Chłoniak Hodgkina

Pozdrowienie

Dzień dobry, Panie/Pani Starszy Konsultancie ………..,

Chciałbym teraz przedstawić Państwu pacjenta Heinza Möllera.

Ma 78 lat, 1,89 m wzrostu i waży około 86 kilogramów. Wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi 24 kg/m² i tym samym mieści się w normie.

Główne dolegliwości i historia obecnego schorzenia

Pacjent zgłosił się do nas z powodu bezbolesnej, o wielkości około monety dwueurowej, twardej, nieruchomej prawej szyjnej limfadenopatii, obecnej od trzech miesięcy.

Objawom towarzyszył zespół B z gorączką sięgającą 39 °C (pachowo), nocne nadmierne pocenie się oraz utratą masy ciała o 3 kg w ciągu ostatnich trzech miesięcy z powodu utraty apetytu . Dodatkowo pacjent skarżył się na astenia oraz ból po spożyciu alkoholu.

Zgłaszał także nawracające infekcje górnych dróg oddechowych.

Następujące objawy zostały wykluczone: zmiany skórne, ból gardła, patologiczne zmiany w jamie ustnej, dysfagia, dusznść, kaszel, dysfonia, nietolerancja zimna, zwiększona skłonność do krwawień, bladość oraz powiększenia węzłów chłonnych w innych lokalizacjach.
Do tej pory Pan Möller nie konsultował się z lekarzem.

Jest bez osoby towarzyszącej.

Stwierdził, że ostatnio nie podróżował .

Według pacjenta, podobne dolegliwości nie występują u innych krewnych.

Historia autonomiczna

Historia autonomiczna bez odchyleń, poza bezsennością z powodu nocnego nadmiernego pocenia się (trudności z utrzymaniem snu).

Choroby przewlekłe

U pacjenta rozpoznano następujące jednostki chorobowe:

Według jego relacji od 8 lat ma hiperlipidemię (hipercholesterolemię), w związku z czym leczenie simwastatyną zostało przerwane z powodu podejrzenia rabdomiolizy; jednak rabdomioliza nie jest udokumentowana.

Od około 10 dni występuje czyrak w okolicy pleców, po prawej stronie podłopatkowo. Stwierdził, że planowany jest zabieg chirurgiczny pojutrze oraz że samodzielnie leczył miejsce antyseptycznie mydłem w kostce.

Pacjent informuje, że cierpi na przewlekłe bóle pleców od 8 lat w związku z przepukliną krążka lędźwiowego . Leczenie było zachowawcze.

Powiedział, że miał ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek 5 lat temu, podczas którego leczył się szpitalnie przez 3 dni.

Pacjent zgłosił, że 4 lata temu doznał wstrząśnienia mózgu po upadku na schodach; następnie był obserwowany jako pacjent hospitalizowany przez 2 dni.

Dotychczasowe zabiegi chirurgiczne

———————————————–

Ginekologia

———————————————–

Leki

Zgodnie z receptą pacjent obecnie przyjmuje następujące leki:

Ibuprofen 400 mg
Pantoprazol 20 mg
Waleriana-tabletki

Stosuje także Hylo-krople do oczu

Simwastatyna

Alergie

W kwestii alergii pacjent podał, że jest uczulony na truskawki. Po ich spożyciu pojawia się wykwit okołoustny i świąd.
Zgłosił także nawracające zapalenia spojówek od około 10 lat, z nasileniem sezonowym wiosną.

Substancje / Narkotyki

W wywiadzie dotyczącym narażenia pacjent podał, że nie pali od 20 lat. Wcześniej palił około 20 papierosów dziennie przez 30 lat (co odpowiada około 30 paczkolat).
Zgłosił także regularne spożywanie alkoholu w postaci małej butelki Piccolo wieczorem.
Zaprzeczył używaniu narkotyków.

Wywiad społeczny

Pacjent podał, że jest na emeryturze od 25 lat, wcześniej krawcem był osobą zawodowo czynną, samotną i obecnie zamieszkującą w domu opieki zamieszkały.

Wywiad rodzinny

W wywiadzie rodzinnym pacjent podał, że jego ojciec zmarł w wieku 73 lat na nowotwór krtani .
Matka zmarła już w jego dzieciństwie; przyczyna zgonu jest nieznana.
Jego siostra doznała krwotocznego udaru mózgu w wieku 63 lat z następstwami paraparesis/paraplegii; od tego czasu jest zależna od wózka inwalidzkiego i mieszka w domu opieki.

Pacjent nie ma zwierząt domowych.

Podejrzenia i rozpoznania różnicowe

Z anamnezy, w tym bezbolesnej, twardej, nieprzesuwalnej szyjnej limfadenopatii i objawów B, najprawdopodobniej wynika chłoniak Hodgkina . Jednak przed potwierdzeniem histologicznym należy także rozważyć chłoniaki nieziarnicze i choroby białaczkowe (np. CLL).

Jako rozpoznanie różnicowe możliwa jest gruźlica ; jednak brak produktywnego kaszlu oraz brak historii podróży i narażenia przemawiają przeciwko temu.

W mononukleozie zakaźnej, tzw. chorobie całujących się, zwykle występują angina i powiększenie węzłów chłonnych, które są miękkie i bolesne.

Choroby autoimmunologiczne, takie jak sarkoidoza lub toczeń rumieniowaty układowy również mogą prowadzić do limfadenopatii, lecz ten obraz kliniczny tutaj nie pasuje.

Rozpoznanie	Podobne objawy	Cechy odróżniające
Gruźlica	Gorączka, nocne poty i utrata masy ciała	dodatni wywiad podróżny/narażenia, produktywny kaszel
mononukleoza zakaźna (EBV)	Obrzęk węzłów chłonnych, gorączka, zmęczenie	zwykle młodsi pacjenci, ból gardła, miękkie węzły chłonne
Chłoniak nieziarniczy	bardzo podobne objawy	częściej wieloogniskowe węzły chłonne, bardziej agresywny przebieg, odmienne cechy histologiczne
Białaczka	Zmęczenie, zwiększona podatność na infekcje, bladość	często pancytopenia, zajęcie szpiku kostnego, zmiany w morfologii krwi

Badania diagnostyczne:

badanie fizykalne

Po zebraniu wywiadu wykonujemy dokładne badanie fizykalne. Rozpoczyna się ono od zapisu parametrów życiowych, w tym częstości akcji serca, ciśnienia krwi, częstości oddechów, saturacji tlenem oraz temperatury ciała.

Następnie przeprowadza się ukierunkowane badanie zaczynając od inspekcji. Mogą być odnotowane takie objawy jak kacheksja, bladość, zadrapania wskutek świądu, wybroczyny, zasinienia, nieprawidłowości w jamie ustnej (np. powiększenie migdałków lub naloty na błonach śluzowych) oraz widoczna limfadenopatia (z informacją o liczbie i możliwych zmianach skórnych).

Palpacja służy ocenie węzłów chłonnych pod kątem bolesności, ruchomości (przesuwalne, przymocowane) i konsystencji (miękkie lub twarde) oraz wykrycia ewentualnej splenomegalii lub hepatomegalii.

Opukiwanie zwykle nie wykazuje zmian, ale może dać nieprawidłowe wyniki przy splenomegalii lub wysięku opłucnowym.

Osłuchowo zwykle nie stwierdza się odchyleń patologicznych.

Lymphadenopathie

Hodgkin 1

Zoom

Badania laboratoryjne

W tym kontekście oznaczymy m.in. pełną morfologię krwi z rozmazem, CRP, OB (odczyn Biernackiego), LDH, ALT (GPT, alaninotransferaza; wątrobowo-specyficzna), AST (GOT, asparaginianotransferaza), gamma-glutamylotransferazę (GGT), elektrolity oraz wartości nerkowe i lipidogram.

Dodatkowo należy wykonać rozmaz krwi do badania.

Polega to na rozprowadzeniu kropli krwi na szkiełku, wysuszeniu na powietrzu, zabarwieniu (np. metodą May-Grünwalda-Giemsy) i następnie badaniu mikroskopowym.

W mikroskopie możemy na przykład rozpoznać atypowe komórki krwi, zaburzenia dojrzewania lub oznaki możliwej infiltracji szpiku kostnego.

Biopsja węzła chłonnego

Rozpoznanie potwierdza się biopsją węzła chłonnego. Usunięcie całego węzła (wycięcie) uważane jest za złoty standard, ponieważ dostarcza wystarczającej ilości tkanki do wiarygodnego wykrycia rzadkich komórek Reeda-Sternberga. Inne procedury, takie jak biopsja cienkoigłowa czy gruboigłowa, często nie są reprezentatywne i mogą przeoczyć rozpoznanie.

Limfadenektomia to zabieg chirurgiczny, podczas którego chore węzły chłonne są całkowicie usuwane w znieczuleniu ogólnym. Po odkażeniu lekarz wykonuje nacięcie w zajętym miejscu, usuwa węzły chłonne i bada otaczające tkanki. Ranę zamyka się, a pacjent pozostaje hospitalizowany do obserwacji przez kilka godzin lub dni.

Pacjent musi być na czczo co najmniej 6 godzin przed operacją, tzn. bez przyjmowania pokarmu; picie także jest zabronione na 2 godziny przed zabiegiem.

Wynik jest zazwyczaj dostępny po 3 do 5 dniach roboczych.

Możliwe ryzyka to ból, siniaki i rzadkie zakażenia.

Klasyczny chłoniak Hodgkina (cHL) jest najczęstszym podtypem, stanowiącym około 95% przypadków.

Charakteryzuje się obecnością mononuklearnych komórek Hodgkina oraz wielojądrowych komórek Reeda-Sternberga, które razem określa się jako komórki Hodgkin-Reed-Sternberg (HRS).

Klasyczny chłoniak Hodgkina dzieli się histologicznie na cztery główne podtypy różniące się liczbą limfocytów, odsetkiem komórek Reeda-Sternberga oraz obecnością tkanki łącznej:

• Typ guzkowo-sclerotyczny

• Typ mieszany

• Typ bogatokomórkowy w limfocyty

• Typ zubożony w limfocyty

Typ guzkowo-sclerotyczny występuje przede wszystkim u młodych dorosłych, natomiast typ mieszany jest częstszy po 50. roku życia.

