοψία; CT/MRI για εκτίμηση έκτασης όγκου. |
Notes
Το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ είναι σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του οισοφάγου.
Το πλακώδες καρκίνωμα εμφανίζεται κυρίως στο άνω και μέσο τρίτο του οισοφάγου, ενώ το αδενικό καρκίνωμα εντοπίζεται τυπικά στον περιφερικό οισοφάγο.
Δεδομένου ότι ο ασθενής πάσχει από δυσφαγία, θα πρέπει να ερωτηθεί ειδικά για την απρόσκοπτη λήψη φαρμάκων.
Η πρόγνωση είναι γενικά φτωχή επειδή η διάγνωση συχνά γίνεται σε προχωρημένα στάδια.
Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει συνδυασμό χειρουργικής εξαίρεσης, χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας, ανάλογα με το στάδιο του όγκου και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