Punkcja szpiku

Punkcja szpiku to procedura diagnostyczna mająca na celu pobranie szpiku kostnego, zwykle z tylnego kolca biodrowego, w celu oceny chorób krwi lub nowotworowych. Wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym specjalną igłą. Przed zabiegiem sprawdza się parametry krzepnięcia i informuje pacjenta. Możliwe ryzyka to ból, siniaki i rzadkie zakażenia.

Rozpoznanie anatomiczne

Ultrasonografia

Ultrasonografia (badanie USG) to technika obrazowania wykorzystująca fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości do uwidocznienia narządów i tkanek wewnętrznych. Jest nieinwazyjna, bezbolesna i często stosowana do badania jamy brzusznej, tarczycy, serca, naczyń oraz węzłów chłonnych. Zwykle nie wymaga specjalnego przygotowania i generalnie nie niesie ze sobą ryzyka.
Przy podejrzeniu chłoniaka można w szczególności ocenić wątrobę i śledzionę pod kątem ewentualnego powiększenia lub nacieku.

Tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy

Tomografia komputerowa (TK) to metoda obrazowania, która tworzy szczegółowe obrazy przekrojowe narządów wewnętrznych przy użyciu promieni rentgenowskich. Pacjent jest przesuwany do wnętrza skanera rurowego i musi leżeć nieruchomo podczas badania. Czasami podawany jest kontrast, aby umożliwić dokładniejsze odwzorowanie. Badanie jest bezbolesne i trwa tylko kilka minut. Przed badaniem z kontrastem ważne jest, aby pacjent wypił odpowiednią ilość płynów. Niektóre leki, takie jak metformina, powinny być odstawione przed badaniem. W rzadkich przypadkach może wystąpić reakcja alergiczna na środek kontrastowy (ale nie martw się: jesteśmy przygotowani i mamy na miejscu wszystkie niezbędne leki i środki).

TK wykonuje się w chłoniaku Hodgkina w celu oceny rozległości choroby, uwidocznienia powiększonych węzłów chłonnych i zajęcia narządów oraz dokładnego określenia stadium.

Pozytonowa emisyjna tomografia

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) to technika obrazowania służąca do zobrazowania aktywności metabolicznej w organizmie. Pacjentowi podaje się lek o łagodnej radioaktywności. PET jest szczególnie przydatna w diagnostyce, ustalaniu stopnia zaawansowania i monitorowaniu terapii w nowotworach. Często łączy się ją z tomografią komputerową (PET/CT), aby jednocześnie ocenić funkcję i anatomię. Ryzyko wiąże się z niewielką ekspozycją na promieniowanie.

Przygotowanie do PET obejmuje co najmniej 6 godzin postu i kontrolę poziomu cukru we krwi u pacjentów z cukrzycą.

Stadia

Stadium I	Zajęcie pojedynczego obszaru węzłów chłonnych lub struktur chłonnych takich jak śledziona, grasica lub pierścień Waldeyera.
Stadium II	Choroba z zajęciem dwóch lub więcej odrębnych obszarów węzłów chłonnych, leżących po tej samej stronie przepony.
Stadium III	Choroba z zajęciem dwóch lub więcej odrębnych obszarów węzłów chłonnych lub struktur chłonnych po obu stronach przepony.
Stadium IV	Rozsiane zajęcie: zajęcie co najmniej jednego narządu pozawęzłowego
Końcówka A	brak objawów B
Końcówka B	przynajmniej jeden objaw B

Konsultacje

Onkologia, Chirurgia / Chirurgia klatki piersiowej, Radiologia / Medycyna nuklearna, Patologia

Leczenie:

Chemioterapia według protokołu ABVD (Adriamycyna, Bleomycyna, Winkrystyna, Dacarbazyna), z dodatkową radioterapią lub bez niej.

Rokowanie:

Współcześnie przy odpowiednim leczeniu początkowym można osiągnąć wyleczenia u pacjentów we wczesnych stadiach sięgające 85–90%, a u pacjentów w stadium III/IV około 75%. Niekorzystne czynniki rokownicze obejmują obecność objawów B, starszy wiek, zaawansowane stadium choroby przy pierwszym rozpoznaniu, płeć męską, podwyższone OB (odczyn Biernackiego) itp.

Dodatkowe

Nazwy:

Pani Hermine Bögel, Veronica ?, Max Peters

Wywiad obecnej choroby:
Gorączka mierzona doodbytniczo między 38,5 a 39,4°C przez kilka dni.
Pacjentka ma skłonność do częstych infekcji dróg oddechowych.
Wywiad wegetatywny:
Przewlekłe zaparcia (od 30 lat), leczone Movicol-saszetkami.
Dusznosć spowodowana zatkanym nosem + suchość w ustach (dlatego ma pić dużo wody w nocy)

Choroby przebyte / wcześniejsze operacje
Stan po złamaniu dalszego odcinka kości promieniowej po prawej stronie po upadku 2 lata temu (nie zauważyła kabla w domu opieki, potknęła się i upadła) leczone zachowawczo za pomocą gipsu przez 6 tygodni.
Stan po odmiedniczkowym zapaleniu nerek 5 lat temu, leczone ambulatoryjnie 3 dniami dożylnych antybiotyków, następnie doustnie do 12 dni leczenia
Pogorszone działanie tarczycy po operacji: Poddała się zabiegowi usunięcia tarczycy 5 lat temu z powodu wola w wieku 52 lat. Po tyreoidektomii wystąpiła chrypka, dlatego uczęszczała na terapię logopedyczną przez 3 miesiące.

Zapalenie rogówki od 28 lat

Leki:

Tamsulosina 0,4
L-teyroksyna 125 mikrogramów

Wywiad rodzinny:
Dziadek zmarł na raka krtani.
Matka doznała porażenia połowiczego i zaburzeń rytmu, zmarła z powodu asystolii Ojciec: zmarł na raka dróg żółciowych (dlatego on także się boi)

Alergie:

Alergia na roztocza kurzu domowego z kaszlem i nieżytem nosa, leczona odczulaniem 10 lat temu

Wywiad społeczny:

Mieszka w domu opieki ze swoją siostrą
Pracowała jako inżynier budownictwa podziemnego, rozwiedziona, ma syna i wnuka, mieszka w mieszkaniu współdzielonym

Pytania

1. Doktorze, czy może Pan wyjaśnić, jaką mam chorobę?

Twoje obecne objawy i wyniki badania sugerują zmianę w układzie chłonnym, którą traktujemy poważnie i którą musimy dalej wyjaśnić. Aby dokładnie stwierdzić, co to jest, potrzebne są dodatkowe badania, takie jak biopsja tkankowa.

2. Czy to może być nowotwór? Moja matka też miała raka i bardzo się tym martwię.

Bardzo dobrze rozumiem pani obawy. Na podstawie obecnych objawów nie możemy w tej chwili postawić ostatecznego rozpoznania. Istnieje wiele możliwych przyczyn pani dolegliwości, nie wszystkie są złośliwe. Aby uzyskać jasność, przeprowadzimy ukierunkowane badania.

3. Czy muszę zostać w szpitalu?

Tak, zalecamy pobyt szpitalny, abyśmy mogli jak najszybciej i w optymalnej opiece medycznej przeprowadzić niezbędne badania.

4. Jaki typowy objaw może wystąpić w chorobie Hodgkina po spożyciu alkoholu?

Ból wywołany alkoholem w zajętych węzłach chłonnych.
To oznacza: osoby chore odczuwają ból w zajętych węzłach chłonnych po wypiciu alkoholu, zwłaszcza w okolicy szyi, pachy lub pachwiny. Objaw ten jest rzadki (u mniej niż 10% pacjentów), ale stosunkowo specyficzny dla chłoniaka Hodgkina.

5. Jak takie typowe, chorobie-specyficzne objawy się nazywają?

Takie objawy nazywają się patognomonicznymi, gdy są wysoce specyficzne dla konkretnej choroby. Innym przykładem objawu patognomonicznego są plamki Koplika przy odrze.

6. Dlaczego to nie jest niedoczynność tarczycy?

W niedoczynności tarczycy typowo oczekujemy objawów takich jak nietolerancja zimna, sucha skóra, zaparcia, bradykardia, przyrost masy ciała, obniżony nastrój i zmęczenie.

Gorączka i mimowolna utrata masy ciała natomiast są nietypowe dla niedoczynności tarczycy.

7. Czy zaleciłby Pan ibuprofen pacjentowi w tym wieku?

Stosowanie ibuprofenu u osób starszych należy rozważyć ostrożnie, ponieważ ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności nerek i zdarzeń sercowo-naczyniowych wzrasta.

8. Co robimy, jeśli pacjent odmówi pobytu w szpitalu?

Jeżeli pacjent odmówi hospitalizacji, najpierw przeprowadza się szczegółową rozmowę informacyjną o konieczności medycznej i możliwych ryzykach. Sprawdza się, czy pacjent jest zdolny do wyrażenia zgody. Odmowa jest starannie udokumentowana, najlepiej ze złożeniem oświadczenia na piśmie. W razie potrzeby można zaproponować alternatywy ambulatoryjne.

9. Kto decyduje o leczeniu wyleczającym lub paliatywnym?

Decyzję o leczeniu wyleczającym lub paliatywnym zazwyczaj podejmuje interdyscyplinarne konsylium onkologiczne złożone ze specjalistów w dziedzinie onkologii, hematologii, radiologii, patologii i, jeśli to konieczne, chirurgii. Ostateczną decyzję o dalszym postępowaniu musi jednak podjąć pacjent.

10. Co się stanie, jeśli żadne z leczeń nie zadziała?

W takich sytuacjach priorytetem jest jakość życia. Skupiamy się wtedy na opiece paliatywnej — działaniach łagodzących objawy, kontroli bólu oraz wsparciu psychologicznym i opiece.

11. Jak nazywa się strategia leczenia, polegająca na początkowym oczekiwaniu przed rozpoczęciem terapii?

Obserwacja i oczekiwanie

12. Co to jest dyrektywa zaawansowana?

Dyrektywa zaawansowana to pisemny dokument, w którym osoba określa, jakie środki medyczne chce przyjąć lub odrzuca w razie utraty zdolności do wyrażenia zgody. Jest prawnie wiążąca i służy realizacji woli pacjenta.

13. Czym osoby starsze mogą się wspomagać, aby zapobiegać upadkom?

Osoby starsze mogą zapobiegać upadkom, korzystając z pomocnych urządzeń do chodzenia, takich jak chodziki lub laski, nosząc buty z antypoślizgową podeszwą oraz montując uchwyty w łazience lub przy schodach.

14. Dlaczego węzły chłonne zwykle są miękkie i bolesne przy zapaleniu, a przy raku twarde i bezbolesne?

Różnica wynika z mechanizmu: przy zapaleniu dochodzi do szybkiego obrzęku i reakcji odpornościowej, co powoduje napięcie torebki i uwalnianie mediatorów zapalnych — to sprawia, że węzły są miękkie, ruchome i często wyraźnie bolesne. W raku komórki nowotworowe rosną powoli w tkance węzła, powodując niewielką reakcję zapalną i prowadząc do twardej, zwartej konsystencji bez bólu, ponieważ nie ma ostrej drażniącej stymulacji nerwów.

Notatki

BMI

Wskaźnik masy ciała (BMI)

BMI to wartość obliczana w celu przybliżonej oceny masy ciała w stosunku do wzrostu. Oblicza się go przez podzielenie masy ciała w kilogramach przez kwadrat wzrostu w metrach. Indeks służy do klasyfikacji na zakresy, takie jak niedowaga, prawidłowa masa ciała czy nadwaga, ale ma ograniczenia, na przykład u bardzo umięśnionych osób lub u osób starszych.

/m²

Jednostka “/m²” (na metr kwadratowy)

Zapis “/m²” oznacza “na metr kwadratowy” i wskazuje, że dana wartość odnosi się do powierzchni jednego metra kwadratowego.

indolentny

Indolentny (bezbolesny)

Termin “indolentny” opisuje brak bólu w zmianie lub wyniku badania. W przypadku bezbolesnie powiększającego się węzła chłonnego nowotwór jest jedną z możliwych przyczyn, ale nie jest to specyficzne; także przewlekłe lub ziarniniakowe procesy mogą się w ten sposób prezentować. Dla odmiany bolesne węzły chłonne częściej wskazują na ostry proces zapalny lub zakaźny. Ocena kliniczna powinna zawsze uwzględniać inne kryteria oraz przebieg/diagnostykę.

twardy, nieruchomy

Twardy i nieruchomy (zrośnięty)

“Twardy i nieruchomy” opisuje cechę, kiedy węzeł chłonny ma zwartą konsystencję i nie da się go przesunąć względem otaczających tkanek. Takie cechy zwiększają prawdopodobieństwo przyczyny nowotworowej, zwłaszcza gdy powiększenie postępuje. Miękkie, łatwo ruchome węzły chłonne bardziej sugerują procesy łagodne lub zapalne, choć istnieją wyjątki. Ostateczna ocena wymaga dodatkowej diagnostyki i uwzględnienia kontekstu klinicznego.

Objawy B

Krótki opis: Objawy B oznaczają zespół ogólnoustrojowych objawów. Kryteria: gorączka powyżej 38 °C, nasilone poty nocne oraz mimowolna utrata masy ciała przekraczająca 10% masy ciała w ciągu sześciu miesięcy. Znaczenie kliniczne: Obecność tych objawów uzasadnia dalszą diagnostykę, ponieważ mogą występować w chorobach ogólnoustrojowych, takich jak niektóre choroby hematologiczne czy zapalne.

nocne nadmierne pocenie się

Krótki opis: Nocne nadmierne pocenie się odnosi się do intensywnego pocenia podczas snu. Obraz kliniczny: Nasilone pocenie, które może przemoczyć ubranie lub pościel i zaburzać sen. Znaczenie kliniczne: Może występować samodzielnie lub jako towarzyszący objaw w zakażeniach, zaburzeniach endokrynologicznych, działaniu leków lub innych chorobach ogólnoustrojowych i powinno być oceniane, jeśli jest nowo występujące lub uciążliwe.

Brak apetytu

Definicja: Brak apetytu to zmniejszenie łaknienia lub brak zainteresowania spożywaniem pokarmu. Konsekwencje: Przewlekły brak apetytu może prowadzić do utraty masy ciała i niedożywienia. Wskazanie przyczyny: Przyczyny są często wieloczynnikowe (np. choroby somatyczne, przyczyny psychologiczne, działania niepożądane leków); uporczywy brak apetytu powinien być diagnostycznie wyjaśniony.

Astenia

Definicja: Astenia opisuje niespecyficzne uczucie osłabienia, zmniejszoną zdolność do wysiłku i uporczywe zmęczenie. Charakterystyka: Jest to subiektywne obniżenie wydolności i szybkie męczenie się, nie zawsze towarzyszy mu obiektywnie mierzalna utrata siły. Diagnostyka różnicowa: Astenia jest niespecyficznym objawem o wielu możliwych przyczynach, na przykład choroby przewlekłe, anemia, zaburzenia endokrynologiczne takie jak niedoczynność tarczycy, choroby nowotworowe lub zaburzenia psychiatryczne; dalsza ocena zależy od współistniejących objawów i wyników badania klinicznego.

Ból po alkoholu

Opis: Zjawisko określane jako ból po alkoholu opisuje występowanie bólu w zajętych węzłach chłonnych lub guzach krótko po spożyciu alkoholu.

Znaczenie kliniczne: Objaw ten jest rzadki, ale klasycznie kojarzony z chorobą Hodgkina. Patofizjologia nie jest w pełni wyjaśniona, jednak jego wystąpienie może uzasadniać dalszą diagnostykę.

nawracający

Nawracający
W odpowiednim kontekście może wskazywać na immunosupresję.

patologiczne zmiany w jamie ustnej

Patologiczne zmiany w jamie ustnej

Znaczenie: Widoczne zmiany w jamie ustnej (np. owrzodzenia, naloty, obrzęk) mogą wskazywać na miejscowe infekcje, choroby zapalne lub procesy układowe bądź nowotworowe.

Dysfagia

Definicja: Dysfagia oznacza zaburzenie procesu połykania z trudnością w transporcie pokarmu lub płynów.

Możliwe przyczyny: Przyczyną mogą być przeszkody mechaniczne spowodowane masami lub uciskiem zewnątrzpochodnym (np. przez węzły chłonne śródpiersia), jak również choroby przełyku lub zaburzenia nerwowo-mięśniowe.

Duszność

Wyjaśnienie: Powiększone węzły chłonne w śródpiersiu mogą przez bezpośredni ucisk lub naciekanie upośledzać drogi oddechowe lub struktury klatki piersiowej i w ten sposób wywoływać duszność.

Kaszel

Możliwe przyczyny kaszlu obejmują podrażnienie lub mechaniczną zwężenie dróg oddechowych, bezpośrednie naciekanie ściany oskrzeli przez masę oraz infekcje występujące częściej przy immunosupresji.

Dysfonia

Krótka definicja
Dysfonia to zaburzenie głosu z zmienioną wysokością, natężeniem lub barwą głosu.

Ważne rozpoznania różnicowe przy istniejącej lub utrzymującej się dysfonii
– Rak krtani: może powodować utrzymującą się chrypkę lub zmiany głosu, zwłaszcza przy istotnych czynnikach ryzyka.
– Porażenie nerwu krtaniowego wstecznego: porażenie N. laryngeus recurrens zwykle prowadzi do chrypki z powodu ograniczonego ruchu strun głosowych.
– Inne przyczyny: zapalne, czynnościowe lub jatrogenne zaburzenia głosu.

Nietolerancja zimna

Nietolerancja zimna — znaczenie kliniczne

Wrażliwość na zimno może być objawem towarzyszącym niedoczynności tarczycy. W obecnym wywiadzie jednak nietolerancja zimna jest wyraźnie zaprzeczona; zmniejsza to prawdopodobieństwo typowego objawu niedoczynności tarczycy, ale go nie wyklucza definitywnie. Ocena powinna być dokonana w kontekście innych objawów i ustaleń.

zwiększona skłonność do krwawień

Wskazanie na trombocytopenię
Zajęcie szpiku kostnego

Bladość skóry

Wskazanie na anemię
Niedokrwistość chorób przewlekłych, zajęcie szpiku kostnego

brak podróży

Wywiad podróży — historia
Pacjent zgłasza, że nie odbył ostatnio żadnych podróży. W związku z tym nie ma wskazań na niedawne narażenie podczas pobytów w regionach o zwiększonej zapadalności na gruźlicę ani innych ryzykownych zakażeń związanych z podróżami.

podobne dolegliwości

Nie ma dowodów na zwiększone występowanie w rodzinie ani na oczywistą infekcję w gospodarstwie domowym.

Bezsenność

Definicja i obraz: Uporczywe trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu z zaburzeniem czasu i jakości snu.

Hipercholesterolemia

Istota: Podwyższone wartości cholesterolu we krwi, zwykle z wzrostem frakcji LDL.

Czyrak

Obraz kliniczny: Zlokalizowane, bolesne, ropne zapalenie mieszka włosowego z otaczającym zaczerwienieniem, obrzękiem i często centralnym zbiornikiem ropnym.

Przyczyny i leczenie: Częstym patogenem jest Staphylococcus aureus. Miejscowe środki dezynfekujące mogą być wystarczające; przy wyraźnym ropniu wskazana jest nacięcie chirurgiczne, a przy rozległej infekcji lub objawach ogólnych należy rozważyć leczenie antybiotykami.

Ból pleców

Ból pleców (ból odcinka lędźwiowego)

Pojęcie: Ból w okolicy kręgosłupa lędźwiowego, który może różnić się czasem trwania i nasileniem.

Wypuklina dysku

Definicja
W wypuklinie dysku wewnętrzna, żelowa część krążka międzykręgowego przesuwa się na zewnątrz przez uszkodzenie zewnętrznej włóknistej osłony i może uciskać sąsiednie korzenie nerwowe lub rdzeń kręgowy.
Objawy kliniczne
Typowe są promieniujące bóle wzdłuż dotkniętej korzeni nerwowej, zaburzenia czucia takie jak mrowienie lub drętwienie oraz w ciężkich przypadkach osłabienie ruchowe lub zmiany odruchów.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Mechanizmy obejmują zwyrodnienie związane z wiekiem, powtarzające się lub pojedyncze obciążenia mechaniczne, urazy oraz inne czynniki takie jak nadwaga lub brak aktywności fizycznej, które mogą osłabiać strukturę dysku.

konserwatywne

Terapia konserwatywna – wyjaśnienie pojęcia
Leczenie konserwatywne odnosi się do środków niechirurgicznych mających na celu łagodzenie bólu, przywrócenie funkcji i unikanie operacji.
Typowe środki
Należą do nich ćwiczenia fizjoterapeutyczne wzmacniające stabilizację i mobilizację, farmakologiczne leczenie bólu i przeciwzapalne, dostosowanie codziennych aktywności oraz pomoce takie jak ortezy czy pasy podtrzymujące. Edukacja pacjenta i działania rehabilitacyjne mogą uzupełniać koncepcję leczenia.

Odmiedniczkowe zapalenie nerek

Definicja i przyczyna
Odmiedniczkowe zapalenie nerek to bakteryjne zapalenie miedniczki nerkowej i miąższu nerki, często spowodowane wstępującym zakażeniem dróg moczowych; patogenami są głównie Enterobacteriaceae, takie jak Escherichia coli.
Obraz kliniczny
Pacjenci zazwyczaj zgłaszają ból w okolicy lędźwiowej, gorączkę z dreszczami, ogólne osłabienie oraz często objawy dolnych dróg moczowych, takie jak pieczenie przy oddawaniu moczu.
Diagnostyka i leczenie
W ocenie wykorzystuje się badania moczu, w tym posiew. Leczenie zwykle polega na antybiotykoterapii; przy nasilonym lub skomplikowanym przebiegu konieczna może być hospitalizacja.

Wstrząs mózgu

Definicja:
Wstrząs mózgu (commotio cerebri) to przejściowe zaburzenie funkcji mózgu po urazie czaszki, niekoniecznie wykazujące widoczne uszkodzenia strukturalne.
Przyczyny:
Często powstaje w wyniku bezpośredniego uderzenia w głowę lub ruchów przyspieszeniowo-opóźnieniowych, na przykład przy upadkach lub wypadkach.
Obraz kliniczny:
Typowe dolegliwości to ból głowy, zawroty głowy, nudności, zaburzenia koncentracji i pamięci oraz zaburzenia równowagi. W niektórych przypadkach występuje krótkotrwała utrata przytomności lub zaburzenia czucia.
Leczenie i przebieg:
Postępowanie jest głównie objawowe i obejmuje odpoczynek fizyczny i poznawczy, obserwację oraz ukierunkowane leczenie poszczególnych objawów. Większość pacjentów wraca do pełni zdrowia, chociaż czasami mogą wystąpić przedłużone dolegliwości.

Pantoprazol

Grupa:
Inhibitory pompy protonowej (PPI).
Działanie:
Hamuje produkcję kwasu żołądkowego przez blokowanie H+/K+-ATPaz w komórkach okładzinowych żołądka.
Wskazania:
Stosowany w chorobach związanych z nadmierną kwasowością, takich jak objawy refluksu i choroba wrzodowa, oraz w celu zmniejszenia wydzielania kwasu w kontekście niektórych terapii.
Działania niepożądane i uwagi:
Do częstych działań niepożądanych należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe i bóle głowy; reakcje alergiczne są rzadkie. Lek zwykle zaleca się przyjmować przed posiłkiem. Długotrwałe stosowanie powinno być oceniane przez lekarza.

Waleriana

Kategoria:
Środek roślinny / fitoterapeutyczny.
Wskazania:
Waleriana jest stosowana głównie krótkotrwale w łagodnych trudnościach z zasypianiem oraz w celu zmniejszenia nerwowego pobudzenia.
Działanie i czas działania:
Opisywane jest działanie uspokajające; dokładny mechanizm działania nie jest w pełni wyjaśniony i indywidualnie zmienny co do natężenia.
Działania niepożądane i interakcje:
Czasami może wystąpić dyskomfort żołądkowy, bóle głowy lub senność w ciągu dnia. Należy zachować ostrożność przy równoczesnym stosowaniu innych leków uspokajających lub alkoholu.

Hylo

Krople do oczu Hylo
Grupa: środki nawilżające do oczu (sztuczne łzy).
Składnik aktywny/działanie: Produkty Hylo zwykle zawierają kwas hialuronowy, który wiąże wodę, stabilizuje film łzowy i nawilża powierzchnię oka.
Wskazanie: Leczenie i łagodzenie objawów w zespole suchego oka oraz wspomaganie podrażnionych powierzchni oka.
Stosowanie i tolerancja: Stosowane miejscowo; zazwyczaj dobrze tolerowane. Sporadycznie mogą wystąpić krótkotrwałe pieczenie lub uczucie ciała obcego; reakcje alergiczne są bardzo rzadkie.
Ważne: Wiele produktów jest opracowanych bez konserwantów, co poprawia tolerancję przy częstym stosowaniu.

Zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek
Definicja: Zapalenie spojówek to zapalenie spojówki oka.
Przyczyny i obraz: Może być spowodowane przez wirusy, bakterie, alergeny lub substancje drażniące. Typowe objawy to zaczerwienienie, zwiększone łzawienie lub wydzielina, świąd i uczucie ciała obcego.
Przebieg i znaczenie wywiadu: Nawracające, sezonowo skupione dolegliwości wiosną często wskazują na pochodzenie alergiczne i należy to uwzględnić w dalszej diagnostyce.
Kiedy zgłosić się do lekarza: Uporczywe lub nasilające się objawy, ból lub zaburzenia widzenia wymagają badania lekarskiego.

Pack years

Pack years
Definicja i obliczanie: Pack year kwantyfikuje ekspozycję na tytoń i oblicza się go jako liczbę wypalanych papierosów dziennie podzieloną przez 20, pomnożoną przez liczbę lat palenia.

Piccolo

Piccolo to pojedyncza, mała butelka szampana lub wina musującego, zazwyczaj mieszcząca około 0,2 litra. Służy jako porcja dla jednej osoby i często jest spożywana jako napój wieczorny lub okolicznościowy. W wywiadzie termin ten może wskazywać na regularne spożywanie alkoholu w tej wielkości porcji.

Emeryt

Emeryt to osoba, która nie pracuje zawodowo i zamiast tego otrzymuje emeryturę. Przejście do statusu emeryta zazwyczaj następuje z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego lub trwałej niezdolności do pracy. Termin opisuje status społeczno-ekonomiczny, a niekoniecznie warunki zamieszkania czy potrzebę opieki.

Krawiec

Krawiec to rzemieślnik lub wyspecjalizowany zakład, który projektuje, kroi, szyje oraz w razie potrzeby przerabia lub naprawia odzież. Zakres pracy obejmuje szycie na miarę, prace krawieckie i profesjonalne obchodzenie się z tkaninami oraz wykrojami.

Dom opieki

Dom opieki to placówka mieszkalna dla osób starszych, które nie chcą lub nie są już w stanie mieszkać w pełni samodzielnie. Instytucje te oferują, w zależności od potrzeb, wsparcie przy czynnościach codziennych, takich jak pomoc przy higienie osobistej, żywieniu czy podawaniu leków, i mogą zapewniać różne poziomy opieki oraz usług wsparcia.

Rak krtani

Krótka definicja:
Rak krtani to złośliwy nowotwór krtani, najczęściej o typie płaskonabłonkowym.

Czynniki ryzyka:
Główne modyfikowalne przyczyny to długotrwałe palenie tytoniu i wysokie spożycie alkoholu; inne czynniki mogą obejmować narażenie zawodowe na szkodliwe substancje lub infekcje HPV.

Obraz kliniczny:
Wczesne objawy to utrzymująca się chrypka, uczucie ciała obcego w gardle lub trudności w połykaniu; w zaawansowanych stadiach mogą wystąpić duszność i dolegliwości miejscowe lub regionalne.

Diagnostyka i terapia:
Rozpoznanie ostateczne opiera się na badaniu histologicznym. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania nowotworu i obejmuje zabieg chirurgiczny, radioterapię oraz, w razie potrzeby, terapię systemową. W wykryciu we wczesnym stadium rokowanie uzyskania wyleczenia jest znacząco lepsze niż w zaawansowanych stadiach.

krwotoczny

Definicja:
Udar krwotoczny oznacza udar spowodowany krwawieniem do tkanki mózgowej lub do komór mózgu.

Przyczyny:
Częstymi wyzwalaczami są nadciśnienie tętnicze, pęknięcie tętniaka oraz zaburzenia krzepnięcia albo leczenie przeciwkrzepliwe.

Obraz kliniczny:
Objawy zwykle pojawiają się nagle i mogą obejmować jednostronne osłabienie, zaburzenia mowy, zaburzenie świadomości lub silny ból głowy.

Obraz w badaniach obrazowych:
W ostrej TK świeże krwawienie zwykle jest hiperdensyjne (jasne), podczas gdy świeże zawały niedokrwienne na ogół wykazują hipodensyjny obraz w TK.

Krótka definicja:
Chłoniak Hodgkina to złośliwa choroba układu limfatycznego, charakteryzująca się obecnością komórek Reed–Sternberga w badaniu histologicznym.

Cechy kliniczne:
Typowe objawy to bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych, często szyjnych, oraz tzw. objawy B (np. utrata masy ciała, nocne poty, gorączka).

Diagnostyka i znaczenie:
Podejrzenie wymaga potwierdzenia histologicznego poprzez wycięcie węzła; jako różnicowe należy wykluczyć inne choroby układu chłonnego oraz procesy białaczkowe.

Chłoniaki nieziarnicze

Krótki opis:
Chłoniaki nieziarnicze tworzą heterogenną grupę złośliwych chorób limfoidalnych o różnych podtypach histologicznych i przebiegach klinicznych.

Różnicowanie:
W przeciwieństwie do chłoniaka Hodgkina typowe komórki Reed–Sternberga są nieobecne; rozpoznanie i klasyfikacja opierają się na badaniach histologicznych i immunofenotypowych.

Obraz kliniczny i znaczenie:
Obraz choroby może obejmować od ograniczonej limfadenopatii po uogólnione objawy; rokowanie i leczenie znacznie różnią się w zależności od podtypu.

bialaczkowy

Białaczka
Definicja i patofizjologia: Białaczki to złośliwe choroby układu krwiotwórczego, w których zderegulowane komórki prekursorowe białych krwinek proliferują w szpiku kostnym i przedostają się do krwi obwodowej.
Objawy kliniczne: Częste objawy to blada skóra, zwiększone zmęczenie i obniżona wydolność z powodu niedokrwistości, zwiększona podatność na infekcje z powodu dysfunkcji leukocytów, gorączka oraz skłonność do krwawień z powodu małopłytkowości. W pewnych podtypach może wystąpić powiększenie węzłów chłonnych.
Diagnostyka: Podejrzenia wyjaśnia się za pomocą rozmazu i określenia ilościowego leukocytów, badania szpiku kostnego (cytologia, cytochemia, immunofenotypowanie) oraz uzupełniających badań molekularnych i kariotypowych.

Gruźlica

Gruźlica
Czynnik sprawczy i droga zakażenia: Gruźlica jest przede wszystkim wywoływana przez Mycobacterium tuberculosis i przenoszona głównie drogą powietrzno-kropelkową między ludźmi.
Objawy kliniczne: Typowe objawy to uporczywy kaszel, często z odkrztuszaniem plwociny, mimowolna utrata masy ciała, nocne poty, gorączka i osłabienie wydolności.
Diagnostyka i leczenie: Diagnostyka obejmuje obrazowanie narządów klatki piersiowej, procedury mikrobiologiczne (bezpośrednie wykrycie, PCR, hodowla) oraz dodatkowe badania. Leczenie polega na wielomiesięcznym skojarzeniu leków przeciwbakteryjnych; typowe grupy leków są łączone w leczeniu zgodnym z wytycznymi.

mononukleoza zakaźna

Mononukleoza zakaźna (gorączka gruczołowa)
Czynnik sprawczy i droga zakażenia: Choroba jest przeważnie wywoływana przez wirusa Epsteina-Barr (EBV) i często przenoszona poprzez kontakt ze śliną.
Objawy kliniczne: Charakterystyczne są gorączka, wyraźne bóle gardła z zajęciem migdałków, bolesne lub tkliwe powiększenie węzłów chłonnych, utrzymujące się zmęczenie oraz niekiedy powiększenie śledziony.
Diagnostyka: Wskazówki dostarcza morfologia krwi z limfocytami reaktywnymi lub atypowymi oraz badania serologiczne przeciwciał przeciw EBV lub specyficzne wykrycie molekularne. Leczenie jest na ogół objawowe i wspomagające.

Sarkoidoza

Sarkoidoza
Definicja i stwierdzenia: Sarkoidoza to układowa choroba zapalna charakteryzująca się nieprzypadkowymi (niekazeifikującymi) ziarniniakami w zajętych narządach. Zmiany płucne z powiększeniem węzłów chłonnych wnęk lub śródpiersia są częstym wzorcem choroby.
Obraz kliniczny i diagnostyka: Pacjenci czasami zgłaszają nieswoiste objawy ogólnoustrojowe, takie jak zmęczenie i sporadyczna gorączka; przy zajęciu płuc występuje kaszel i duszność. Centralne w rozpoznaniu są badania obrazowe (RTG klatki piersiowej/TK) oraz potwierdzenie histologiczne poprzez biopsję wykazującą niekazeifikujące ziarniniaki.
Znaczenie kliniczne: W diagnostyce powiększonych węzłów chłonnych sarkoidoza jest ważnym rozważanym rozpoznaniem różnicowym, ale musi być odróżniona od przyczyn zakaźnych i nowotworowych.

toczeń rumieniowaty układowy

Toczeń rumieniowaty układowy — zajęcie węzłów chłonnych

W przebiegu tocznia rumieniowatego układowego może wystąpić powiększenie węzłów chłonnych. Zwykle ma charakter uogólniony, jest przeważnie jedynie łagodne i typowo występuje w kontekście dodatkowego zajęcia narządów, takich jak skóra, stawy lub nerki, a także zaburzeń hematologicznych. Samo powiększenie węzłów rzadko jest wystarczające do postawienia rozpoznania i powinno być oceniane w kontekście całokształtu obrazu klinicznego.

Ciśnienie krwi

Ciśnienie krwi — urządzenia i pomocnicze przyrządy

Do ręcznego pomiaru ciśnienia krwi sprzęt obejmuje: mankiet do pomiaru ciśnienia, pompę inflacyjną (gumową gruszkę) oraz manometr do odczytu ciśnienia. Do osłuchiwania tonów Korotkowa dodatkowo potrzebny jest stethoskop. Alternatywnie często stosuje się dziś automatyczne, oscylometryczne ciśnieniomierze, które działają bez osłuchiwania.

Saturacja tlenu

Saturacja tlenu — zasada pomiaru

Saturacja tlenu we krwi mierzona jest nieinwazyjnie za pomocą pulsoksymetru. Urządzenie określa obwodową saturację tlenem na podstawie absorpcji światła w miejscu pomiaru, takim jak palec lub płatek ucha, i w ten sposób dostarcza oszacowania wysycenia tlenem hemoglobiny tętniczej.

Temperatura ciała

Temperatura ciała — porównanie miejsc pomiaru

Temperatura odbytnicza jest często uważana za przybliżone odniesienie do temperatury centralnej ciała w kontekstach klinicznych. Pomiary doustne są zazwyczaj nieco niższe niż odbytnicze, z typową różnicą w zakresie około 0,3 do 0,5 °C. Pomiary w pachwinie zwykle wykazują jeszcze niższe wartości niż pomiary doustne; przyjmuje się orientacyjną różnicę do temperatury odbytniczej wynoszącą około 0,5 °C. Wartości te należy rozumieć jako typowe wytyczne i mogą się różnić w zależności od metody pomiaru i pacjenta.

Bladość

Bladość
Bladość oznacza wyraźnie zmniejszone zaczerwienienie skóry lub błon śluzowych.
Typowe lokalizacje
Bladość jest szczególnie widoczna na powierzchni skóry, w spojówkach oczu oraz na błonie śluzowej jamy ustnej (np. warg, błony policzkowej).
Znaczenie kliniczne
Może wskazywać na zmniejszone perfuzję skóry lub obniżone stężenie hemoglobiny i powinna być interpretowana łącznie z innymi wynikami.

Wybroczyny

Wybroczyny
Wybroczyny to bardzo małe, punktowe krwawienia w skórze lub błonie śluzowej, które pojawiają się jako niebielące czerwone do fioletowych kropki.
Przyczyny i znaczenie
Mogą występować przy małopłytkowości, niektórych zaburzeniach krzepnięcia, septycznych chorobach lub po urazie mechanicznym i wymagają dalszej oceny w powiązaniu z innymi ustaleniami.

Powiększenie śledziony lub wątroby

Powiększenie śledziony i wątroby

W badaniu fizykalnym powiększoną śledzionę lub wątrobę można wykryć przez palpację i opukiwanie. Stwierdzenie powiększenia narządu wskazuje na chorobę ogólnoustrojową i może mieć różne przyczyny, takie jak zaburzenia hematologiczne, przewlekłe zapalenia, procesy zakaźne, nadciśnienie wrotne lub, rzadziej, zajęcie nowotworowe czy przerzuty. Interpretacja wyniku wymaga kontekstu klinicznego i w razie potrzeby badań obrazowych oraz badań laboratoryjnych.

Rozmaz różnicowy

Rozmaz różnicowy ukazuje procentowy i bezwzględny rozkład leukocytów według podtypów (neutrofile, limfocyty, monocyty, eozynofile, bazofile). Służy do wykrywania leukocytozy lub leukopenii i dostarcza wskazówek dotyczących zmian zakaźnych, zapalnych lub hematologicznych. Ukierunkowana ocena niedokrwistości przeprowadza się przede wszystkim za pomocą morfologii krwi z indeksami erytrocytów oraz innymi specyficznymi parametrami.

CRP

Białko C‑reaktywne (CRP)

CRP jest białkiem ostrej fazy przeważnie syntetyzowanym w wątrobie i wzrasta w procesach zapalnych, zakażeniach lub uszkodzeniu tkanek. Służy jako nieswoisty marker laboratoryjny do oceny aktywności zapalnej i monitorowania przebiegu terapii, ale nie jest swoiste dla konkretnej choroby.

OB

Odczyn Biernackiego (OB)

OB mierzy odległość, jaką przebywają erytrocyty w antykoagulowanej krwi w ciągu jednej godziny. Jest to nieswoisty wskaźnik procesów zapalnych lub innych procesów układowych i może być wpływany przez białka ostrej fazy, anemię lub inne czynniki. OB jest często wykorzystywany uzupełniająco do innych parametrów laboratoryjnych przy ocenie stanu zapalnego.

LDH

LDH (dehydrogenaza mleczanowa)

Krótki opis: LDH to enzym występujący w wielu tkankach. Przy uszkodzeniu komórek lub ich obumieraniu uwalniany jest do krwi w zwiększonych ilościach.

Znaczenie kliniczne: Podwyższone stężenia LDH są nieswoistym wskaźnikiem rozpadu tkanek, na przykład przy hemolizie, urazie mięśni, uszkodzeniu wątroby lub serca oraz w niektórych nowotworach. Samo LDH nie lokalizuje organu i musi być interpretowane razem z innymi parametrami laboratoryjnymi oraz sytuacją kliniczną.

Rozmaz krwi

Rozmaz krwi — cel i zasada podstawowa

Krótki opis: Rozmaz krwi służy do przedstawienia komórek krwi na szkiełku jako cienką warstwę w celu mikroskopowej oceny ich kształtu, rozmieszczenia i nieprawidłowości.

Zasada: Wykonuje się rozmaz krwi, który po wyschnięciu jest barwiony, aby różne typy komórek stały się widoczne i rozróżnialne. Rozmaz umożliwia ocenę morfologiczną erytrocytów, leukocytów i płytek krwi i jest częścią diagnostyki nieprawidłowości hematologicznych.

Movicol

Grupa: Środek przeczyszczający osmotyczny (substancja czynna: polietylenoglikol / makrogol).

Mechanizm działania: Preparat sprzyja zatrzymywaniu wody w świetle jelita, co zmiękcza stolec i zwiększa jego objętość, ułatwiając pasaż jelitowy.

Wskazania: Stosowany w leczeniu i regulacji przewlekłych zaparć oraz może ułatwiać wypróżnianie w przypadku twardego stolca.

Ważne uwagi i ryzyka: Możliwe działania niepożądane obejmują dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, takie jak wzdęcia, skurcze brzucha lub biegunka. W przypadku nasilonego bólu brzucha, objawów niedrożności jelit lub znacznego odwodnienia należy rozważyć przerwanie stosowania i ocenić pacjenta medycznie. Skonsultuj się z lekarzem przy chorobach współistniejących lub wątpliwościach co do interakcji.

Movicol

Grupa: środek przeczyszczający osmotyczny (substancja czynna: polietylenoglikol / makrogol).

Mechanizm działania: Preparat zwiększa zatrzymywanie wody w świetle jelita, co zmiękcza stolec i zwiększa objętość mas kałowych, ułatwiając pasaż jelitowy.

Wskazania: Stosowany w leczeniu i regulacji przewlekłych zaparć oraz może pomóc w ułatwieniu wypróżnień w przypadku twardego kału.

Ważne informacje i ryzyka: Możliwe działania niepożądane to dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, skurcze brzucha lub biegunka. W przypadku nasilonego bólu brzucha, objawów niedrożności jelit lub znacznego odwodnienia należy ponownie rozważyć stosowanie i skonsultować się z lekarzem. Zasięgnij porady lekarza w przypadku istniejących schorzeń lub niepewności co do interakcji.

Download PDF

Pacjent/Pacjentka

Forma grzecznościowa: Pan/Pani Starszy lekarz ………..,

Chciałbym przedstawić Państwu pacjenta Heinza Möllera.

Data

12/06/2025

Wiek78 lat

Waga86 kg

Wzrost189 cm

Alergie (słowa kluczowe)

Alergia na truskawki (perilabialny wyprysk, świąd)
nawracające zapalenie spojówek od około 10 lat, zwłaszcza wiosną

Alkohol/papierosy/narkotyki (słowa kluczowe)

Były palacz od 20 lat (wcześniej 30 paczkolat),

okazjonalne spożycie alkoholu (wieczorami 1 mała butelka wina musującego),

brak używania narkotyków

Historia społeczna (słowa kluczowe)

Na emeryturze od 25 lat,

wcześniej krawiec,

kawaler,

mieszka w domu opieki,

bez zwierząt domowych

Wywiad rodzinny (słowa kluczowe)

Ojciec: rak krtani (zmarł w wieku 73 lat),

Matka: przyczyna zgonu nieznana (zmarła w dzieciństwie pacjenta),

Siostra: udar krwotoczny, zależna od wózka inwalidzkiego, dom opieki (paraparesis/paraplegia)

Leki (słowa kluczowe)

Ibuprofen 400 mg w razie potrzeby,
Pantoprazol 20 mg w razie potrzeby,
Krople do oczu Hylo w razie potrzeby,
Tabletki z walerianą w razie potrzeby,
Simwastatyna

Wywiad chorobowy (pełne zdania)

Pacjent zgłosił się z powodu bezbolesnej, około wielkości monety dwuzłotowej, twardej, nieruchomej prawostronnej szyjnej limfadenopatii, która utrzymuje się od trzech miesięcy. Według jego relacji przebieg był powolnie postępujący i nie może już prawidłowo zapinać kołnierzyka koszuli.

Objawom towarzyszyły objawy B z gorączką do 39 °C (pachowo), nocnymi potami oraz utratą masy ciała 3 kg w ciągu ostatnich trzech miesięcy z powodu utraty apetytu. Ponadto pacjent skarżył się na astenię i dolegliwości związane ze spożywaniem alkoholu.

Zgłaszał także nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych. (Zaprzeczył występowaniu zmian skórnych, bólu gardła, patologicznych zmian w jamie ustnej, kaszlu, skłonności do krwawień, bladości oraz powiększenia węzłów chłonnych w innych okolicach ciała.)

Oświadczył, że dotychczas nie zgłaszał się po pomoc medyczną i przybył bez osoby towarzyszącej.

Nie podróżował w ostatnich miesiącach.
Według jego relacji podobne dolegliwości nie występują wśród członków rodziny.

Objawy autonomiczne ujawniły jedynie bezsenność z powodu nocnej nadmiernej potliwości.

Na Wywiad przebytych chorób znana jest hiperlipidemia trwająca osiem lat (nieleczona z powodu podejrzenia możliwej rabdomiolizy), przepuklina dysku z przewlekłym bólem krzyża istniejąca również od ośmiu lat (leczenie zachowawcze).

Dodatkowo pacjent podał ostre zapalenie kielicha nerkowego pięć lat temu leczone szpitalnie przez trzy dni oraz upadek z wstrząśnieniem mózgu cztery lata temu, który wymagał dwudniowej hospitalizacji w celu obserwacji.

Obecnie ma także około dziesięciodniowego czyraka na plecach, podłopatkowo po prawej stronie. Oświadczył, że planowany jest zabieg chirurgiczny pojutrze i że samodzielnie odkażał zmienione miejsce mydłem.

Podejrzenie rozpoznania – Rozpoznania różnicowe (pełne zdania)

Konsylium bezbolesnej, twardej, nieruchomej szyjnej limfadenopatii oraz objawów B (gorączka, nocne poty, utrata masy ciała) klinicznie najsilniej sugeruje chłoniaka Hodgkina. Jednak przed potwierdzeniem histologicznym należy rozważyć także chłoniaki nieziarnicze oraz choroby białaczkowe (np. CLL).

W różnicowaniu możliwe są również gruźlica lub mononukleoza zakaźna.

Dalsze postępowanie – Terapia (pełne zdania)

Do dalszej diagnostyki zlecono rozmaz leukocytarny, CRP, OB, LDH, ALT, AST, gamma‑GT, elektrolity, wartości nerkowe i lipidogram oraz rozmaz krwi. Ponadto planowane jest wycięcie węzła chłonnego oraz obrazowanie ultrasonograficzne i TK szyi, klatki piersiowej i jamy brzusznej. Końcowa decyzja terapeutyczna jest zwykle podejmowana przez interdyscyplinarny zespół onkologiczny.

Podpis
Imię Nazwisko
Z poważaniem

Front

1. Wiek

2. Czynniki ryzyka

1. Dwufazowy rozkład wieku:

• pierwszy szczyt: 15–34 lata

• drugi szczyt: > 50 lat

2. Główny podejrzewany czynnik to wirus Epsteina–Barra (EBV), jednak brak jest dowodu jednoznacznego.

3. Główna dolegliwość

4. Charakterystyka węzłów chłonnych

5. Typowe lokalizacje powiększenia węzłów
w chorobie Hodgkina

3. Guz/węzeł na szyi powiększający się od kilku miesięcy

4. Rozmiar, dokładne położenie, twardy, bezbolesny, nieruchomy

5. szyjne (okolica szyi), pachowe (pacha), śródpiersiowe (śródpiersie)

6. Objawy towarzyszące

Spożywanie alkoholu → ból poalkoholowy
Objawy B: utrata masy ciała >10% wyjściowej w ciągu 6 miesięcy, nocne poty, utrzymująca się gorączka
Uogólniony świąd

Kaszel lub stridor → z powodu ucisku tchawiczo‑oskrzelowego (śródpiersie)

6. Objawy towarzyszące

Powiększenie wątroby i śledziony

Ból kostny → z powodu przerzutów

Zajęcie szpiku kostnego: anemia, pancytopenia (częste lub przedłużone infekcje, samoistne siniaki/krwawienia)

7. Badanie fizykalne

7. Inspekcja: parametry życiowe, kacheksja, bladość, zadrapania (ekscoriacje)

Powiększenie wątroby i śledziony

Dysfonia: rak krtani lub porażenie nerwu krtaniowego wstecznego

Duszność: ucisk/naciek dróg oddechowych przez węzły śródpiersiowe

Dysfagia: ucisk/naciek przełyku przez węzły śródpiersiowe lub rak przełyku

8. Badanie węzłów chłonnych

Pacjent w pozycji zrelaksowanej

Opukiwaniem końcami palców

Wyczuwanie powiększenia → chwycenie między palec wskazujący a kciuk

Ocena: liczba i lokalizacja

Sprawdź: bolesność, ruchomość (przesuwalne/przytwierdzone), konsystencję (miękkie/twarde)

9. Rozpoznania różnicowe

Gruźlica: brak produktywnego kaszlu, brak historii podróży lub kontaktu

EBV: angina, bolesne/miękkie powiększone węzły chłonne

Sarkoidoza: często powiększenie węzłów wnękowych

Inne nowotwory w obrębie szyi: np. rak tarczycy, rak krtani

Wole: nie pasuje do wywiadu

Toksoplazmoza: zwykle miękkie/bezbolesne szyjne powiększenie węzłów, kontakt z kotem/surowe mięso

10. Diagnostyka laboratoryjna

Rozmaz różnicowy krwi: anemia, leukopenia/leukocytoza, limfopenia, trombocytopenia

Rozmaz krwi: atypowe limfocyty

Biopsja węzła chłonnego (złoty standard): dostarcza wystarczającej tkanki do badania histopatologicznego, wykrycia komórek Reed–Sternberga (decydujące w różnicowaniu chłoniaka Hodgkina od chłoniaków nieziarniczych)
Chłoniak Hodgkina = chłoniak z komórek B

12. Węzłowyrwanie

zabieg chirurgiczny

całkowite usunięcie zajętego węzła chłonnego w znieczuleniu ogólnym

Procedura: dezynfekcja → nacięcie skóry → usunięcie węzła chłonnego + inspekcja otaczających tkanek → zamknięcie rany

Pobyt w szpitalu: od kilku godzin do kilku dni w celu obserwacji

12. Lymphadenectomy

Przygotowanie:

6 h postu (bez jedzenia)

również brak picia na 2 h przed zabiegiem

Wynik: po 3–5 dniach roboczych

Ryzyka: ból, krwiaki, rzadko infekcje

13. dalsze badania

Punkcja szpiku kostnego: ważna dla określenia stopnia zaawansowania

USG: wykrywanie powiększenia wątroby i śledziony

Tomografia komputerowa (TK) klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy: dokładne określenie stopnia zaawansowania

Pozytonowa tomografia emisyjna (PET): ważna do oceny stopnia zaawansowania i monitorowania terapii

14. Rokowanie

Wskaźniki wyleczeń:

Wczesne stadium: 85–90 %

Stadium III/IV: ok. 75 % (przy właściwej terapii początkowej)

Niekorzystne czynniki rokownicze:

Występowanie objawów typu B, starszy wiek, zaawansowane stadium choroby

15. Wyobraź sobie: Jak zazwyczaj zaprezentowałbyś pacjenta z chłoniakiem Hodgkina?
I

Pacjent zgłosił się do nas z bezbolesnym, około wielkości monety 2 euro, twardym, nieruchomym powiększeniem węzła chłonnego prawego szyjnego, obecnym od trzech miesięcy. Według jego relacji przebieg był powolnie postępujący i nie może już prawidłowo zapiąć kołnierzyka koszuli.

15. Wyobraź sobie: Jak zazwyczaj zaprezentowałbyś pacjenta z chłoniakiem Hodgkina?
II

Towarzyszyły temu objawy typu B: gorączka do 39 °C (mierzone pod pachą), nocne poty oraz utrata masy ciała o 3 kg w ciągu ostatnich trzech miesięcy z powodu utraty apetytu. Pacjent skarżył się także na osłabienie i ból wywoływany przez alkohol.

1. powiększenie węzła chłonnego

2. pachowa

3. pachowa

4. jamy klatki piersiowej

5. świąd

6. świszczący oddech

7. nowotwór przerzutowy

8. powiększenie wątroby i śledziony

1. węzłowe powiększenie

2. szyjne

3. pachowe

4. śródpiersia

5. świąd

6. stridor

7. przerzut

8. hepatosplenomegalia

9. niedokrwistość

10. kacheksja

11. rak krtani

12. stopniowanie (staging)

13. nadmierne pocenie się

14. utrata apetytu

15. osłabienie

16. bezbolesny

9. niedokrwistość

10. kacheksja

11. rak krtani

12. stopniowanie

13. nadmierne pocenie (hiperhydroza)

14. brak apetytu

15. astenia

16. bezbolesny

Download flashcards as PDF

To run an AI simulation, download the PDF with the prompt, then upload it to an AI application such as ChatGPT.

PDF without prompt

PDF with prompt

Search transcript…

Page 1 · 1–20 / 86

LEKARZ: Dzień dobry,
Nazywam się doktor Weiß.
Jestem dziś lekarzem dyżurnym na oddziale.
Chciałbym przeprowadzić z Panem wywiad lekarski.
Jeśli czegoś Pan nie zrozumie lub będzie miał pytania, proszę dać znać.
Najpierw potrzebuję kilku danych osobowych, potem możemy kontynuować.
Jak się Pan nazywa?

PACJENT: Nazywam się Heinz Möller.

LEKARZ: Dobrze, dziękuję. Na początek chciałbym się dowiedzieć, czy ból lub dolegliwości są dla Pana znośne.

PACJENT: Ogólnie radzę sobie z tym całkiem dobrze.

LEKARZ: Ile Pan ma lat, panie Möller?

PACJENT: Mam siedemdziesiąt osiem lat.

LEKARZ: Kiedy dokładnie się Pan urodził?

PACJENT: Miałem urodziny przedwczoraj.

LEKARZ: Och, wszystkiego najlepszego z okazji spóźnionych urodzin – czyli urodził się Pan piętnastego sierpnia 1947, zgadza się?

PACJENT: Zgadza się, doktorze.

LEKARZ: Jakim jest Pan wzrostu?

PACJENT: Mam jeden przecinek osiemdziesiąt dziewięć metra.

LEKARZ: Ile Pan waży?

PACJENT: Ważę około osiemdziesiąt sześć kilogramów.

LEKARZ: Jak nazywa się Pana lekarz rodzinny?

PACJENT: Moim lekarzem rodzinnym jest doktor Karla Scholz.

LEKARZ: Co Pana do nas sprowadza dzisiaj?

PACJENT: Cóż… zaczęło się tak.
Najpierw wyczułem guzek na szyi.

LEKARZ: Aha, od kiedy zauważył pan guzek?

PACJENT: Po raz pierwszy wyczułem go około trzech miesięcy temu.

LEKARZ: Pojawił się nagle czy raczej podstępnie?

PACJENT: Raczej powoli – nie pojawił się z dnia na dzień, ale stopniowo stał się wyczuwalny.

LEKARZ: Jak zmieniała się wielkość guzka w czasie?

PACJENT: Stale się powiększał.
Na początku prawie mi nie przeszkadzał, ale teraz nie mogę zapiąć kołnierzyka koszuli prawidłowo – i nie mogę już nosić krawata.

LEKARZ: Jak duży mniej więcej jest guzek?

PACJENT: Powiedziałbym, że mniej więcej wielkości monety 2 euro.

LEKARZ: Gdzie dokładnie na szyi się znajduje?

PACJENT: Po prawej, trochę poniżej ucha, w stronę obojczyka.

LEKARZ: Czy guzek boli przy ucisku?

PACJENT: Nie, wcale.
Jest całkowicie bezbolesny.

LEKARZ: Jak opisałby pan konsystencję?
Czy jest raczej miękki czy twardy?

PACJENT: Guzek jest twardy.

LEKARZ: Czy guzek da się przesunąć, czy jest przymocowany?

PACJENT: Jest dość twardy, przy nacisku właściwie się nie przesuwa.

LEKARZ: Czy było jeszcze coś?

PACJENT: Tak, ostatnio częściej się pocię w nocy – naprawdę mocno, tak że musiałem przebierać się w ubrania.
I za każdym razem, gdy piję alkohol, węzły chłonne na szyi bolą.

LEKARZ: Rozumiem. Czy zauważył pan zmiany skórne w dotkniętym miejscu?

PACJENT: Nie, skóra tam wygląda zupełnie normalnie.

LEKARZ: Czy zauważył pan wydzielinę lub wypływ z tego miejsca?

PACJENT: Nie, nic nie wypłynęło.

LEKARZ: Czy ostatnio schudł pan?

PACJENT: Trochę schudłem, chociaż jem normalnie. Wszyscy pytają mnie, czy jestem na diecie.

Page 2 · 21–40 / 86

LEKARZ: Czy miał pan gorączkę?

PACJENT: Tak, od czasu do czasu, około 39 stopni, i często bardzo się wtedy marzłem.

LEKARZ: A jak pan mierzył gorączkę — pod pachą czy w ustach?

PACJENT: Pod pachą.

LEKARZ: Czy wie pan, ile stracił pan na wadze — i w jakim czasie?

PACJENT: Tak, około trzech kilogramów w ciągu ostatnich 3 miesięcy — tak po prostu, bez ograniczania jedzenia czy próby odchudzania się.

LEKARZ: Czy ostatnio miał pan ból gardła?

PACJENT: Nie, wcale.

LEKARZ: A czy ktoś w pana otoczeniu miał podobne objawy?

PACJENT: Nie, o ile wiem nie. Jednak mieszkam w domu opieki — i pan wie, jak tam bywa.

LEKARZ: Czy ostatnio podróżował pan, może za granicę?

PACJENT: Nie, nic z tych rzeczy — cały czas byłem tutaj.

LEKARZ: Czy zauważył pan guzki lub powiększone węzły chłonne w innych miejscach ciała?
Na przykład w pachach lub na tułowiu?

PACJENT: Nie, mój ojciec miał raka, i jakoś się boję, że to może być to samo u mnie. Dlatego nie badałem dokładnie brzucha. Czy postąpiłem słusznie?

LEKARZ: Hmm, rozumiem, że jest pan zaniepokojony — zwłaszcza jeśli w rodzinie występował rak.
Ale czy to naprawdę coś poważnego, będziemy mogli stwierdzić dopiero po przeprowadzeniu niezbędnych badań.
Powodów powiększonych węzłów chłonnych może być wiele i nie zawsze musi to oznaczać coś złego.
Teraz ważne jest, żebyśmy to dokładnie wyjaśnili — wtedy będziemy wiedzieć więcej i nie będzie pan musiał pozostawać w niepewności.
Na co konkretnie zachorował pana ojciec?

PACJENT: Mój ojciec zmarł w wieku 73 lat z powodu nowotworu krtani.
Długo miał utrzymującą się chrypkę.
Niestety choroba została rozpoznana dopiero na późnym etapie.

LEKARZ: Proszę przyjąć wyrazy współczucia.
Czy ostatnio miał pan problemy stomatologiczne, infekcje lub ból w okolicy jamy ustnej?

PACJENT: Nie, nic szczególnego.
Wszystko w zasadzie jak zawsze.

LEKARZ: Czy próbował pan czegoś na to?

PACJENT: Próbowałem ziołowej herbaty, ale niestety nie pomogła.

LEKARZ: Czy do tej pory widział się pan z lekarzem?

PACJENT: Nie, jeszcze nie byłem u lekarza, bo na początku myślałem, że to zwykła grypa.

LEKARZ: Czy zauważył pan jakieś nieprawidłowości lub naloty w jamie ustnej?

PACJENT: Nie, nic nie zauważyłem.

LEKARZ: Czy zauważył Pan trudności w przełykaniu?

PACJENT: Nie, wcale.
Nie mam z tym problemów.

LEKARZ: Czy ma Pan kaszel, zawroty głowy lub kołatanie serca?

PACJENT: Nic.

LEKARZ: Czy zauważył Pan zmiany w głosie?

PACJENT: Na razie nie, ale kiedyś często byłem chrypliwy. Dlatego poszedłem do lekarza. Po badaniach powiedział, że to przez palenie. Więc rzuciłem — i od tego czasu jest znacznie lepiej.

LEKARZ: Bardzo dobrze!! Kiedy dokładnie rzucił Pan palenie?

PACJENT: Około 20 lat temu.

LEKARZ: Ile papierosów palił Pan dziennie wcześniej — i przez jak długi czas?

PACJENT: Paliłem około 20 papierosów dziennie i to przez prawie 30 lat.

LEKARZ: Czy często czuje się Pan zmęczony lub osłabiony, nawet gdy śpi Pan wystarczająco?

PACJENT: Tak, jakoś brakuje mi sił. Kiedyś miałem więcej wytrzymałości, a teraz jestem ciągle zmęczony.

LEKARZ: Czy zauważył Pan bladą skórę?

PACJENT: Właściwie nie.

LEKARZ: Czy w ostatnim czasie chorował Pan częściej niż zwykle — na przykład przeziębienia, kaszel lub gorączka?

PACJENT: Tak, mam wrażenie, że łapię infekcje częściej.

LEKARZ: Co dokładnie rozumie Pan przez „częściej”?
Czy może Pan to trochę precyzyjniej opisać?

PACJENT: Kiedyś łapałem przeziębienie może raz w roku, ale w ciągu ostatnich trzech miesięcy miałem już dwie–trzy infekcje z gorączką i kaszlem.

Page 3 · 41–60 / 86

LEKARZ: Czy ma Pan wrażenie, że infekcje trwają u Pana dłużej niż wcześniej?

PACJENT: Hm… nie mam pojęcia, nie potrafię dokładnie powiedzieć.

LEKARZ: Czy łatwo się Pan krwawi — na przykład przy myciu zębów lub z nosa?

PACJENT: Nie zauważyłem tego.

LEKARZ: Czy częściej pojawiają się u Pana siniaki bez widocznej przyczyny?

PACJENT: Nie, nie zauważyłem tego.

LEKARZ: Czy zauważył Pan, że szybciej odczuwa Pan zimno, że skóra stała się bardziej sucha lub cieńsza, albo że wypada Panu włosy?

PACJENT: Nie, nie zauważyłem tego.

LEKARZ: Czy ma Pan nudności?

PACJENT: Nie.

LEKARZ: Czy wymiotował Pan?

PACJENT: Jak dotąd nic nie wymiotowałem.

LEKARZ: Jak dotarł Pan do szpitala?

PACJENT: Przyjechałem do szpitala autobusem.

LEKARZ: Czy jest Pan z kimś?

PACJENT: Przyszedłem sam.

LEKARZ: Jak wygląda Pana apetyt?

PACJENT: Bardzo zmniejszony.

LEKARZ: Jaka jest Pana dieta?
Wegańska, wegetariańska, czy wszystkożerna?

PACJENT: Jem normalnie i wszystko.

LEKARZ: Czy ma Pan problemy z zasypianiem lub utrzymaniem snu?

PACJENT: Właściwie mam problemy tylko z utrzymaniem snu. Jak już mówiłem: czasami budzę się w nocy nagle, bo bardzo się pocę – zdarza się to raz lub dwa razy w nocy. Wtedy muszę nawet zmienić ubranie.

LEKARZ: To brzmi niepokojąco. Czy coś Pan z tym robił?

PACJENT: Czasami śpię bez kołdry, ale i tak się to zdarza.

LEKARZ: Czy ma Pan problemy z oddawaniem moczu lub stolcem?

PACJENT: Wszystko w normie – nic zauważalnego.

LEKARZ: Jak radzi sobie Pan ze stresem?

PACJENT: W razie potrzeby biorę drażetki z walerianą.

LEKARZ: Czy cierpi Pan na choroby przewlekłe, takie jak nadciśnienie, cukrzyca lub podwyższone stężenie tłuszczów we krwi?

PACJENT: Od 8 lat mam podwyższone stężenie lipidów we krwi.

LEKARZ: Jak postawiono rozpoznanie?

PACJENT: Podczas badania kontrolnego u mojego lekarza rodzinnego.

LEKARZ: Czy przypadkiem zna Pan/Pani swoje ostatnie wyniki krwi?

PACJENT: Niestety nie.
Mogę jednak podać dane kontaktowe mojego lekarza rodzinnego.

LEKARZ: Świetnie. Co Pan/Pani brał(a) na to?
I w jakiej dawce?

PACJENT: Najpierw brałem atorwastatynę 40 milligrams wieczorem, ale po kilku dniach miałem silne bóle mięśni – więc przerwałem ją natychmiast.

LEKARZ: To zdecydowanie powinno zostać wtedy dokładniej zbadane.
Mogło to być działanie niepożądane – nazywamy to rabdomiolizą.
To oznacza rozpad komórek mięśniowych i uwolnienie określonych substancji.
Moim zdaniem przerwanie było słuszną decyzją.
Mimo to podwyższone lipidy we krwi mogą prowadzić do problemów, takich jak choroba serca. Powinniśmy więc rozważyć alternatywy.
Czy zauważył(a) Pan/Pani coś jeszcze?

PACJENT: Tak, od około dziesięciu dni mam czyrak.

LEKARZ: Gdzie dokładnie się znajduje?

PACJENT: Na plecach, nieco poniżej prawego łopatki.
Jest czerwony, bolesny i twardy w dotyku.
Mam umówioną wizytę u chirurga pojutrze.
Do tego czasu oczyszczam i dezynfekuję miejsce mydłem toaletowym (mydło w kostce).
Od ośmiu lat mam też bóle krzyża, zwłaszcza przy przeciążeniu.

Page 4 · 61–80 / 86

LEKARZ: Jak do tego doszło?

PACJENT: Myślę, że wyzwalaczem wtedy było podniesienie czegoś ciężkiego, skrzynki z tkaninami ważącej około 20 kilogramów. Również w pracy często nie miałem prawidłowej postawy. Specjalista włożył mnie do takiej rurki i potem powiedział, że to przepuklina krążka międzykręgowego.
Powiedział, że powinienem unikać forsownych ruchów jak najwięcej. W razie potrzeby czasem biorę ibuprofen, 400 milligrams.

LEKARZ: Och, co ma Pan/Pani na myśli mówiąc o badaniu w rurce?
Czy to był tomograf czy rezonans?

PACJENT: Och, myślę, że to był rezonans magnetyczny.
Tak, leżałem w takiej rurze.
Trwało to około 30 minut i były dość głośne dźwięki.

LEKARZ: Czy ma Pan/Pani inne choroby?

PACJENT: Tak, od około dziesięciu lat na wiosnę nawracają u mnie zapalenia spojówek – z czerwonymi i łzawiącymi oczami.

LEKARZ: Co Pan/Pani z tym robi?

PACJENT: Używam kropli do oczu.

LEKARZ: Czy zna Pan/Pani ich nazwę?

PACJENT: Myślę, że nazywają się „Hylo” – nie wiem nic więcej.

LEKARZ: Czy może ma Pan/Pani astmę lub egzemę ze złuszczającą się skórą?

PACJENT: Nie, nie mam nic takiego.

LEKARZ: Czy był(a) Pan/Pani kiedyś hospitalizowany(a) w celu leczenia?

PACJENT: Tak, pięć lat temu leczyłem się w szpitalu z powodu zakażenia miedniczki nerkowej. Byłem tam przez trzy dni. Właściwie chciałem wrócić do domu opieki i otrzymać leczenie w domu, ale lekarz pogotowia powiedział, że muszę zostać.

PACJENT: Cztery lata temu spadłem ze schodów w domu opieki, bo potknąłem się o gruby kabel. Wtedy trwały prace remontowe.

PACJENT: Potem doświadczyłem utraty pamięci i bólów głowy. Przeprowadzono dalsze badania, ale nic istotnego nie wykryto. Pozostałem w szpitalu przez dwa dni. Właściwie to było tylko wstrząśnienie mózgu.

LEKARZ: Czy nadal pamięta Pan/Pani, dlaczego wtedy upadł(a)?

PACJENT: Tak, potknąłem się o gruby kabel z powodu prac remontowych w domu opieki i nagle upadłem na ziemię.

LEKARZ: Czy był(a) Pan/Pani kiedyś operowany(a)?

PACJENT: Na szczęście nie dotychczas.

LEKARZ: Czy bierze Pan/Pani jakieś inne leki?

PACJENT: Tak, okazjonalnie pantoprazol – 20 milligrams, dla ochrony żołądka.

LEKARZ: Czy ma Pan/Pani receptę na swoje leki?

PACJENT: Tak, mam.

LEKARZ: Czy jest Pan/Pani w pełni zaszczepiony(a), to znaczy czy otrzymał(a) Pan/Pani wszystkie szczepienia od dzieciństwa?

PACJENT: Tak, jestem w pełni zaszczepiony(a).

LEKARZ: Czy ma Pan/Pani jakieś znane alergie – na przykład na pokarmy, leki, zwierzęta lub inne substancje?

PACJENT: Tak, mam alergię na truskawki.

LEKARZ: Jak objawia się ta alergia?

PACJENT: Pojawia się wysypka wokół ust i bardzo swędzi.

LEKARZ: Co Pan/Pani z tym robi?

PACJENT: Po prostu tego unikam.

LEKARZ: Jak często i jakiego rodzaju alkohol Pan/Pani pije?

PACJENT: Wieczorami czasem piję małą butelkę Piccolo – to jest 0,2 Liter sparkling wine. Około trzy razy w tygodniu.

LEKARZ: Czy zdarzyło się kiedyś, że miał(a) Pan/Pani objawy zatrucia z powodu nadmiernego spożycia alkoholu?

PACJENT: Zdecydowanie nie.

LEKARZ: Czy mogę zapytać, czy kiedykolwiek zażywał pan narkotyki?

PACJENT: Nigdy.

LEKARZ: Jaki był pana zawód?

PACJENT: Byłem krawcem. Głównie szyłem garnitury i koszule, czasami również sukienki i płaszcze.

LEKARZ: Kiedy pan przeszedł na emeryturę?

PACJENT: Dwadzieścia pięć lat temu.